Αμερικανιές...

Τέτοια συνάντηση… κορυφής στους πάγκους έχουμε χρόνια να δούμε. Κι ακόμα περισσότερα έχουμε να δούμε αναμέτρηση Αμερικανών προπονητών σε αγώνα που αφορά στο ελληνικό μπάσκετ.

Η αποψινή αναμέτρηση πάγκων, μεταξύ του γηπεδούχου Ντέιβιντ Μπλατ και του φιλοξενούμενου Ρικ Πιτίνο, δεν ιντριγκάρει μόνο την δική μας προσοχή αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο καθώς έχουμε να κάνουμε με δύο τεράστιες προσωπικότητες, που έχουν κερδίσει τον σεβασμό, ο καθένας για τα δικά του έργα!

Όπως αναφέραμε και στην αρχή όμως είναι λίγο σπάνιο να βλέπουμε Αμερικανούς προπονητές να «κονταροχτυπιούνται» σε πάγκους ελληνικών ομάδων και σίγουρα για πρώτη φορά θα συμβεί αυτό σε ντέρμπι αιωνίων.

Με αυτή την αφορμή αποφασίσαμε να θυμηθούμε κάποιες…αμερικανιές! Κάποιες δηλαδή ιδιαίτερες στιγμές των Αμερικανών προπονητών που εργάστηκαν στην Ελλάδα κατά καιρούς. Άλλες αστείες, άλλες πολύ σοβαρές καθώς είχαν μεγάλη επίδραση και άλλες…τουριστικές.

Η κληρονομιά του Ντουκσάιρ

Ο Ρίτσαρντ Ντουκσάιρ ήταν ο πρώτος ξένος προπονητής που ανέλαβε την Εθνική ομάδα, το 1972 κι αργότερα εργάστηκε για χρόνια σε Παναθηναϊκό, Πανιώνιο, Εσπερο και ΑΕΚ. Τεράστια προσωπικότητα ο αείμνηστος «Ντιουκ», επιχείρησε μια ανανέωση στην Εθνική ομάδα, έβαλε τον Παναγιώτη Γιαννάκη στα 17 του χρόνια να παίξει στην Εθνική, έμαθε στους Έλληνες προπονητές και παίκτες να χρησιμοποιούν και να αναλύουν τα στατιστικά. Όπως βεβαιώνουν παλαιοί παίκτες, ο Ντουκσάιρ ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «επιθετική άμυνα», έβαζε τις ομάδες του να κάνουν… κανονική προθέρμανση (που μέχρι τότε έκαναν απλά σουτάκια) και έδωσε σημασία στην λεπτομέρεια σε κάθε προπόνηση! Το έργο του, οπωσδήποτε είναι ανεκτίμητο.

Ο Ντέβελι, ο Γκάλης και ο Ραμπίδης

Το 1979 ήρθε στον Άρη ο Φρεντ Ντέβελι που κοουτσάρισε την Μακάμπι Τελ Αβίβ την προηγούμενη χρονιά. Ήταν ο πρώτος προπονητής του Νίκου Γκάλη στην Ελλάδα κι εκείνος που είχε υποδείξει την απόκτησή του. Επίσης ήταν εκείνος που έφερε τους πρώτους Αμερικανούς, Ντιν Τζόις και Φιλ Τέιλορ που έδωσαν και τις πρώτες πληροφορίες για τον Γκάλη. Την επόμενη χρονιά κατέβηκε στην Αθήνα και με παίκτη τον Κυριάκο Ραμπίδη ή Κερκ Ράμπις κατέκτησε με την ΑΕΚ το Κύπελλο το 1981. Αργότερα ο Ράμπις έγινε μέλος του showtime των Λέικερς που κυριάρχησαν την δεκαετία του ’80.

Γενικά ο Άρης έχει παράδοση στους Αμερικανούς προπονητές (Πάπας, Φίσερ, Μπάρτον, Μπλατ και ο Καναδός Χέρμπερτ) αλλά αυτά θα τα δούμε παρακάτω.

