Ελλάδα: 700.000 κάτοικοι το 2200, Αίγυπτος 500 εκατομμύρια;
Ακραίο δημογραφικό σενάριο παρουσιάζει την Ελλάδα με 700.000 κατοίκους και την Αίγυπτο με 500 εκατομμύρια. Οι επιπτώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μια ακραία δημογραφική προσομοίωση παρουσιάζει ένα μέλλον στο οποίο η Ελλάδα θα μπορούσε να περιοριστεί σε περίπου 700.000 κατοίκους, την ώρα που η Αίγυπτος θα πλησίαζε τα 500 εκατομμύρια. Το υποθετικό αυτό σενάριο αναδεικνύει πόσο σημαντικός μπορεί να γίνει ο πληθυσμιακός παράγοντας για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η δημογραφία δεν αφορά μόνο τον αριθμό των κατοίκων μιας χώρας. Επηρεάζει την οικονομική ανάπτυξη, τη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, τη στελέχωση των Ενόπλων Δυνάμεων και τη δυνατότητα διατήρησης ισχυρών κρατικών υποδομών.
Ελλάδα: Το ακραίο σενάριο συρρίκνωσης
Η προσομοίωση βασίζεται στην υπόθεση ότι οι σημερινοί ρυθμοί γεννήσεων και θανάτων θα παραμείνουν αμετάβλητοι για πολλές δεκαετίες, χωρίς μεταναστευτικές ροές.
Με αυτές τις παραδοχές παρουσιάζεται μείωση του ελληνικού πληθυσμού κατά περίπου 93% έως το 2200. Από έναν πληθυσμό κοντά στα 10 εκατομμύρια, μια τέτοια πτώση θα οδηγούσε πράγματι σε περίπου 700.000 κατοίκους.
Αίγυπτος: Το σενάριο των 500 εκατομμυρίων
Στην απέναντι πλευρά της Ανατολικής Μεσογείου, η Αίγυπτος παρουσιάζει διαφορετική δημογραφική δυναμική. Το υποθετικό ενδεχόμενο να φτάσει τα 500 εκατομμύρια κατοίκους θα δημιουργούσε μια τεράστια πληθυσμιακή ανισορροπία με την Ελλάδα.
Η σύγκριση είναι εντυπωσιακή: 500 εκατομμύρια έναντι 700.000 σημαίνει ότι η Αίγυπτος θα είχε πληθυσμό περίπου 714 φορές μεγαλύτερο.
Οι επίσημες προβολές του ΟΗΕ είναι πάντως πολύ διαφορετικές. Για το 2100 εκτιμούν περίπου 6,3 εκατομμύρια κατοίκους στην Ελλάδα και 202 εκατομμύρια στην Αίγυπτο. Δεν επιβεβαιώνουν επομένως τα ακραία μεγέθη της διαδικτυακής προσομοίωσης.
Η γεωπολιτική διάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο
Μια τόσο μεγάλη πληθυσμιακή απόκλιση θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την οικονομική και στρατιωτική ισχύ των δύο κρατών.
Η Ελλάδα, με δραστικά μειωμένο πληθυσμό, θα αντιμετώπιζε σοβαρές προκλήσεις στη στελέχωση των Ενόπλων Δυνάμεων, στη διατήρηση παραγωγικής βάσης και στην υποστήριξη των υποδομών της.
Αντίθετα, μια Αίγυπτος εκατοντάδων εκατομμυρίων κατοίκων θα διέθετε δυνητικά πολύ μεγαλύτερη αγορά, εργατικό δυναμικό και δυνατότητα στρατολόγησης. Αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ, καθώς καθοριστικοί παράγοντες παραμένουν η οικονομία, η τεχνολογία, η εκπαίδευση και η πολιτική σταθερότητα.
Τουρκία: Η δημογραφική παράμετρος
Η ίδια προσομοίωση παρουσιάζει την Τουρκία να χάνει το μισό του πληθυσμού της έως το 2125.
Εφόσον μια τέτοια τάση πραγματοποιούνταν, η Άγκυρα θα αντιμετώπιζε και αυτή προβλήματα γήρανσης, δημοσιονομικής επιβάρυνσης και διαθεσιμότητας ανθρώπινου δυναμικού.
Για την Ελλάδα, όμως, η ενδεχόμενη πληθυσμιακή υποχώρηση της Τουρκίας δεν θα εξασφάλιζε ευνοϊκότερη ισορροπία δυνάμεων, εάν η ελληνική δημογραφική συρρίκνωση ήταν αναλογικά πολύ μεγαλύτερη.
Το πραγματικό πρόβλημα για την Ελλάδα
Η πρόκληση δεν αρχίζει το 2200. Οι δημογραφικές μεταβολές επηρεάζουν ήδη τον σχεδιασμό της οικονομίας, της κοινωνικής ασφάλισης και της εθνικής άμυνας.
Οι προβολές του ΟΗΕ για το 2100 υποδεικνύουν σημαντική πληθυσμιακή μείωση στην Ελλάδα ακόμη και χωρίς να υιοθετηθεί το ακραίο σενάριο των 700.000 κατοίκων.
Παράλληλα, η αναμενόμενη αύξηση του πληθυσμού της Αιγύπτου ενισχύει τη σημασία της ως περιφερειακού παράγοντα, ιδιαίτερα σε ζητήματα ενέργειας, εμπορίου, μεταναστευτικών ροών και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
