Καλώδιο – Αιγαίο: Η Άγκυρα στήνει αφήγημα νίκης και τα τουρκικά ΜΜΕ το αναπαράγουν

Να εργαλειοποιήσει τη διπλωματική επικοινωνία της Γαλλίας με την Τουρκία ως επιβεβαίωση των διεκδικήσεών της στην Ανατολική Μεσόγειο επιχειρεί η Άγκυρα, με τον τουρκικό Τύπο να εμφανίζει τη γραπτή ενημέρωση για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου ως σημαντική επιτυχία της τουρκικής διπλωματίας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) και η προγραμματισμένη επανέναρξη των ερευνών από το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, το Παρίσι ενημέρωσε εγγράφως την Άγκυρα για τις σχεδιαζόμενες δραστηριότητες, εξέλιξη την οποία η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει ως αποτέλεσμα των πιέσεών της.

Η εφημερίδα Yeni Şafak υποστηρίζει ότι η Γαλλία ανταποκρίθηκε σε σχετικό αίτημα της Τουρκίας και έκανε χρήση επίσημων διπλωματικών διαύλων. Αντίστοιχα, η ιστοσελίδα Millet Haber κάνει λόγο για εξέλιξη που αποδυναμώνει την ελληνική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, ακόμη και τα ίδια τα τουρκικά δημοσιεύματα παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής επικοινωνίας.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η διπλωματική ενημέρωση μιας χώρας για προγραμματισμένες δραστηριότητες δεν ισοδυναμεί με αίτημα άδειας ούτε συνεπάγεται αναγνώριση δικαιοδοσίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει κανένα δημοσιοποιημένο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η Γαλλία αποδέχθηκε δικαίωμα της Τουρκίας να εγκρίνει ή να απαγορεύει τις έρευνες.

Η Άγκυρα, πάντως, επιμένει στη δική της γραμμή. Στις 6 Νοεμβρίου, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε παράνομες τις σχεδιαζόμενες έρευνες, επικαλούμενο την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τα όρια που έχει γνωστοποιήσει στα Ηνωμένα Έθνη από το 2020. Παράλληλα, αμφισβήτησε τις ελληνικές και κυπριακές NAVTEX, επαναφέροντας την απαίτηση να υπάρχει τουρκική συγκατάθεση για δραστηριότητες στις θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί.

Η Αθήνα απαντά ότι οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης έχουν ολοκληρωθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, ενώ η σχετική άδεια εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου, έπειτα από θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν επίσης ότι η γαλλική επικοινωνία δεν συνιστά αίτημα τουρκικής έγκρισης ούτε αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων.

Η ευθύνη της Αθήνας και τα αναπάντητα ερωτήματα

Ωστόσο, οι κυβερνητικές διαβεβαιώσεις δεν αρκούν. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια τι ακριβώς περιλαμβάνει η γαλλική επικοινωνία, ποιες εγγυήσεις έχουν εξασφαλιστεί για την απρόσκοπτη διεξαγωγή των ερευνών και πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη νέα τουρκική παρεμπόδιση.

Δεν μπορεί κάθε φορά που η Άγκυρα επαναφέρει τις μονομερείς διεκδικήσεις της η Αθήνα να περιορίζεται σε διαρροές διπλωματικών πηγών και καθησυχαστικές ανακοινώσεις. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να περάσει από τη διαχείριση των εντυπώσεων στην ουσιαστική προάσπιση των ελληνικών θέσεων. Είναι σαφές ότι το γεγονός πώς χρίσαμε τη Γαλλία ως «εκπρόσωπό» μας στην ίδια τη δικαιοδοσία μας στο Αιγαίο, είναι μια επικοινωνιακή ήττα, για να μην πούμε ένα τεράστιο «αυτογκόλ». Η Ελλάδα είναι κυρίαρχη χώρα με ισχυρότατη αποτρεπτική δύναμη, όχι… προτεκτοράτο της Γαλλίας, ούτε διαπραγματευτής δι’ αντιπροσώπων.

Αναμενόμενα η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τη συγκεκριμένη εξέλιξη πολιτική και νομική επιτυχία. Το ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα περιοριστεί και πάλι στο να διαψεύδει το τουρκικό αφήγημα ή εάν θα διαμορφώσει μια έμπρακτη απάντηση που δεν θα στηρίζεται σε τρίτους. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιληφθεί ότι η σιωπή ή οι αόριστες διαψεύσεις δεν συνιστούν στρατηγική αντιμετώπισης, αλλά αποθρασύνουν ακόμα περισσότερο τους «πειρατές» του Αιγαίου.