Ιορδάνης Απτόσογλου στο Sportime: Ο διεθνής διαιτητής, ιεραπόστολος - «Η ομολογία είναι η αναπνοή της ψυχής»

Είκοσι τέσσερα χρόνια διαιτητικής καριέρας στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Δέκα τέσσερα χρόνια βοηθός διαιτητή στη Super League. Οκτώ χρόνια διεθνής. Έχει «ανοίξει» το Γουέμπλεϊ στον πρώτο αγώνα της εθνικής Αγγλίας μετά την καραντίνα του κορωνοϊού. Έχει υποδείξει… offside τον Κριστιάνο Ρονάλντο με την εθνική Πορτογαλίας. Έχει «οργώσει» τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις (προκριματικούς Champions League, ομίλους Europa League, προκριματικούς Euro και Μουντιάλ) και έχει οριστεί σε τελικούς τρίτων χωρών ως απεσταλμένος της FIFA.

Αν στο βιβλίο της ελληνικής διαιτησίας υπήρχε ένα κεφάλαιο με χρυσά γράμματα, κάπου εκεί σίγουρα θα ήταν γραμμένο και το ονοματεπώνυμο: Ιορδάνης Απτόσογλου. Κι όμως δεν είναι αυτός ο λόγος που του ζήτησα να μας παραχωρήσει την πρώτη συνέντευξη στη νέα ενότητα του Sportime: «Μαρτυρία στον Κόσμο». Μεγαλύτερη αρετή του Ιορδάνη είναι ότι πρόκειται για έναν θερμό ομολογητή της Ορθοδοξίας που αθόρυβα κοσμούσε τα δύσβατα «τερέν» του επαγγελματικού αθλητισμού. Αλλά ας αφήσουμε τη μαρτυρία του Ιορδάνη να ξεδιπλωθεί από τον ίδιο.

«Όταν κακοπαθείς για το Ευαγγέλιο»

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΝΔΡΩΝΗΣ: Στον χώρο του ποδοσφαίρου και ιδιαίτερα της διαιτησίας, το όνομα Απτόσογλου είναι γνωστό και συνδεδεμένο με μια μεγάλη καριέρα, τόσο στα ελληνικά πρωταθλήματα – όσο και στις διεθνείς διοργανώσεις. Αλλά πες μας δυο λόγια για την πορεία σου, για όσους τυχαίνει να μη σε γνωρίζουν.

ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΑΠΤΟΣΟΓΛΟΥ: Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι η «καριέρα» είναι μεγάλη μόνο όταν κακοπαθείς για το Ευαγγέλιο, από όποια θέση εργασίας ή ενασχόλησης μπορεί να βρίσκεται ένας άνθρωπος. «Εάν δε και αθλή τις, ου στεφανούται, εάν μη νομίμως αθλήση», λέει ο Απόστολος Παύλος. Οπότε είτε βρίσκεσαι στις ελληνικές κατηγορίες, είτε σε ευρωπαϊκές, η καριέρα γίνεται μεγάλη εάν αγωνιστείς σκληρά και νόμιμα. Τα δυο λόγια για την πορεία μου είναι η δύναμη που έδινε ο Χριστός σε κάθε πόνο ψυχικό ή σωματικό και εν τέλει, ό,τι έγινε δεν ήταν δικό μου αλλά δικό Του.

«Άλλο θρησκευτικός άνθρωπος – Άλλο Χριστιανός»

E.A.: Γνωρίζω καλά ότι είσαι συνειδητός Ορθόδοξος Χριστιανός και το επιβεβαιώνεις σε όλους μας από τα πρώτα λόγια σου. Έλαβες τις βάσεις της πίστης από την οικογένειά σου ή η αναζήτησή σου προέκυψε αργότερα;

I.A.: Οι βάσεις ήρθαν από το οικογενειακό περιβάλλον. Έχω ένα ευλογημένο σόι που προέρχεται από μια αγία Γιαγιά, τη Γκόλφω η οποία γέννησε οκτώ παιδιά και τα μεγάλωσε με φως και ευωδία Χριστού. Οι γονείς μου με τη σειρά τους παρέλαβαν αυτό το «στέμμα» και προσπάθησαν να το παραδώσουν σε εμάς τα παιδιά χωρίς να αφαιρέσουν ή να προσθέσουν κάποιο πετράδι. Οπότε έχω τη χαρά να σου πω ότι μεγάλωσα από δύο γονείς με τους οποίους ένοιωθα σαν βασιλόπουλο, από πλευράς αγάπης, φροντίδας και ανατροφής.

