Ελλάδα - Βέλγιο: Πώς γύρισε ο τροχός!
Η εντυπωσιακή αλλαγή στην εικόνα της Ελλάδας στις αγορές, η σύγκριση με το Βέλγιο και το κόστος δανεισμού των δύο χωρών το 2026.
Πριν από 14 χρόνια, η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους. Οι αγορές είχαν ουσιαστικά κλείσει την πόρτα στη χώρα, η οικονομία βυθιζόταν στην ύφεση και η αναδιάρθρωση του 2012 αποτελούσε μια πρωτοφανή εξέλιξη για κράτος της Ευρωζώνης. Σήμερα, η σύγκριση με το Βέλγιο δείχνει πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζουν πλέον οι επενδυτές τις δύο οικονομίες.
Η Ελλάδα, που κάποτε θεωρούνταν ο μεγάλος κίνδυνος για το ευρώ, εμφανίζεται να δανείζεται φθηνότερα από το Βέλγιο, μία από τις χώρες που συμμετείχαν στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Μια εξέλιξη που πριν από μερικά χρόνια θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητη.
Τα στοιχεία που κυκλοφορούν για το 2026 παρουσιάζουν το ελληνικό δημόσιο χρέος κοντά στα 359 δισ. ευρώ, ενώ το αντίστοιχο βελγικό αγγίζει τα 719 δισ. ευρώ. Η διαφορά είναι εντυπωσιακή σε απόλυτους αριθμούς, αν και πρέπει να συνυπολογιστεί ότι πρόκειται για οικονομίες διαφορετικού μεγέθους.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα των δημοσιονομικών μεγεθών. Η συγκεκριμένη σύγκριση αποδίδει στην Ελλάδα πλεόνασμα 2% και στο Βέλγιο έλλειμμα 5,2%, αποτυπώνοντας δύο διαφορετικές δημοσιονομικές πορείες.
Ελλάδα και Βέλγιο: Η ανατροπή στα ομόλογα
Εκεί όμως που η αλλαγή γίνεται περισσότερο αισθητή είναι στο κόστος δανεισμού.
Οι αποδόσεις που παρατίθενται στη σύγκριση είναι 4,26% για την Ελλάδα και 4,38% για το Βέλγιο. Εφόσον αφορούν κρατικά ομόλογα ίδιας διάρκειας και την ίδια χρονική στιγμή, η διαφορά σημαίνει ότι οι επενδυτές ζητούν υψηλότερη απόδοση για να τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε βελγικούς τίτλους.
Δεν πρόκειται για τεράστια απόκλιση. Είναι όμως μια εικόνα με ιδιαίτερο συμβολισμό, αν αναλογιστεί κανείς από πού ξεκίνησε η Ελλάδα.
Το 2012 η χώρα αναγκάστηκε να προχωρήσει στη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση κρατικού χρέους που είχε πραγματοποιηθεί μέχρι τότε. Η εμπιστοσύνη είχε καταρρεύσει και η χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας εξαρτιόταν από τα προγράμματα στήριξης.
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και η πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές έχει αποκατασταθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν τα προβλήματα. Το ελληνικό χρέος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με το ΑΕΠ, ενώ το κόστος ζωής και η αγοραστική δύναμη εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρές προκλήσεις για τα νοικοκυριά.
Το χρέος και ο κίνδυνος του πληθωρισμού
Η περίπτωση του Βελγίου αναδεικνύει και μια ευρύτερη ανησυχία στην Ευρώπη. Όταν τα δημοσιονομικά ελλείμματα παραμένουν υψηλά και το δημόσιο χρέος αυξάνεται, οι κυβερνήσεις καλούνται να διαθέτουν ολοένα περισσότερους πόρους για την εξυπηρέτησή του.
Σε ένα περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού, η πραγματική αξία ενός χρέους με σταθερό ονομαστικό επιτόκιο μπορεί να μειωθεί. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με την αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεων, εφόσον οι αποδόσεις τους δεν καλύπτουν την αύξηση των τιμών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να επιλέγουν ανεξέλεγκτα τον πληθωρισμό ως μέσο περιορισμού του χρέους τους. Η νομισματική πολιτική στην Ευρωζώνη βρίσκεται στα χέρια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει επίσης η ιδιαίτερη διάρθρωση του δημόσιου χρέους, καθώς μεγάλο μέρος του συνδέεται με μακροχρόνια δάνεια από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης.
