Γιατί είναι Πάπας Φραγκίσκος και όχι Πάπας Φραγκίσκος Α΄

Στις 13 Μαρτίου 2013, ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο έγινε ο 266ος Πάπας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και επέλεξε το όνομα Φραγκίσκος. Από την πρώτη στιγμή, δημιουργήθηκε μια εύλογη απορία: γιατί δεν αποκαλείται Πάπας Φραγκίσκος Α΄, όπως συμβαίνει με άλλους ηγέτες; Η απάντηση κρύβεται στην παράδοση του Βατικανού και στον τρόπο με τον οποίο οι Πάπες αποκτούν αριθμητική διάκριση στο όνομά τους.

Σε αντίθεση με βασιλιάδες ή αυτοκράτορες, οι Πάπες δεν προσθέτουν αριθμητικό προσδιορισμό στο όνομά τους όταν είναι οι πρώτοι που το χρησιμοποιούν. Ο αριθμός προστίθεται μόνο εφόσον υπάρξει δεύτερος Πάπας με το ίδιο όνομα. Για παράδειγμα, ο Ιωάννης Παύλος Α΄ απέκτησε το “Α΄” μόλις εξελέγη ο Ιωάννης Παύλος Β΄. Αυτός ο κανόνας ισχύει εδώ και αιώνες και εφαρμόζεται για να αποφευχθούν σύγχυση και περιττή αριθμητική ταξινόμηση.

Η επιλογή του ονόματος “Φραγκίσκος” ήταν ήδη ασυνήθιστη, καθώς κανένας άλλος Πάπας στην ιστορία δεν είχε χρησιμοποιήσει αυτό το όνομα. Ο ίδιος ο Πάπας Φραγκίσκος έχει δηλώσει ότι εμπνεύστηκε από τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης, τον φτωχό, ταπεινό μοναχό που αφιέρωσε τη ζωή του στους αδύναμους. Με αυτή την επιλογή, ήθελε να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή απλότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και ειρήνης. Η μη προσθήκη αριθμητικού προσδιορισμού στο όνομά του είναι απόλυτα σύμφωνη με την παράδοση του Βατικανού, καθώς εάν μελλοντικά εκλεγεί ένας Πάπας Φραγκίσκος Β΄, τότε και μόνο τότε θα προστεθεί το “Α΄” στο όνομα του σημερινού Πάπα.

Αντίθετα, σε κοσμικά αξιώματα, όπως η μοναρχία, ο αριθμός δίπλα στο όνομα ενός βασιλιά ή αυτοκράτορα υπάρχει από την αρχή για να αποσαφηνιστεί η διαδοχή. Όμως, το Βατικανό λειτουργεί διαφορετικά, ακολουθώντας την παράδοση που θέλει κάθε Πάπα να αποκτά αριθμητική διάκριση μόνο αν υπάρξει διάδοχος με το ίδιο όνομα.