Έζησε σε τρεις αυτοκρατορίες, έσκαψε στον Μαραθώνα και άνοιξε το πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο στη Θεσσαλονίκη

Γεννήθηκε το 1852 στο Ντεμίρ Ισσάρ, σημερινό Σιδηρόκαστρο Σερρών, τότε ακόμα τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Γεώργιος Σωτηριάδης μεγάλωσε σε μια εποχή που η έννοια της «Ελλάδας» άλλαζε γεωγραφικά και πολιτισμικά μέρα με τη μέρα. Η δική του πορεία θα περνούσε μέσα από τρεις διαφορετικές αυτοκρατορίες και δύο παγκόσμιους πολέμους.

Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αργότερα αναγορεύτηκε διδάκτορας στο Μόναχο, την καρδιά του τότε Βασιλείου της Βαυαρίας. Εκεί, ανάμεσα σε προθήκες με αρχαία ελληνικά ευρήματα, καλλιέργησε την ιδέα της σύγχρονης ελληνικής αρχαιολογίας. Ήταν από τους πρώτους που είδαν την επιστήμη όχι ως εθνική υπηρεσία, αλλά ως διαχρονική κληρονομιά.

Δίδαξε σε ελληνικά σχολεία της Οδησσού, των Ιωαννίνων και της Φιλιππούπολης – πόλεις που βρίσκονταν τότε σε διαφορετικά κράτη, αλλά μιλούσαν και σκέφτονταν ελληνικά. Εκεί, μεταλαμπάδευσε την αρχαία σοφία και την κλασική παιδεία μέσα σε συνθήκες πολιτικής ρευστότητας και συχνά κινδύνου.

Το 1896 διορίστηκε έφορος της Αρχαιολογικής Εταιρείας. Από τη θέση αυτή, θα συντονίσει ανασκαφές σε τόπους όπως ο Θέρμος, η Βοιωτία, η Φωκίδα, η Λοκρίδα και ο ίδιος ο Μαραθώνας. Ήταν ένας από τους λίγους επιστήμονες που έπιασαν με τα ίδια τους τα χέρια τα χώματα εκεί όπου γράφτηκε η Ιστορία.

Το 1912 γίνεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αλλά η κορύφωση της ακαδημαϊκής του πορείας έρχεται το 1926, όταν διορίζεται πρώτος πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σε μια πόλη που μόλις είχε περάσει από την Οθωμανική στην ελληνική κυριαρχία. Ήταν αυτός που έβαλε τις βάσεις για την πνευματική αναγέννηση της Μακεδονίας.

Ο Γεώργιος Σωτηριάδης δεν ήταν μόνο δάσκαλος και αρχαιολόγος. Ήταν και γέφυρα μεταξύ εποχών. Μετέφρασε την Ορέστεια του Αισχύλου και την Ιστορία της Βυζαντινής Λογοτεχνίας του Κρουμπάχερ, φέρνοντας κοντά τον κόσμο της αρχαιότητας με αυτόν της χριστιανικής ανατολής.

Όταν ιδρύθηκε η Ακαδημία Αθηνών, ο Σωτηριάδης ήταν ανάμεσα στα πρώτα τακτικά μέλη. Ανήκε σε μια γενιά που οραματίστηκε την Ελλάδα όχι μόνο ως κράτος αλλά ως φορέα πολιτισμού. Δεν έζησε μόνο σε τρεις διαφορετικές αυτοκρατορίες. Έζησε και μέσα σε τρεις εποχές της ίδιας πατρίδας: τη γέννηση, την ανασκαφή και την οργάνωσή της.

Απεβίωσε το 1942 στην Αθήνα, την ώρα που η Ελλάδα βίωνε τη σκοτεινότερη της στιγμή, κάτω από την Κατοχή. Δεν πρόλαβε να δει το τέλος της. Αλλά άφησε πίσω του θεμέλια που ακόμα στηρίζουν την πνευματική της ζωή.