Μπορεί να λύνεις γρίφους σε δευτερόλεπτα. Να βλέπεις λογικά μοτίβα εκεί που οι άλλοι βλέπουν χάος. Να καταλαβαίνεις τι θα πει ο άλλος πριν το πει. Να συνδυάζεις πληροφορίες που δεν φαίνονται συνδεδεμένες. Αυτό είναι ένα κομμάτι από το να έχεις υψηλό IQ. Αλλά δεν είναι το πιο εντυπωσιακό. Και σίγουρα δεν είναι το πιο εύκολο.
Το IQ — ή αλλιώς δείκτης νοημοσύνης — είναι μια μέτρηση της ικανότητας να επεξεργάζεσαι πληροφορίες. Όταν είναι πολύ ψηλό, σημαίνει ότι ο εγκέφαλος σου δουλεύει πιο γρήγορα, πιο βαθιά και πιο αφαιρετικά. Βλέπεις συσχετισμούς, προβλέπεις εξελίξεις, εντοπίζεις λάθη στη σκέψη των άλλων χωρίς να το προσπαθείς. Είναι σαν να βλέπεις τον κόσμο μέσα από μια πιο κοφτερή ανάλυση.
Αλλά αυτή η κοφτερότητα δεν είναι πάντα ευχάριστη. Όταν καταλαβαίνεις τα πράγματα πολύ γρήγορα, βαριέσαι εύκολα. Στη συζήτηση, στη δουλειά, στις σχέσεις. Όταν βρίσκεις λύσεις πριν καν τεθεί το πρόβλημα, οι άλλοι σε θεωρούν υπερβολικό. Ή ξερόλα. Ή απλώς… παράξενο.
Οι άνθρωποι με πολύ υψηλό IQ συχνά νιώθουν απομονωμένοι. Όχι γιατί είναι αντικοινωνικοί, αλλά γιατί ο τρόπος που σκέφτονται τους βγάζει εκτός ρυθμού. Σκέφτονται πιο γρήγορα, πιο πολύπλοκα, με περισσότερα επίπεδα. Και αυτό δημιουργεί απόσταση. Ακόμα και από φίλους. Ακόμα και από την οικογένεια.
Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν πάει πάντα μαζί με το IQ. Μπορεί να είσαι ιδιοφυΐα στα μαθηματικά και να μην μπορείς να καταλάβεις πότε κάποιος σε ειρωνεύεται. Ή να πιάνεις το ψέμα στο λεπτό, αλλά να μην μπορείς να το διαχειριστείς ψυχικά. Η εξυπνάδα δεν σε κάνει απαραίτητα ευτυχισμένο. Ούτε καλό στη ζωή.
Πολλοί άνθρωποι με υψηλό IQ δεν διαπρέπουν. Δεν κάνουν μεγάλες καριέρες. Δεν γίνονται διάσημοι. Γιατί η εξυπνάδα χωρίς κίνητρο, συναισθηματική ισορροπία και κοινωνική κατανόηση, δεν φτάνει μακριά. Και γιατί, πολύ συχνά, αυτοί οι άνθρωποι παλεύουν με την ερώτηση: “Τι να κάνω με το μυαλό μου;”
Υπάρχει και κάτι άλλο: ο φόβος της μοναξιάς. Όταν αντιλαμβάνεσαι πιο πολλά από τους άλλους, χάνεις τη χαρά του να εκπλήσσεσαι. Όταν βλέπεις πίσω από τα πράγματα, βλέπεις και σκοτεινιές που δεν βλέπουν οι υπόλοιποι. Και πολλές φορές, δεν μπορείς να το εξηγήσεις σε κανέναν.
Το υψηλό IQ είναι εργαλείο. Όχι ταυτότητα. Δεν σε κάνει καλύτερο άνθρωπο. Σε κάνει απλώς άνθρωπο που επεξεργάζεται διαφορετικά την πραγματικότητα. Και όσο πιο γρήγορα το αποδεχτείς αυτό, τόσο πιο κοντά θα έρθεις σε κάτι που δεν μετριέται με αριθμούς: την αληθινή νοημοσύνη.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
