Γιατί διαβάζεις την ίδια πρόταση ξανά και ξανά χωρίς να θυμάσαι τίποτα
Το να διαβάζεις μια πρόταση πολλές φορές χωρίς να συγκρατείς τίποτα δεν σημαίνει πάντα κακή μνήμη. Συχνά δείχνει ότι η προσοχή έχει φύγει αλλού.
Μπορεί να διαβάζεις την ίδια πρόταση τέσσερις φορές, να την «ακούς» κανονικά μέσα στο κεφάλι σου και πάλι να μην έχεις κρατήσει ούτε μία πληροφορία. Δεν είναι τόσο περίεργο όσο μοιάζει. Συμβαίνει όταν τα μάτια και η εσωτερική φωνή συνεχίζουν την ανάγνωση, αλλά η προσοχή έχει ήδη φύγει αλλού.
Η ανάγνωση δεν είναι μία μόνο λειτουργία. Πρώτα ο εγκέφαλος αναγνωρίζει τις λέξεις. Μετά πρέπει να τις ενώσει, να βγάλει νόημα, να κρατήσει την πληροφορία για λίγα δευτερόλεπτα και να τη συνδέσει με όσα διάβασε πριν. Αν χαθεί αυτό το δεύτερο κομμάτι, μένει μόνο ο ήχος των λέξεων. Σαν να περνάει το κείμενο από μπροστά σου, χωρίς να μπαίνει μέσα σου.
Το μυαλό διαβάζει, αλλά δεν είναι εκεί
Αυτό συμβαίνει συχνά όταν ο νους αρχίζει να φτιάχνει άλλο σενάριο. Μπορεί να σκέφτεσαι μια συζήτηση που έγινε, κάτι που φοβάσαι ότι θα συμβεί ή μια εντελώς άσχετη εικόνα. Το σώμα συνεχίζει τη διαδικασία της ανάγνωσης, όμως η μνήμη εργασίας, δηλαδή ο μικρός χώρος όπου κρατάμε προσωρινά τις πληροφορίες, είναι κατειλημμένη.
Γι’ αυτό και η επανάληψη δεν βοηθά πάντα. Αν ξαναδιαβάζεις μηχανικά, απλώς επαναλαμβάνεις την ίδια κίνηση. Η πρόταση ακούγεται ξανά μέσα στο κεφάλι σου, αλλά δεν μετατρέπεται σε νόημα. Είναι σαν να πατάς play χωρίς να κοιτάς την οθόνη.
Γιατί συμβαίνει πιο εύκολα όταν είσαι κουρασμένος
Η κούραση, το άγχος, η βαρεμάρα και τα πολλά ανοιχτά ερεθίσματα κάνουν το φαινόμενο πιο έντονο. Όταν ο εγκέφαλος δεν έχει αρκετή ενέργεια ή καθαρό στόχο, προτιμά να γλιστρήσει σε κάτι πιο δυνατό συναισθηματικά: μια ανησυχία, μια ανάμνηση, ένα υποθετικό σενάριο.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις κακή μνήμη. Πολύ συχνά σημαίνει ότι δεν έγινε πραγματική κωδικοποίηση της πληροφορίας. Για να θυμηθείς κάτι, πρέπει πρώτα να το επεξεργαστείς. Και για να το επεξεργαστείς, πρέπει για λίγα δευτερόλεπτα να είσαι εκεί.
Τι βοηθάει να επιστρέψει η προσοχή
Ο πιο απλός τρόπος είναι να σταματήσεις για λίγο και να ρωτήσεις: «Τι είπε μόλις αυτή η πρόταση;». Αν δεν μπορείς να το πεις με δικά σου λόγια, δεν την έχεις διαβάσει πραγματικά.
Βοηθά επίσης να διαβάσεις πιο αργά, να βάλεις ένα μικρό στόχο πριν από την παράγραφο ή να σημειώσεις τρεις λέξεις-κλειδιά. Δεν χρειάζεται να πιέσεις το μυαλό με θυμό. Χρειάζεται να του δώσεις ξανά κατεύθυνση.
Η ίδια πρόταση δεν χάνεται επειδή είναι δύσκολη πάντα. Χάνεται επειδή για λίγα δευτερόλεπτα ο εγκέφαλος έκανε κάτι άλλο, ενώ εσύ νόμιζες ότι διάβαζες.
