Πώς θα μοιάζουν οι Έλληνες σε 1000 χρόνια, αν υπάρχουν;
Αν οι Έλληνες υπάρχουν σε 1000 χρόνια, δεν θα μοιάζουν με εμάς. Κι όμως, πίσω από τα νέα τους πρόσωπα θα καίει ακόμη η ίδια παλιά φωτιά.
Κάποτε οι Έλληνες ήταν ένα μωσαϊκό από Μυκηναίους, Δωριείς, Ίωνες και Αιολείς. Κι όμως, χιλιάδες χρόνια αργότερα, κάτι μέσα τους έμεινε ίδιο: η φλόγα του Αιγαίου, η αλμύρα της Μεσογείου, το πείσμα να κρατηθούν όρθιοι ακόμα κι όταν οι αυτοκρατορίες κατέρρεαν γύρω τους. Αν ο κόσμος υπάρχει ακόμα το έτος 3025, οι Έλληνες θα υπάρχουν κι αυτοί. Αλλαγμένοι, αλλά αναγνωρίσιμοι.
Οι γενιές που θα έχουν ζήσει μέχρι τότε θα κουβαλούν στο αίμα τους γονίδια από κάθε γωνιά του πλανήτη. Οι σημερινοί μεσογειακοί χρωματισμοί, τα σταρένια δέρματα και τα καστανά μάτια θα έχουν εμπλουτιστεί με νέες αποχρώσεις. Πιο φωτεινά χρώματα, σμιλεμένα χαρακτηριστικά και απίστευτα ισχυρή φυσική κατάσταση θα είναι αποτέλεσμα της βιολογικής μηχανικής και της τεχνολογικής εξέλιξης. Ο μέσος Έλληνας του μέλλοντος θα είναι πιο ψηλός, πιο υγιής, ίσως ακόμα και πιο μακρόβιος απ’ όσο τολμούμε σήμερα να φανταστούμε.
Η γλώσσα θα είναι μια άλλη ιστορία. Τα ελληνικά του μέλλοντος θα είναι σχεδόν αγνώριστα. Σαν να ακούς αρχαία ελληνικά σήμερα και να αναγνωρίζεις μόνο ψήγματα. Τα λόγια θα είναι γεμάτα δάνεια, και η σύνταξη απλή και κοφτή, όπως υπαγορεύουν οι ψηφιακές εποχές. Παρ’ όλα αυτά, ο πυρήνας, αυτή η μοναδική μουσικότητα που κρύβει μέσα της η ελληνική γλώσσα, θα αντέξει – ίσως όπως αντέχει το κύμα πάνω στον βράχο.
Οι Έλληνες του 3025 δεν θα κατοικούν μόνο σε νησιά και πεδιάδες. Πιθανότατα θα έχουν διαστημικές κοινότητες, τεχνητές πόλεις στη Σελήνη ή και σε άλλους πλανήτες. Κι όμως, όπου κι αν βρίσκονται, θα κουβαλούν μαζί τους μια μικρή θάλασσα. Ένα τραγούδι για έναν ήλιο. Ένα γεύμα με ψωμί, τυρί και λάδι, ακόμα κι αν δεν υπάρχουν ελιές πια, παρά μόνο σε θολές αναμνήσεις.
Το ελληνικό πείσμα θα παραμένει. Αυτή η ακατάβλητη ανάγκη να δημιουργούν, να αμφισβητούν, να γελούν μέσα στην καταστροφή και να χτίζουν πολιτισμό από το τίποτα. Δεν θα είναι πια οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν στα χρόνια του Περικλή, ούτε στα χρόνια της Επανάστασης, ούτε στα χρόνια του Διαδικτύου. Θα είναι κάτι καινούριο. Και ταυτόχρονα, κάτι παμπάλαιο.
Σε 1000 χρόνια, αν οι Έλληνες υπάρχουν, θα είναι οι τελευταίοι φύλακες μιας ανάμνησης: ότι κάποτε σε έναν μικρό βράχο που φώτιζε τη Μεσόγειο, γεννήθηκαν τα ερωτήματα για τον κόσμο, τον Θεό και τον άνθρωπο. Και θα τα κουβαλούν ακόμα μέσα τους, όπως οι πρόγονοι κουβαλούσαν πέτρες από τα ερείπια για να χτίσουν νέες ζωές.