Ε.Α.: Έχεις κάποιο πνευματικό πρότυπο ή πρότυπα, τα οποία σε εμπνέουν; Και αν ναι, κατά πόσο σε έχουν βοηθήσει να μη χάσεις τον δρόμο σου;

I.A.: Ναι έχω. Νοιώθω πολύ ευεργετημένος διότι μεγάλωσα δίπλα σε δύο μεγάλες προσωπικότητες: τον αγωνιστή Ιεράρχη, Επίσκοπο Φλωρίνης, Αυγουστίνο Καντιώτη και τον ομολογητή και αδίκως διωκόμενο Θεολόγο, Νικόλαο Σωτηρόπουλο. Αυτοί προσέφεραν με λόγια και πράξεις απερίτμητο και ανόθευτο τον λόγο του Ευαγγελίου. Ο λόγος του Θεού είναι τέλειος και παντοδύναμος. Με τον λόγο του Θεού δημιουργήθηκαν και στερεώθηκαν τα σύμπαντα. Με τον ίδιο λόγο γεννιούνται πνευματικώς και στερεώνονται οι Χριστιανοί. Και είναι διαφορετικό να είσαι ένας απλά θρησκευτικός άνθρωπος από το να είσαι ένας συνειδητός Χριστιανός.

Το θαύμα με τον Γέροντα Αμβρόσιο Λάζαρη και ο Άγιος Παΐσιος

Ε.Α.: Υπήρξε κάποια εμπειρία – σταθμός στη ζωή σου, που ένιωσες την παρουσία του Θεού; Κάποιο γεγονός που σε έχει σημαδέψει πνευματικά; Νομίζω ότι ο κάθε Χριστιανός έχει να διηγηθεί τουλάχιστον μια τέτοια εμπειρία. Εσύ;

I.A.: Η παρουσία του Θεού στη ζωή μας είναι συνεχής, όσο εμείς οι ίδιοι δεν απομακρυνόμαστε από Εκείνον. Έχω μια προσωπική εμπειρία που την ομολογώ προς δόξαν Θεού όπου υπάρχουν καλοπροαίρετα αυτιά. Στην ηλικία των 16 ετών είχα διαγνωσμένο καρκίνο με τρεις μεταστάσεις. Στην προσευχή μου ζήταγα το «γενηθήτω το θέλημά σου». Όποιο και αν ήταν αυτό. Ο γιατρός μου στο νοσοκομείο Μεταξά, Νικόλαος Δεμερτζής, έλεγε ότι εκείνος «έτρεχε» με 10 χιλιόμετρα και ο καρκίνος μου, με 100.

Όσο πάλευα το πρόβλημα στην οδό της επιστήμης και της πίστης, κάποια στιγμή ο Θεός έφερε στη ζωή μου και την παρουσία του γέροντα Αμβροσίου Λάζαρη από τον Παρνασσό. Με το χάρισμα του «είδε» το πρόβλημα στο πόδι, ενώ δεν γνώριζε τίποτα, και ανέλυσε με επιστημονική ακρίβεια τι έπρεπε να προσεχθεί κατά το χειρουργείο. Η προσευχή του με συνόδευε και μου έδωσε φτερά. Λίγο αργότερα, με τον γιατρό ζήσαμε το θαύμα. Δεν αναλύω τώρα περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά όταν περπάτησα έπειτα από δύο χρόνια, μπήκα και στη διαιτησία. Εκεί ήταν τα πρώτα αθλητικά μου βήματα. Έτρεξα και πάλι υγιέστατος!

