Το πιο επικίνδυνο παντελόνι στην ιστορία. Φυλακές, εκτελέσεις, βιασμοί, επαναστάσεις.
Ένα παντελόνι που προκάλεσε βιασμούς, εκτελέσεις, δικαστικές επαναστάσεις και παγκόσμια κινήματα. Η άγνωστη, επικίνδυνη ιστορία του τζιν.
Ένα κομμάτι ύφασμα με ραφές και τσέπες. Μπλε ή μαύρο, άλλοτε σκισμένο, άλλοτε καθαρό σαν καινούριο. Και όμως, το τζιν παντελόνι κατάφερε να μπει στην Ιστορία ως σύμβολο εξέγερσης, καταπίεσης, ακόμη και θανάτου. Από τα λιμάνια της Γένοβας μέχρι τα μαυσωλεία της Μόσχας, και από το Χόλιγουντ ως τις αίθουσες των ανώτατων δικαστηρίων, το πιο καθημερινό ρούχο έγινε κάποτε… απαγορευμένο.
Στην Ιταλία, το 1998, το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέπει μια καταδίκη βιαστή επειδή η κοπέλα φορούσε στενό τζιν. Αποφασίζουν πως για να βγει αυτό το παντελόνι, «έπρεπε να βοήθησε» και άρα δεν ήταν βιασμός. Η απόφαση προκαλεί παγκόσμια κατακραυγή. Την επόμενη μέρα, βουλευτίνες στην Ιταλία φορούν όλες τζιν μέσα στο Κοινοβούλιο. Γεννιέται ο θεσμός του Denim Day. Από τότε, το τζιν φοριέται κάθε Απρίλιο ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τον σεξισμό στη Δικαιοσύνη.
Πίσω στην ΕΣΣΔ της δεκαετίας του ’50, το να φοράς Levi’s ήταν επαναστατική πράξη. Οι νεολαίοι της Μόσχας μάζευαν δολάρια, δίσκους, σοκολάτες – και πάνω απ’ όλα: τζιν παντελόνια. Στις υπόγειες αγορές, ένα τζιν άξιζε όσο μισός μισθός. Ήταν Δύση, ήταν ροκ, ήταν ελευθερία.
Το καθεστώς το είδε αλλιώς. Το 1961, δύο νεαροί Σοβιετικοί, ο Ροκότοφ και ο Φαϊμπιτσένκο, συλλαμβάνονται επειδή διακινούσαν συνάλλαγμα και δυτικά είδη πολυτελείας – ανάμεσά τους και τζιν. Στο κατηγορητήριο μπήκαν τα παντελόνια. Και οι δυο εκτελέστηκαν.
Γιατί τόσο μίσος για ένα παντελόνι; Γιατί δεν ήταν απλώς ρούχο. Ήταν αμφισβήτηση. Ήταν το Χόλιγουντ που δεν μπορούσε να απαγορευτεί. Ήταν ο Μάρλον Μπράντο και ο Τζέιμς Ντιν να δείχνουν στους νέους ότι η εξουσία δεν είναι cool.
Στην Τουρκία, στις κλωστοϋφαντουργίες του ’90, εργάτες πεθαίνουν από σιλικόζη επειδή φθείρουν τζιν με άμμο. Στο Βιετνάμ, γυναίκες εργάζονται 14 ώρες για να βγει μια παρτίδα «distressed». Στην Καλιφόρνια, τα εργοστάσια Levi’s δοκιμάζουν να μην τα πλένουν ποτέ, για να γλιτώνουν νερό. Η καμπάνια λέει: “Μη τα πλένεις. Κατάψυξέ τα.”
Ένα ρούχο, πέντε ηπείρους, δέκα αιώνες ιστορίας, και τόσα σώματα. Άλλα επαναστάτησαν φορώντας το, άλλα καταδικάστηκαν για χάρη του, άλλα το ύψωσαν σαν σημαία. Το τζιν ήταν πάντα εκεί. Απλό, μπλε, και πιο επικίνδυνο απ’ ό,τι φαίνεται.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
