Τουρκία: Το νομικό αδιέξοδο με τα ελληνικά νησιά και τη Χάγη

Η Τουρκία επαναφέρει το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, διευρύνοντας την ατζέντα των ελληνοτουρκικών διαφορών και δυσκολεύοντας την προοπτική κοινού συνυποσχετικού για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 καθορίζει την κυριαρχία επί συγκεκριμένων νησιών του Αιγαίου. Από την άλλη πλευρά, η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει στο άρθρο 121 ότι τα νησιά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες.

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η στρατιωτική παρουσία σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου παραβιάζει διεθνείς συνθήκες και συνδέει το ζήτημα με την ελληνική κυριαρχία.

Η ελληνική θέση απορρίπτει αυτή τη σύνδεση, υπογραμμίζοντας ότι η κυριαρχία επί των νησιών έχει κατοχυρωθεί με διεθνείς συμφωνίες και ότι η άμυνά τους συνδέεται με την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας.

Το κρίσιμο νομικό σημείο είναι ότι ακόμη και μια διαφωνία σχετικά με στρατιωτικούς περιορισμούς δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια εδαφικής κυριαρχίας.

Η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 και η Συνθήκη των Παρισίων του 1947 συμπληρώνουν το νομικό πλαίσιο, με διαφορετικές προβλέψεις για τις επιμέρους νησιωτικές περιοχές.