Ο αδελφός του ζήτησε να συλληφθεί μαζί του και πήγε μόνος του στη γκιλοτίνα

Στις 27 Ιουλίου 1794, η Γαλλική Επανάσταση γύρισε εναντίον ενός από τα πιο τρομακτικά της παιδιά. Η Εθνοσυνέλευση διέταξε τη σύλληψη του Μαξιμιλιανού Ροβεσπιέρου, του ανθρώπου που είχε συνδεθεί όσο λίγοι με την Τρομοκρατία, τις εκκαθαρίσεις και την ιδέα ότι η αρετή μπορούσε να επιβληθεί με αίμα.

Η ημέρα έμεινε στην ιστορία ως 9 Θερμιδώρ του Έτους Β΄. Ήταν η στιγμή που οι ίδιοι οι επαναστάτες φοβήθηκαν πως ο Ροβεσπιέρος ετοίμαζε την επόμενη εκκαθάριση μέσα στην ίδια τη Συνέλευση. Την προηγούμενη ημέρα είχε εκφωνήσει έναν λόγο γεμάτο υπαινιγμούς για συνωμότες, χωρίς να κατονομάσει όλους όσους κατηγορούσε. Αυτό ήταν αρκετό για να παγώσει τους βουλευτές. Κανείς δεν ήξερε αν το δικό του όνομα βρισκόταν στη σιωπηλή λίστα των μελλοθάνατων.

Όταν ο Λουί Αντουάν ντε Σεν-Ζιστ προσπάθησε να μιλήσει στη Συνέλευση, η αίθουσα εξερράγη. Οι αντίπαλοι του Ροβεσπιέρου τον διέκοψαν, τον κατηγόρησαν για τυραννία και συνωμοσία και μέσα σε μια ατμόσφαιρα κραυγών αποφάσισαν τη σύλληψή του. Μαζί του διατάχθηκε η σύλληψη του Σεν-Ζιστ, του Ζορζ Κουτόν και άλλων στενών συμμάχων του.

Τότε συνέβη μια από τις πιο παράξενες και μοιραίες σκηνές εκείνης της ημέρας. Ο Ογκιστέν Ροβεσπιέρος, μικρότερος αδελφός του Μαξιμιλιανού, σηκώθηκε μέσα στη Συνέλευση και δεν προσπάθησε να σωθεί. Δεν πήρε αποστάσεις. Δεν προσποιήθηκε ότι ήταν απλώς συγγενής ενός ανθρώπου που κατέρρεε πολιτικά. Αντίθετα, ζήτησε να συλληφθεί και ο ίδιος.

Η φράση που του αποδίδεται ήταν σχεδόν τελετουργική: «Είμαι τόσο ένοχος όσο κι εκείνος. Μοιράζομαι τις αρετές του και θέλω να μοιραστώ τη μοίρα του». Με αυτά τα λόγια, ο Ογκιστέν διάλεξε δημόσια όχι την επιβίωση, αλλά την αδελφική πίστη μέχρι τέλους.

Η πράξη του δεν ήταν απλώς συναισθηματική. Ήταν πολιτική αυτοκτονία. Εκείνη τη στιγμή, το όνομα Ροβεσπιέρος είχε γίνει θανατική καταδίκη. Η Συνέλευση δεν ήθελε μόνο να απομακρύνει έναν αντίπαλο. Ήθελε να εξαφανίσει ολόκληρο το σύμβολο μιας περιόδου που είχε γεμίσει τη Γαλλία φόβο, καταγγελίες και γκιλοτίνες.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν αρχικά σε διαφορετικές φυλακές, όμως η Παρισινή Κομμούνα, που στήριζε τον Ροβεσπιέρο, έδωσε εντολή στις φυλακές να μη δεχθούν τους κρατουμένους της Συνέλευσης. Το χάος που ακολούθησε τους έφερε τελικά στο Δημαρχείο του Παρισιού, το Hôtel de Ville, όπου οι οπαδοί τους προσπάθησαν μάταια να οργανώσουν εξέγερση.

Το ξημέρωμα της 10ης Θερμιδώρ, οι δυνάμεις της Συνέλευσης εισέβαλαν στο Δημαρχείο. Ο Μαξιμιλιανός βρέθηκε με σπασμένο σαγόνι, από πυροβολισμό που οι ιστορικοί άλλοτε αποδίδουν σε απόπειρα αυτοκτονίας και άλλοτε σε πυρά φρουρού. Ο Ογκιστέν, σύμφωνα με τις αφηγήσεις, προσπάθησε να αποφύγει τη σύλληψη πηδώντας από περβάζι ή παράθυρο και τραυματίστηκε σοβαρά.

Δεν υπήρχε πια δίκη με την κανονική έννοια. Την επόμενη ημέρα, 28 Ιουλίου 1794, ο Ροβεσπιέρος, ο αδελφός του και οι στενοί τους σύμμαχοι οδηγήθηκαν στο Επαναστατικό Δικαστήριο και καταδικάστηκαν. Το ίδιο απόγευμα, οι μελλοθάνατοι μεταφέρθηκαν στην Πλατεία της Επανάστασης, εκεί όπου είχαν ήδη εκτελεστεί ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄, ο Δαντών και ο Ντεμουλέν.

Ο Ογκιστέν Ροβεσπιέρος εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους Ροβεσπιερικούς. Ο Μαξιμιλιανός ανέβηκε στη γκιλοτίνα λίγο αργότερα, με το πρόσωπό του δεμένο και το σαγόνι του διαλυμένο. Όταν ο δήμιος τράβηξε τον επίδεσμο, ο άνθρωπος που είχε ταυτιστεί με την ψυχρή λογική της Τρομοκρατίας άφησε μια κραυγή πόνου πριν πέσει η λεπίδα.

Η ιστορία θυμάται κυρίως τον Μαξιμιλιανό Ροβεσπιέρο: τον «Αδιάφθορο», τον αρχιτέκτονα της Τρομοκρατίας, τον άνθρωπο που πίστεψε πως η Δημοκρατία μπορούσε να σωθεί μέσα από τη βία. Όμως δίπλα του, στις τελευταίες ώρες, βρισκόταν ο Ογκιστέν. Ένας αδελφός που είδε την εξουσία να καταρρέει, είδε το πλήθος να αλλάζει στρατόπεδο και, αντί να κάνει πίσω, ζήτησε να μπει στην ίδια μοίρα.

Έτσι, η 9η Θερμιδώρ δεν ήταν μόνο η πολιτική πτώση του Ροβεσπιέρου. Ήταν και μια σκηνή απόλυτης αδελφικής αφοσίωσης μέσα στην πιο αιματηρή φάση της Επανάστασης. Ο Ογκιστέν δεν πέθανε επειδή δεν πρόλαβε να φύγει. Πέθανε επειδή επέλεξε να μη φύγει.