Τι σημαίνει αν έχεις φαγούρα σε διάφορα σημεία του σώματός σου

Σε ένα παραδοσιακό ελληνικό σπίτι, αν ξαφνικά πεις "με τρώει το χέρι μου", είναι σχεδόν βέβαιο πως κάποιος θα σου απαντήσει: "θα δώσεις λεφτά" ή "θα πάρεις λεφτά", ανάλογα με ποιο χέρι σε τρώει. Οι γιαγιάδες, οι θείες και οι παλιοί άνθρωποι γνώριζαν απ’ έξω και ανακατωτά τι σημαίνει η φαγούρα στο κάθε σημείο του σώματος. Όμως αυτές οι δοξασίες δεν είναι τυχαίες ούτε ελληνικό φαινόμενο. Εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο, με μικρές παραλλαγές, και στηρίζονται στη βαθιά ανάγκη του ανθρώπου να δώσει νόημα σε ανεξήγητα πράγματα – ακόμα και σε μια απλή φαγούρα.

Η πιο γνωστή πρόληψη είναι αυτή που αφορά τις παλάμες. Αν σε τρώει η δεξιά παλάμη, σημαίνει ότι θα δώσεις λεφτά. Αν σε τρώει η αριστερή, θα πάρεις λεφτά. Το ίδιο πιστεύεται στην Ελλάδα εδώ και δεκαετίες, και φαίνεται πως έχει τις ρίζες του σε μια παλιά αντίληψη πως το αριστερό χέρι (συμβολικά «παίρνει») και το δεξί (που χρησιμοποιείται περισσότερο) «δίνει». Το ενδιαφέρον είναι ότι στην Ιταλία και σε ορισμένες αραβικές χώρες η ερμηνεία αντιστρέφεται – εκεί η δεξιά φαγούρα είναι για έσοδα και η αριστερή για έξοδα. Όπως και να ‘χει, οι πιο προληπτικοί όταν τους τρώει η "λάθος" παλάμη… τη χτυπούν σε ξύλο ή βάζουν το χέρι στην τσέπη για να "ξεγελάσουν τη μοίρα".

Αν σε τρώει η μύτη, το πρώτο που θα σου πουν είναι: «Θα μαλώσεις με κάποιον». Η πρόληψη αυτή είναι παλιά, και φαίνεται πως βασίζεται στο γεγονός ότι η μύτη είναι κεντρικό σημείο του προσώπου και αντιδρά όταν υπάρχει ένταση – από το φτέρνισμα μέχρι το κοκκίνισμα. Η φαγούρα, λοιπόν, ερμηνεύεται ως προμήνυμα έντονης συνάντησης, σύγκρουσης ή ακόμη και απρόσκλητης επίσκεψης. Σε μερικά χωριά λένε μάλιστα: «Αν σε τρώει η μύτη, θα ‘χεις καβγά στο σπίτι».

Η φαγούρα στο μάτι έχει κι αυτή τη δική της συμβολική γλώσσα. Αν σε τρώει το δεξί μάτι, λένε ότι θα χαρείς, ενώ αν είναι το αριστερό, θα στεναχωρηθείς. Η σκέψη πίσω από αυτή τη δοξασία είναι ότι τα μάτια είναι το "παράθυρο της ψυχής" – και αφού δάκρυα πέφτουν και στη χαρά και στη λύπη, η φαγούρα είναι σημάδι ότι κάτι συναισθηματικό πλησιάζει. Σε πολλές ανατολικές παραδόσεις η ίδια πρόληψη υπάρχει, και μάλιστα κάποιες φορές προσθέτουν ώρες και ημέρες για ακρίβεια.

Όταν σε τρώει το αυτί, οι προλήψεις μιλούν ξεκάθαρα: σε κουτσομπολεύουν. Αν είναι το δεξί αυτί, λένε ότι σε κακολογούν, ενώ το αριστερό σημαίνει ότι σε αναφέρουν με καλό τρόπο. Η ιδέα αυτή είναι τόσο διαδεδομένη, που ακόμα και άνθρωποι που δεν πιστεύουν σε τέτοια θα αναρωτηθούν: «Μήπως με θυμήθηκε κανείς;». Η βάση αυτής της δοξασίας είναι αρχαία: στους ρωμαϊκούς χρόνους πίστευαν ότι αν σου "χτυπά" το αυτί, κάποιος μιλάει για σένα – μια ιδέα που επιβίωσε μέχρι σήμερα.

Η φαγούρα στο κεφάλι είναι πιο σπάνια, αλλά όταν συμβαίνει, πολλοί λένε ότι "σε βαραίνουν οι σκέψεις" ή ότι "κάποιος σε ζηλεύει". Υπάρχει και η εκδοχή ότι κάποια "κακή ενέργεια" προσπαθεί να βρει δίοδο, και για αυτό το κεφάλι ενοχλείται. Είναι ίσως από τις πιο σκοτεινές προλήψεις και γι’ αυτό δεν αναφέρεται εύκολα φωναχτά.

Όταν νιώθεις φαγούρα στην πλάτη, οι γιαγιάδες λένε: «Σε μαχαιρώνουν πισώπλατα». Δηλαδή κάποιος που δεν τον περιμένεις, ίσως φίλος ή συγγενής, μιλά εναντίον σου ή σχεδιάζει κάτι πίσω από την πλάτη σου. Δεν είναι τυχαίο που στη γλώσσα η έννοια της προδοσίας είναι τόσο συνδεδεμένη με την πλάτη – και η φαγούρα εκεί θεωρείται έντονο σημάδι προδοσίας.

Η πατούσα όταν σε τρώει είναι ένδειξη ότι θα ταξιδέψεις. Είναι από τις πιο χαριτωμένες προλήψεις, γιατί στηρίζεται στη λογική πως το πόδι θέλει να "φύγει". Μάλιστα, λένε ότι αν σε τρώει η αριστερή πατούσα, θα πας σε καλό μέρος, ενώ η δεξιά υποδηλώνει ανησυχία ή δυσκολία στο ταξίδι.

Υπάρχουν και λιγότερο γνωστές φαγούρες, όπως στη μασχάλη, που σε παλιότερες δοξασίες συνδεόταν με κρυφό πόθο ή παλιό ανεκπλήρωτο έρωτα. Η φαγούρα στην κοιλιά υποτίθεται ότι προμηνύει κάποιο μυστικό που θα αποκαλυφθεί, ενώ η φαγούρα στον αγκώνα λένε πως σημαίνει ότι θα σε προσκαλέσουν σε τραπέζι – ίσως επειδή ασυναίσθητα τρίβεις τον αγκώνα όταν κάθεσαι στο τραπέζι.

Πολλοί αναρωτιούνται από πού ξεκίνησαν όλα αυτά. Η απάντηση δεν είναι μία. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι προλήψεις για φαγούρες έχουν καταγραφεί σε λαογραφικές μελέτες του 19ου αιώνα, σε περιοχές όπως η Ήπειρος και η Θεσσαλία. Άλλες έχουν ρίζες σε παγανιστικές αντιλήψεις για τη «γλώσσα του σώματος» και την πρόβλεψη του μέλλοντος μέσω φυσικών αισθήσεων. Η μεταφορά τους από στόμα σε στόμα, σε χωριά και οικογένειες, τους έδωσε τη μορφή που ξέρουμε σήμερα. Και παρόλο που δεν βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, παραμένουν ζωντανές – σαν μια παλιά γλώσσα του σώματος που δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Κι αν δεν τα πιστεύεις; Μην το πεις δυνατά. Γιατί αν σε τρώει η μύτη σου… ίσως ήδη είναι αργά.