E.A.: Απ’ ότι ξέρω, έχεις ταξιδέψει αναρίθμητες φορές στο Άγιο Όρος. Πες μας πώς έχει χαραχτεί στην ψυχή σου το Περιβόλι της Παναγίας και τι πιστεύεις ότι προσφέρει στον κόσμο;

I.A.: Μεγάλη εμπειρία το Άγιο Όρος. Εκεί γνώρισα τον Άγιο Παΐσιο. Τι να πρωτοπείς με λίγες λέξεις, δεν ξέρω. Θα αναφέρω δυο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι ο Άγιος έλεγε ότι στο Περιβόλι που κατοικούμε υπάρχουν και μύγες και μέλισσες. Εμείς, έλεγε, να γίνουμε μέλισσες και να ψάχνουμε το νέκταρ στα λουλούδια. Το σκάνδαλο υπάρχει, όπως η μύγα και η ακαθαρσία υπάρχει παντού. Γι’ αυτό ο Θεός έδωσε μυαλό και κρίση όμως. Να μπορούμε να ελέγχουμε και να λέμε «αυτό είναι καλό – αυτό είναι κακό. Αυτό είναι σωστό – αυτό είναι λάθος. Αυτό είναι αρετή – αυτό είναι αμαρτία».

Το δεύτερο που θέλω να αναφέρω είναι ότι η διάκριση σε μύγες και μέλισσες υπάρχει και στους πνευματικούς πατέρες. Αυτοί λοιπόν που αγρυπνούν για εμάς και βαστάνε Θερμοπύλες, προσφέρουν στον κόσμο μέσα από την πνοή τους κάτι σπουδαίο. Συμμετοχή στην άθληση της Εκκλησίας. Στον πνευματικό στίβο. Μετάνοια, εξομολόγηση, Θεία Κοινωνία, συμμετοχή στα Μυστήρια. Γίνεται βίωμα ο αγώνας.

Ε.Α.: Πιστεύεις ότι η ομολογία Χριστού έχει θέση ακόμα και στον χώρο του ποδοσφαίρου; Έχεις συναντήσει πιστούς ανθρώπους στα ελληνικά γήπεδα; Τι έχεις αποκομίσει από τη μακρόχρονη εμπειρία σου;

Η αλήθεια είναι ότι όταν βρίσκομαι σε θέση να μιλάω για Χριστό, επιδρά μυστικά στην ψυχή και αισθάνεσαι να φλογίζεται η καρδιά σου. Η ομολογία λοιπόν δεν είναι απλά μια έκφραση θεωρίας. Είναι τρόπος να αναπνέει κάθε κύτταρο της ζωής σου, μέσα σε έναν ζωντανό Θεό. Πιστούς ανθρώπους, δόξα τω Θεώ, έχω συναντήσει παντού. Στα γήπεδα, σε επιστημονικούς χώρους, σε καλλιτεχνικούς χώρους, σε υπηρεσίες.

Η Ελλάδα έχει πλήθος ανθρώπων που παρακολουθούν τα γεγονότα στηριγμένοι στην κατά Θεόν ελπίδα. Η ελευθερία είναι το κριτήριο της ευθύνης μας. Να τη χρησιμοποιούμε σοφά. Αλλιώς θα ήμασταν μόνο σάρκες, πρόθυμοι να πράξουμε οτιδήποτε ευτελίζει την ύπαρξή μας. Η ομολογία σε ευθυγραμμίζει ως άνθρωπο. Οπότε η θέση της ομολογίας έχει χώρο οπουδήποτε μπορεί να ζει και να κινείται ένας άνθρωπος.

«Όποιος βλασφημεί δεν μπορεί να λέγεται Έλληνας»

Ε.Α.: Τι έχεις να πεις για το κατάπτυστο φαινόμενο της βλασφημίας στα γήπεδα και γενικότερα στην κοινωνία; Πώς το αντιμετώπιζες ως διαιτητής και τι νομίζεις ότι φταίει;

