Τουρκία: Επικαλούνται συμφωνία του 1977 για να αντικρούσουν τις ελληνικές θαλάσσιες διεκδικήσεις - Τι δε λένε όμως
Τουρκικοί λογαριασμοί επικαλούνται τη διαιτησία Βρετανίας - Γαλλίας του 1977, επιχειρώντας να τη συνδέσουν με τις ελληνικές θέσεις για το Αιγαίο.
Η συμφωνία οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας στη Μάγχη επανέρχεται στην τουρκική συζήτηση για τις θαλάσσιες ζώνες, με χρήστες των κοινωνικών δικτύων να επιχειρούν να τη συνδέσουν με τις ελληνικές θέσεις στο Αιγαίο.
Αφορμή αποτέλεσε ανάρτηση του τουρκικού λογαριασμού Uldin, η οποία αναφέρεται στη διαιτητική διαδικασία του 1977 και στις αποφάσεις για τη χάραξη των θαλάσσιων ορίων μεταξύ των δύο ευρωπαϊκών κρατών.
Το βασικό επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι τα συγκεκριμένα νησιά, εξαιτίας της μικρής απόστασής τους από τις γαλλικές ακτές, δεν επηρέασαν τη χάραξη της κύριας μέσης γραμμής μεταξύ των δύο κρατών. Το διαιτητικό δικαστήριο έκρινε ότι η πλήρης επίδρασή τους θα προκαλούσε σημαντική μετατόπιση του θαλάσσιου ορίου εις βάρος της Γαλλίας, δημιουργώντας αποτέλεσμα αντίθετο προς την αρχή της ευθυδικίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναφορά του δικαστηρίου ότι η γεωγραφική θέση των νησιών αποτελούσε ειδική περίσταση, η οποία δικαιολογούσε διαφορετική αντιμετώπιση από την αυστηρή εφαρμογή της αρχής της ίσης απόστασης. Με αυτό το σκεπτικό, η κύρια οριοθετική γραμμή διατηρήθηκε στο μέσο της Μάγχης, χωρίς να μετατοπιστεί λόγω της παρουσίας των βρετανικών νησιών.
Η υπόθεση της Μάγχης παρουσιάζει ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον, καθώς η διαιτησία εξέτασε την επίδραση νησιωτικών σχηματισμών στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Ωστόσο, η συγκεκριμένη απόφαση βασίστηκε στα γεωγραφικά και νομικά δεδομένα της διαφοράς Βρετανίας - Γαλλίας και δεν καθορίζει αυτομάτως την αντιμετώπιση άλλων θαλάσσιων διαφορών.
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, με την οριοθέτηση να αποτελεί ξεχωριστό νομικό ζήτημα. Η Τουρκία προβάλλει διαφορετική ερμηνεία για την επίδραση των ελληνικών νησιών στην κατανομή της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.
Να σημειωθεί πως οι Τούρκοι δεν αναφέρουν φυσικά πως άλλο η ύπαρξη δικαιώματος ενός νησιού σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και άλλο η επίδραση που αποκτά το νησί κατά την οριοθέτηση με ένα άλλο κράτος.
Η παράγραφος 2 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας στο Άρθρο 121, προβλέπει ότι τα νησιά, με την εξαίρεση της παραγράφου 3 για ορισμένους βράχους, διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται στις χερσαίες επικράτειες.
Είναι η βασική απάντηση στον ισχυρισμό ότι η εγγύτητα στις τουρκικές ακτές αφαιρεί αυτομάτως τα δικαιώματα ενός ελληνικού νησιού.
Η τουρκική ανάρτηση επικαλείται μια πραγματική διαιτητική απόφαση, αλλά η γενίκευση ότι τα νησιά που βρίσκονται κοντά στις ακτές άλλου κράτους έχουν αυτομάτως μηδενική επίδραση δεν προκύπτει ως καθολικός κανόνας από τη διεθνή νομολογία.
Ακόμα και στην ίδια απόφαση που επικαλείται η τουρκική ανάρτηση, το καθοριστικό σημείο είναι ότι το δικαστήριο αναγνώρισε ειδική ζώνη υφαλοκρηπίδας γύρω από τα Channel Islands, παρά τον περιορισμό της επίδρασής τους στην κύρια γραμμή οριοθέτησης.
Θυμίζεται δε πως το Διεθνές Δικαστήριο αναγνώρισε στα κολομβιανά νησιά Σαν Αντρές, Προβιντένσια και Σάντα Καταλίνα δικαιώματα χωρικής θάλασσας, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, παρότι η Νικαράγουα διαθέτει πολύ μεγαλύτερη ηπειρωτική ακτογραμμή στην περιοχή.
Επίσης, αντίστοιχα, η απόφαση στη διένεξη του Μπανγκλαντές και της Μιανμάρ του Διεθνούς Δικαστηρίου για το Δίκαιο της Θάλασσας, στις 14 Μαρτίου 2012, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Στην παράγραφο 317 το Δικαστήριο αναφέρει ρητά ότι δεν υπάρχει γενικός κανόνας για την επίδραση ενός νησιού στην οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Κάθε περίπτωση εξετάζεται με βάση τα ιδιαίτερα γεωγραφικά δεδομένα της.
Το Δικαστήριο έδωσε πλήρη επίδραση στο νησί Σεν Μάρτιν κατά την οριοθέτηση της χωρικής θάλασσας, αλλά δεν του έδωσε επίδραση στην οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, εξαιτίας των συγκεκριμένων γεωγραφικών συνθηκών.
