Το κόλπο με το καρότσι στο Supermarket. Τι κάνουν για να ψωνίζουμε περισσότερα και να ξοδεύουμε πιο πολλά

Πιάνεις το καρότσι στην είσοδο του supermarket και σπρώχνεις. Είναι ελαφρύ, άνετο, και… τεράστιο. Πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο θυμάσαι παλιά. Του ρίχνεις μια ματιά – μοιάζει σχεδόν άδειο. Κι ας έχεις ήδη βάλει γάλα, μακαρόνια, φρούτα και μια σοκολάτα που δεν σχεδίαζες να αγοράσεις. Το μάτι σου λέει πως δεν έχεις πάρει αρκετά, και πριν το καταλάβεις, βρίσκεσαι στο ταμείο με έναν λογαριασμό πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο υπολόγιζες.

Το κόλπο είναι απλό και βασίζεται στην ψυχολογία. Τα καρότσια των supermarkets δεν έγιναν μεγαλύτερα για να βολεύουν καλύτερα τα ψώνια σου. Μεγάλωσαν για να σε κάνουν να αγοράζεις περισσότερα. Έρευνες δείχνουν ότι όταν ο καταναλωτής έχει ένα μεγαλύτερο καρότσι, τείνει να βάζει μέσα 40% περισσότερα προϊόντα. Ο εγκέφαλος βλέπει το κενό χώρο και προσπαθεί να τον γεμίσει. Το ίδιο φαινόμενο συμβαίνει και με τα πιάτα: όσο μεγαλύτερο το πιάτο, τόσο περισσότερο φαγητό σερβίρουμε.

Τα supermarkets ξέρουν πώς να παίζουν με την ανθρώπινη συμπεριφορά. Αν σου έδιναν ένα μικρό καλάθι, θα το γέμιζες πολύ γρήγορα και θα πήγαινες στο ταμείο. Όταν όμως έχεις ένα άδειο καρότσι, το μυαλό σου παίζει παιχνίδια. Νιώθεις ότι δεν έχεις αγοράσει αρκετά, ότι κάτι λείπει. Και κάπως έτσι καταλήγεις να προσθέτεις εκείνο το σακουλάκι ξηρούς καρπούς, εκείνη τη συσκευασία τυριού που σου φάνηκε ενδιαφέρουσα, ένα μπουκάλι κρασί «για μια ειδική περίσταση».

Το μέγεθος του καροτσιού δεν άλλαξε από τύχη. Το πρώτο supermarket καρότσι εμφανίστηκε στη δεκαετία του ’30 και ήταν σχετικά μικρό, σχεδιασμένο απλώς για να βολεύει τον πελάτη. Αλλά οι έμποροι κατάλαβαν γρήγορα ότι όσο μεγαλύτερος ο χώρος, τόσο περισσότερα ψώνια γίνονταν. Έτσι, από δεκαετία σε δεκαετία, τα καρότσια άρχισαν να μεγαλώνουν αθόρυβα, σχεδόν ανεπαίσθητα.

Σήμερα, δεν είναι μόνο το μέγεθος που παίζει ρόλο, αλλά και ο σχεδιασμός. Τα καρότσια είναι φτιαγμένα να κυλούν εύκολα, να είναι ελαφριά, να δίνουν την αίσθηση ότι δεν κουβαλάς βάρος. Αν τα παλιά καρότσια ήταν πιο δύσκαμπτα και σε έκαναν να νιώθεις το βάρος των προϊόντων, τα σύγχρονα είναι σχεδόν αθόρυβα. Δεν κουράζεσαι, δεν σκέφτεσαι το φορτίο. Συνεχίζεις να ψωνίζεις.

Την επόμενη φορά που θα μπεις σε ένα supermarket και θα πιάσεις το καρότσι, σταμάτα για ένα δευτερόλεπτο. Δες πόσο μεγάλο είναι. Νιώσε το κενό που σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι πρέπει να το γεμίσεις. Και θυμήσου: δεν είναι η έλλειψη προϊόντων που σε κάνει να βάζεις περισσότερα. Είναι το ίδιο το καρότσι που σε οδηγεί εκεί.