Fast fashion: Πόσο τοξικά είναι τελικά τα πολύ φθηνά ρούχα που φοράμε

Ένα μπλουζάκι των 5 ευρώ δεν είναι αυτομάτως επικίνδυνο επειδή είναι φθηνό. Οι έλεγχοι στην Ευρώπη, όμως, δείχνουν ότι στα προϊόντα της ultra-fast fashion εμφανίζονται συχνότερα ουσίες που κανονικά δεν θα έπρεπε να ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια.

Στα υφάσματα χρησιμοποιούνται χιλιάδες χημικές ουσίες για βαφές, αδιαβροχοποίηση, μαλακή υφή, αντοχή στις ζάρες και άλλες ιδιότητες. Ανάμεσά τους μπορεί να βρίσκονται PFAS, φθαλικές ενώσεις ή φορμαλδεΰδη. Δεν σημαίνει ότι κάθε ρούχο τις περιέχει ούτε ότι η απλή επαφή με ένα τέτοιο προϊόν οδηγεί σε δηλητηρίαση. Η πραγματική επικινδυνότητα εξαρτάται από την ουσία, την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι συγκεντρώσεις ξεπερνούν τα ευρωπαϊκά όρια. Έρευνες οργανώσεων καταναλωτών έχουν εντοπίσει σε ορισμένα φθηνά ρούχα και παπούτσια απαγορευμένες φθαλικές ενώσεις, βαρέα μέταλλα και PFAS. Σε δοκιμές αδιάβροχων μπουφάν από ηλεκτρονικές πλατφόρμες, αρκετά δείγματα περιείχαν PFAS που δεν επιτρέπονται στην ΕΕ. Πρόκειται για ουσίες ιδιαίτερα ανθεκτικές στο περιβάλλον, ενώ ορισμένες έχουν συνδεθεί με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Αυτός είναι και ένας λόγος που η Ευρώπη αρχίζει να αντιμετωπίζει διαφορετικά το μοντέλο των εξαιρετικά φθηνών και συνεχώς ανανεούμενων συλλογών. Η Γαλλία από την 1η Σεπτεμβρίου επέβαλε περιβαλλοντικό τέλος στα προϊόντα ultra-fast fashion, το οποίο το 2026 μπορεί να φτάσει έως το 50% της τιμής του προϊόντος, με ανώτατο ποσό τα 12 ευρώ.

Για τον καταναλωτή, πάντως, η τιμή από μόνη της δεν αποδεικνύει τίποτα. Περισσότερη σημασία έχει αν το προϊόν συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ποιος το διαθέτει στην αγορά και αν μπορεί να εντοπιστεί σε περίπτωση ανάκλησης. Ένα πρώτο πλύσιμο πριν φορεθεί ένα καινούργιο ρούχο μπορεί επίσης να απομακρύνει μέρος των επιφανειακών υπολειμμάτων από τη διαδικασία παραγωγής, χωρίς βέβαια να μετατρέπει ένα μη συμμορφούμενο προϊόν σε ασφαλές.