I.A.: Αυτό το φαινόμενο είναι μια παλιά, τραγική συνήθεια. Ως διαιτητής, γνώριζα τον κανονισμό που επιφέρει ποινές όσον αφορά παίκτες και στελέχη ομάδων. Όσον αφορά τους φιλάθλους, δεν μπορούν να γίνουν πολλά πράγματα. Μεμονωμένα σε κάποιους ίσως, όσο ήταν ενεργός ο νόμος περί βλασφημίας που δυστυχώς καταργήθηκε. Μαζικά σε κερκίδες, δεν έχω αντιληφθεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Αυτό που έχω να πω είναι ότι ως φαινόμενο, όντως είναι κατάπτυστο. Όποιος βλασφημεί δεν είναι Έλληνας, γιατί από την αρχαιότητα οι Έλληνες είχαν σεβασμό στα θεία. Με τη βλασφημία γίνεσαι χειρότερος και από ζώο, γιατί τα αξιαγάπητα ζωάκια δείχνουν σεβασμό στο χέρι που τα φροντίζει. Γίνεσαι ακόμη χειρότερος και από διάβολο, γιατί κι εκείνος τρέμει να αναφέρει τη λέξη Χριστός ή Παναγία.

E.A.: Βλέπουμε ότι η βία των ανηλίκων έχει γίνει πρωτοφανής μάστιγα στη χώρα μας. Ποιες πιστεύεις ότι είναι οι αιτίες που εξαγριώνονται οι νέοι μας; Και ποια είναι η λύση; Αρκούν μόνο οι ποινές και η καταστολή ή πρέπει να αλλάξει κάτι πολύ βαθύτερο;

I.A.: Είμαι εναντίον των ποινών και της καταστολής. Είμαι υπέρ της πρόληψης. Πιστεύω ότι περνάμε μια βαθιά πνευματική κρίση. Η λύση βρίσκεται στην αντιμετώπιση της αιτίας που εξαγριώνεται ένας άνθρωπος. Η αντιμετώπιση μπορεί να βρεθεί σε οχυρά που δεν προδίδουν. Το οχυρό λέγεται Θεός. Ο Θεός πρεσβεύει την τελειότητα. Μετανοώ σημαίνει σέβομαι αξίες και προσπαθώ να επιστρέψω σε εκείνες. Αγαπώ και συγχωρώ. Δεν αδικώ. Οργίζομαι με το κακό, αλλά δεν αμαρτάνω. Διεκδικώ με ανιδιοτέλεια. Μάχομαι υπέρ της αλήθειας. Όταν μετανοήσουμε και μεταστραφούμε, θα σταματήσουμε να ζούμε στον κόσμο της παρακμής. Αυτό δεν μπορεί να αλλάξει θεωρητικά, μαγικά και μηχανικά.

Η αδικία θα συντριβεί όταν πολλαπλασιαστούν οι δυνάμεις που κάνουν αντίσταση. Που παραμένουν στις επάλξεις, πιστοί και «ρομαντικοί». Έχουμε χιλιάδες παραδείγματα Αγίων και ηρώων που έπεσαν υπέρ πίστεως και πατρίδας. Έχυσαν το αίμα τους για την αλήθεια και τις αιώνιες αξίες. Αυτοί οι αγώνες και τα αίματα έχουν μνήμη.

«Εκτρώσεις - Εξαφανίζουμε κάθε χρόνο μια ολόκληρη πόλη»

E.A.: Ποια είναι η γνώμη σου για τη δημογραφική κρίση, δηλαδή – κατά τη γνώμη μου - τον μεγαλύτερο εθνικό εφιάλτη που αντιμετωπίζει η χώρα μας; Γιατί η Ελλάδα κατάντησε να αυτοκτονεί με τέτοιους φρενήρεις ρυθμούς;

I.A.: Η δημογραφική κρίση έχει ένα όνομα. Θα την αποκαλούσα εθνική αυτοκτονία. Πάλι όλα συνδέονται με την πρόληψη. Όταν έχουμε στη χώρα μας περίπου 300.000 εκτρώσεις τον χρόνο, είναι σαν να εξαφανίζουμε κάθε χρόνο μια ολόκληρη πόλη. Δεν είμαι κατά των εκτρώσεων – είμαι υπέρ της πρόληψης και του σεβασμού στο δικαίωμα να ζήσει το πιο ανυπεράσπιστο πλάσμα πάνω σε αυτήν τη γη: το αγέννητο παιδί. Υποστηρίζω το δικαίωμα της γέννησης, της ζωής. Μεγάλη συζήτηση αυτή, με πολλές προεκτάσεις. Σέβομαι τις δυσκολίες κάποιων περιπτώσεων, όμως είναι άλλο πράγμα το έγκλημα να γίνεται θεσμός και νόμος και άλλο πράγμα να γίνεται διάκριση δικαιωμάτων. Δυστυχώς τώρα υπερισχύει η δυναμική των ισχυρών έναντι των αδυνάμων.

