Πόσο μακριά είμαστε από το να ελέγχουμε τον καιρό; Να κάνει ό,τι καιρό θέλουμε, όπου θέλουμε

Φαντάσου να μπορούσες να ακυρώσεις μια βροχή επειδή παντρεύεσαι. Ή να φέρεις σύννεφα στην Εύβοια για να σβήσει μια φωτιά. Ή να αλλάξεις τον καιρό στην Τουρκία για να μη φτάσουν τα drones. Δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι το μέλλον. Ή μάλλον, το παρόν.

Ο έλεγχος του καιρού δεν είναι νέα ιδέα. Ξεκίνησε σοβαρά τη δεκαετία του ’40 από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τότε γεννήθηκε η τεχνητή βροχόπτωση, με ρίψεις ιωδιούχου αργύρου σε σύννεφα. Ο στόχος ήταν απλός: να προκαλέσουν βροχή. Το πείραμα πέτυχε. Και η παγκόσμια κοινότητα μπήκε σε έναν νέο, άγνωστο μέχρι τότε πόλεμο: το πώς ελέγχεις τον ουρανό.

Σήμερα, χώρες όπως η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ρωσία διαθέτουν ολόκληρα προγράμματα ελέγχου καιρού. Η Κίνα έχει ήδη εφαρμόσει τεχνητή βροχή σε τεράστια κλίμακα για να καθαρίσει την ατμόσφαιρα πριν από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 2020, έριξε βροχή σε έκταση πάνω από 1 εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα — δηλαδή πάνω από δέκα φορές η έκταση της Ελλάδας.

Το Ντουμπάι πλέον χρησιμοποιεί drones που «ηλεκτρίζουν» τα σύννεφα για να τα αναγκάσουν να βρέξουν. Δεν ψεκάζουν. Τα χτυπάνε με μικρά ηλεκτρικά φορτία. Και το κάνουν σχεδόν κάθε εβδομάδα. Γιατί εκεί, η βροχή δεν πέφτει μόνη της. Πρέπει να την προκαλέσεις.

Η Ρωσία έχει ήδη χρησιμοποιήσει τεχνολογίες διασποράς ουσιών για να αποτρέψει βροχές από στρατιωτικές παρελάσεις. Και οι ΗΠΑ έχουν κατηγορηθεί ανεπίσημα για «πειράγματα» στον καιρό κατά τη διάρκεια πολέμων, με προγράμματα όπως το Project Popeye, όπου προσπάθησαν να κάνουν τους μουσώνες πιο έντονους στον πόλεμο του Βιετνάμ.

Ο ΟΗΕ ήδη από το 1977 είχε προειδοποιήσει με διεθνή συνθήκη ότι η αλλαγή καιρού μπορεί να γίνει όπλο. Γιατί αν μπορείς να προκαλέσεις βροχή, μπορείς και να την κόψεις. Κι αν μπορείς να ρίξεις χαλάζι, μπορείς και να το στείλεις εκεί που δεν πρέπει. Ο καιρός μπορεί να γίνει γεωπολιτική απειλή.

Η τεχνολογία προχωράει. Πλέον, επιστήμονες μιλάνε για τεχνητές αστραπές, τεχνητή ομίχλη, ακόμη και τεχνητές καταιγίδες. Το cloud seeding δεν είναι πια πρωτότυπο — είναι καθημερινότητα για χώρες που μπορούν να το πληρώσουν. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να αλλάξουμε τον καιρό. Το ερώτημα είναι αν έχουμε το δικαίωμα να το κάνουμε.

Στην Ελλάδα, τέτοιες τεχνολογίες δοκιμάστηκαν σε πειραματικό επίπεδο για προστασία από το χαλάζι στον θεσσαλικό κάμπο. Όμως ο πλήρης έλεγχος δεν έχει φτάσει ακόμα. Κι όμως, δεν απέχει πολύ. Αν η κλιματική κρίση χειροτερέψει, ο πειρασμός να “πατήσουμε το κουμπί” για να σωθούμε θα γίνει πιο δυνατός.

Και τότε, ο ουρανός δεν θα είναι πια φυσικός. Θα είναι σχεδιασμένος.