Η αλλαγή του Σκοτ Σκάιλς

Στην διάρκεια της περιόδου 1996-1997 η διοίκηση του ΠΑΟΚ πήρε μια γενναία απόφαση και αντικατέστησε τον Γάλλο Μισέλ Γκομέζ (που ποτέ δεν κατάλαβαν οι παίκτες τι γινόταν στην προπόνηση…) με τον Σκοτ Σκάιλς ο οποίος ήταν παίκτης της ομάδας. Με σπουδαία καριέρα στο ΝΒΑ και ρεκόρ 30 ασίστ σ’ έναν αγώνα ο Σκάιλς δεν άλλαξε απλώς ψυχολογία στον ΠΑΟΚ αλλά και αγωνιστικό πρόσωπο. Απέκλεισε τον Παναθηναϊκό στο ΟΑΚΑ, στα πλέι οφ, πολέμησε στα ημιτελικά με την ΑΕΚ, νίκησε δύο φορές μέσα στο Περιστέρι προκειμένου να δώσει στον ΠΑΟΚ την 3η θέση και μαζί το εισιτήριο για την Ευρωλίγκα. Αργότερα δούλεψε στο ΝΒΑ…

Τζόνι Νιούμαν και Χάρι Πάπας

Υπάρχουν και δύο περίεργες περιπτώσεις. Ο φωνακλάς Τζόνι Νιούμαν, τεράστιος παίκτης στα νιάτα του αλλά πολύ νευρικός προπονητής και ο Χάρι Πάπας ένας ιδιόρρυθμος τύπος με παράξενες ιδέες.

Ο Νιούμαν βρέθηκε στον ΠΑΟΚ το 1987, την περίοδο που προσπαθούσε να πάρει τα πρωτεία από τον Άρη. Φωνακλάς, νευρικός, άρεσε στην εξέδρα. Σε αγώνα με τον Ερυθρό Αστέρα για το Κύπελλο Κόρατς, όμως, στην έναρξη της παράτασης έσπρωξε τον Ιταλό διαιτητή Γκρόσι μετά από ένα κακό σφύριγμα. Ο ΠΑΟΚ αποκλείστηκε από τη συνέχεια της διοργάνωσης και ο Νιούμαν αποχώρησε από την ομάδα. Αργότερα δούλεψε στο Παγκράτι και για λίγο στον Ηρακλή και στον Φίλιππο Θεσσαλονίκης.

Ο Χάρι Πάπας ήταν άλλη…ιστορία. Φωνακλάς και νευρικός σαν τον Νιούμαν, με παράξενες ιδέες στην προπόνηση, ήρθε στην Ελλάδα το 1975 για τον Αρη και αργότερα δούλεψε στον ΠΑΟΚ και στον Ιωνικό Νικαίας όπως και στο Μαρούσι και στον Φαίακα Κέρκυρας. Από τις μεγάλες του ιδέες ήταν να φοράνε οι παίκτες του τα ίδια φωσφοριζέ κορδόνια ώστε στο ζον πρες του αντιπάλου, όταν θα έχουν χαμηλά το κεφάλι να μπορούν να βλέπουν τα κορδόνια και να πασάρουν σωστά!!! Γενικά ήταν εκφραστικός σαν να έπαιζε μαζί με τους παίκτες του.

Οι δάσκαλοι

Στον Ηλυσιακό, στις αρχές της δεκαετίας του ’90 βρέθηκε ο Νορμ Σλόαν ένας θρύλος του NCAA τον οποίο έφερε ο Βασίλης Γκούμας. Δεν κατάφερε να μείνει και πολύ αλλά ομολογουμένως ήταν ένα τεράστιο όνομα.

Ο Τσαρλς Μπάρτον που δούλεψε στον Άρη από το 2003 και μάλιστα κατέκτησε και το Κύπελλο το 2004, είναι ένας σπουδαίος θεωρητικός, ήπιος άνθρωπος κι ευγενής με πολλές γνώσεις. Πλέον έχει εγκατασταθεί μόνιμα στην δεύτερη πατρίδα του, την Σουηδία.