E.A.: Ισχύει ότι ασχολείσαι αρκετά χρόνια με τη Βυζαντινή μουσική και ψέλνεις σε ιερούς ναούς; Τι σημαίνει για εσένα η Βυζαντινή υμνογραφία και τι απαντάς στην άποψη ότι οι ακολουθίες πρέπει να γίνονται στα νέα ελληνικά;

I.A.: Από μικρό παιδί έχω αγάπη στη μουσική. Η Βυζαντινή μουσική είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτητική. Έχει βάθος νοημάτων και μάλιστα είναι κάτι σαν εγχειρίδιο θεολογικής γνώσης. Μέσω της υμνογραφίας οι Πατέρες της Εκκλησίας εξηγούν όλα τα δύσκολα θεία νοήματα της Αγίας Γραφής. Οι ψαλμοί μέσω των φωνητικών χορδών, πάλλουν τις ευαίσθητες χορδές της ψυχής των πιστών ανθρώπων. Όσον αφορά τα νέα ελληνικά, έχω να πω ότι με λίγη προσπάθεια και μελέτη, εύκολα μπορούμε να κατανοήσουμε τα ιερά κείμενα. Η γλώσσα μας είναι, δεν είναι κινέζικα. Ίσα – ίσα, μέσω της τριβής μας στη θαυμαστή μας πατερική γλώσσα, ανακαλύπτουμε έναν πλούτο που όλο και πιο πολύ μας σαγηνεύει. Κάπου να βάλουμε ένα όριο στην πολιτική ορθότητα. Πχ. δεν θα ήθελα ποτέ να ξημερώσει μια μέρα που αντί να λέω στο Πάτερ Ημών: «ελθέτω η Βασιλεία σου», να λέω «ας έρθει η δημοκρατία σου» (γέλια).

Η απόφαση για αποχώρηση από τη διαιτησία

E.A.: Ομολογώ ότι όταν διάβασα την επιστολή της αποχώρησής σου από τη διαιτησία, εντυπωσιάστηκα απίστευτα. Πρώτη φορά είδα διαιτητή να παραμερίζει το αποτύπωμα της καριέρας του, για να μιλήσει περισσότερο πνευματικά – παρά επαγγελματικά. Μίλησες για μετάνοια, για Ανάσταση, για δικαιοσύνη των Ουρανών και έκλεισες το κείμενο με την υπέροχη ρήση του Αποστόλου Παύλου: «Τὸν καλὸν ἀγῶνα ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα…».

Πόσο μεγάλη αξία έχει ο Παύλος για εσένα; Και είναι άραγε αυτό, το απαύγασμα της σταδιοδρομίας σου; Σε όποιο πόστο και αν αγωνιζόμαστε, να δίνουμε τον καλό αγώνα για την πίστη;

Ι.Α.: Ο Παύλος είναι ο ουρανοβάμων αγωνιστής που κατέπληξε την οικουμένη δεινοπαθώντας για το Ευαγγέλιο παρότι δεν είχε κανένα λογικό συμφέρον να το κάνει, παρά μόνο την υπέρλογη αναγγελία της Ανάστασης. Ό,τι και να πούμε για τον Παύλο θα είναι φτωχό και πόσο μάλλον να το πω εγώ. Αλλά όπως όλοι στον χώρο του αθλητισμού έχουν κάποιο ίνδαλμα, εγώ προτιμούσα πάντα να έχω έναν αθλητή της αιωνιότητας, τον Παύλο.

