Η Ελληνίδα που έπαιξε Σαίξπηρ στη Βιέννη και μίλησε στην αγγλική τηλεόραση του ’49
Πριν από την τηλεόραση, πριν από την παγκόσμια προβολή, μια Ελληνίδα ηθοποιός ανέβηκε στη σκηνή της Βιέννης με έργα του Σαίξπηρ και μίλησε το 1949 στο BBC.
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1903 και μεγάλωσε σε μια εποχή όπου το θέατρο στην Ελλάδα ακόμα αναζητούσε ταυτότητα. Το όνομά της ήταν Κατερίνα Καρύδα. Το μετέπειτα καλλιτεχνικό «Ανδρεάδη» δεν ήταν επιλογή ματαιοδοξίας αλλά ένα διαβατήριο για τον κόσμο του κλασικού δράματος. Σπούδασε στην Επαγγελματική Σχολή Θεάτρου στην Ελλάδα και στη συνέχεια έκανε κάτι σχεδόν αδιανόητο για μια Ελληνίδα γυναίκα εκείνης της εποχής: έφυγε για σπουδές στη Σχολή Ράινχαρτ της Βιέννης.
Η πρώτη της θεατρική εμφάνιση δεν έγινε στην Ελλάδα. Έγινε στη Βιέννη, πάνω στη σκηνή του Σάλτσμπουργκ, με το έργο του Σαίξπηρ «Ο Δύσκολος», σε ένα φεστιβάλ με διεθνή απήχηση. Ήταν μια από τις σπάνιες περιπτώσεις που μια Ελληνίδα ανερχόμενη ηθοποιός βρέθηκε σε τόσο πρώιμο στάδιο της καριέρας της στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής θεατρικής ελίτ.
Το 1932 κάνει ντεμπούτο στην Ελλάδα με το έργο Η Άμαξα στο Εθνικό Θέατρο. Αλλά δεν έμεινε εκεί. Το 1936 ιδρύει τον δικό της θίασο και αρχίζει να ανεβάζει έργα που το κοινό στην Αθήνα δεν είχε ποτέ ξανακούσει. Ξένα, δύσκολα, απαιτητικά. Σαίξπηρ, Μολιέρος, Ο’Νηλ. Παίζει τον Έμπορο της Βενετίας το 1927, πριν καν σκεφτούν πολλοί ότι το έργο θα μπορούσε να αποδοθεί ικανοποιητικά στα ελληνικά.
Και μετά ήρθε το ’49.
Μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο, η Ανδρεάδη φεύγει για τη Μεγάλη Βρετανία. Δεν πάει ούτε ως μετανάστρια, ούτε για περιήγηση. Πάει για να μιλήσει, να παρουσιάσει το έργο της. Εκεί, την προσκαλούν σε εκπομπή της αγγλικής τηλεόρασης. Την παρουσιάζει ο ίδιος ο διευθυντής του σταθμού. Στέκεται μπροστά στις κάμερες και μιλά για την ελληνική θεατρική σκηνή, το έργο της, τη ζωή της μέσα στην Τέχνη. Ήταν μια από τις πρώτες φορές που μια Ελληνίδα ηθοποιός γινόταν θέμα στη βρετανική τηλεόραση — σε εποχές που ακόμα και για Άγγλους ηθοποιούς, η τηλεόραση δεν ήταν καθόλου δεδομένη.
Από το θερινό θέατρο «Κατερίνα» στην Αθήνα, που κατεδαφίστηκε για να γίνει ο ΟΤΕ, μέχρι τα πλατό της Μεγάλης Βρετανίας, η πορεία της δεν είχε τίποτα από τη λάμψη της κινηματογραφικής καριέρας. Είχε όμως τη σιωπηλή φλόγα των πρωτοπόρων. Εκείνων που δεν ακολουθούν τα φώτα. Τα ανάβουν.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