Θα σου πω και κάτι ακόμα. Προκειμένου να γίνω σωστός διαιτητής, έπρεπε πρώτα να παραμερίσω την ιδιότητα του φιλάθλου. Διάφορες προσκολλήσεις χρειάζεται να παραμερίζουμε στη ζωή μας, για να προχωράμε μπροστά. Μόνο την ιδιότητα του ανθρώπου δεν πρέπει να παραμερίζουμε. Με την έννοια του «άνω θρώσκω». Κοιτώντας τα άνω μέσω των φτωχών υλικών ματιών μου, προσδοκώ να δω και τα αόρατα. Έτσι γίνεται και στα μαθηματικά, εκ των γνωστών βρίσκουμε τα άγνωστα. Στην Άλγεβρα του Θεού, προσπαθώ να πιάσω τη βάση.

Ε.Α.: Πες μου πώς οδηγήθηκες στην απόφαση να σταματήσεις τη διαιτητική καριέρα;

Ι.Α.: Σε μια πρόσφατη ραδιοφωνική συνέντευξή μου στην ΕΡΑ Σπορ, αποκάλυψα ότι η απόφαση να κρεμάσω τη σημαία του διαιτητή έγινε με την ευλογία του πατρός μου Ονουφρίου, από την Πεντέλη, όταν βρέθηκα μαζί του σε προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Ο γέροντας μου με τη χάρη του Θεού, γνωρίζει το μυστικό «ταμείο» της ψυχής μου. Βρισκόμενος λοιπόν στα ιερά χώματα που περπάτησε ο Χριστός, σε συνδυασμό με τη συγκίνηση ότι μπροστά μου είχα έναν εξομολόγο που είναι λουσμένος απ' τα χαρίσματα, «διαβάζοντας» κάθε σκέψη μου και πράξη πριν καν του τις πω, καταλήξαμε ότι η αγωνιστική μου δράση εντός των αγωνιστικών χώρων έφτασε στο τέλος της. Αποχώρησα οικειοθελώς. Παρότι επρόκειτο για μια απόφαση να αποσυρθώ μετά από ένα μεγάλο ταξίδι 24 χρόνων, ήταν πάρα πολύ εύκολη για εμένα. Κάτι σαν ευλογία. Ό,τι πιο πολύτιμο κράτησα από τον χώρο του ποδοσφαίρου, είναι ότι μπήκα σε αυτόν ως άνθρωπος και βγήκα πάλι ως άνθρωπος. Κανένας χώρος, όσο και δύσκολος να είναι, δεν μπορεί να αλλοιώσει την ΙΔΕΑ. Όπως κανένα φθινόπωρο δεν σταματά την άνοιξη, κανένας θάνατος δεν αποτρέπει την Ανάσταση. Η μάχη ήδη δόθηκε και την κέρδισε ο Χριστός. Κι εμείς τη βιώνουμε, όπου και να είμαστε.

E.A.: Ως επίλογο της συνέντευξης, πες μου τι θα συμβούλευες έναν πιστό νέο που σκέφτεται να γίνει διαιτητής αλλά διστάζει να «κολυμπήσει» στα δύσκολα «νερά» του ελληνικού ποδοσφαίρου;

Ι.Α.: Δεν νομίζω να είναι απλά δύσκολα τα νερά...τι είναι όμως εύκολο στον 21o αιωνα τον απατεώνα. Ο Κύριος είπε θαρσείτε εγώ νενίκηκα τον κόσμον. Οπότε η συμβουλή μου είναι σκληρή δουλειά σε προπόνηση και γνώση των κανονισμών... έπειτα κλειστά τα αυτιά σε κάθε σειρήνα που μπορεί να σε παρασύρει σε μια ψευδαίσθηση δόξας και χρήματος. Είναι θεμιτή η εξέλιξη στην σταδιοδρομία, όχι όμως απόλυτο ζητούμενο. Ζητούμενο είναι να υπάρχει καθαρή συνείδηση σε όποια κατηγορία και εάν καταφέρει να βρεθεί κάποιος. Ο χώρος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος και η προσωπικότητα θα σε κάνει να ξεχωρίσεις. Οι ακτίνες του ήλιου μπορούν να φτάσουν και στα πιο σκοτεινά μονοπάτια. Αυτές τις ακτίνες θέλουμε να αναγεννηθεί κάτι επιτέλους σε αυτήν την κοινωνία.