Επίσης στον Ηρακλή δούλεψαν δύο εξαιρετικοί θεωρητικοί του μπάσκετ, ο Τσίκο Αβερμπακ και ο Τομ Νιούελ.

Οι περίεργες περιπτώσεις

Υπάρχουν και κάποιοι Αμερικανοί προπονητές που περισσότερο έμειναν στην ιστορία λόγω του ότι συζητήθηκαν για…εκτός μπάσκετ καταστάσεις.

Ο Τζορτζ Φίσερ βρέθηκε στον Άρη στις αρχές της δεκαετίας του ’90 έχοντας χρόνια παρουσίας στην Ορτέζ. Μετά την ήττα στην πρεμιέρα από τον Ολυμπιακό του Ιωαννίδη, απομακρύνθηκε καθώς ήταν… εκτός τόπου και χρόνου. Μάλιστα σ’ έναν αγώνα προκριματικής φάσης του Αρη στην Αλβανία και με τις συνθήκες να είναι άθλιες, εκείνος νοιαζόταν μόνο για να βρει εστιατόριο να φάει!

Ο Πολ Κότερ, που θεωρείται…θρύλος στον Λίβανο, είχε δουλέψει σε ΠΑΟΔ και Έσπερο. Στην πρώτη περίπτωση εξαφανίστηκε μετά την διακοπή των Χριστουγέννων ενώ στην δεύτερη αφού έδωσε μια συνέντευξη- μνημείο («στην Ελλάδα ήρθα να μαζέψω ήλιο, δεν μου άρεσε στην Πορτογαλία γιατί οι γυναίκες έχουν μουστάκι και όσοι με αμφισβητούν ας μου φιλήσουν τον κ…ο γιατί ήμουν συνεργάτης του Λάρι Μπράουν κι έκανα ατομικές στον Ντέιβιντ Ρόμπινσον») και κόντεψε να ρίξει τον Έσπερο στην Β’ Εθνική, απολύθηκε.

Επίσης ελάχιστοι γνωρίζουν ότι ο πρώτος Αμερικανός προπονητής που εργάστηκε στην Ελλάδα ήταν ο Τζιμ Μακ Γκρέγκορ, την δεκαετία του ’50 όταν κοουτσάρισε την Εθνική σε ανεπίσημο αγώνα που δεν περιλαμβάνεται καν στην λίστα των αναμετρήσεων του Ομοσπονδιακού συγκροτήματος.

Δεν πρόλαβαν να κοουτσάρουν ή έμειναν λίγο

Ο Τομ Λούντβιχ που επίσης ήρθε στον Εσπερο το καλοκαίρι του 1999 δεν πρόλαβε να κοουτσάρει επίσημο αγώνα. Το βιογραφικό του ήταν τρομερό: Προπονητής του Ερυθρού Αστέρα όταν οι Αμερικανοί, λόγω των βομβαρδισμών στην Σερβία ήταν ανεπιθύμητοι στη χώρα…

Ο Σαμ Βίνσεντ έκανε ένα φεγγάρι προπονητής της Λάρισας (αργότερα έγινε πρώτος προπονητής στο ΝΒΑ και στην Σάρλοτ) ενώ ο Ταμπ Μπάλντουϊν, μετά από χρόνια κι επιτυχίες στην Νέα Ζηλανδία δεν έμεινε για πολύ στον ΠΑΟΚ το 2007 καθώς αποχώρησε τον Δεκέμβριο με τον «Δικέφαλο του Βορρά» να βρίσκεται σε άσχημη βαθμολογική θέση. Εκείνη τη χρονιά προπονητής του Άρη ήταν ο Γκόρντον Χέρμπερτ που αργότερα δούλεψε στο ΝΒΑ και στους Ράπτορς.

Ιδιαίτερη περίπτωση είναι και ο Τζακ Λίχεϊ που δεν πρόλαβε να κοουτσάρει τον Σπόρτιγκ το 1989 αλλά προϋπήρχε στην ομάδα των Πατησίων και το 1978 την είχε οδηγήσει στην 5η θέση με ηγέτη τον Ντέιβιντ Καλιγκάρις.

Οι ελληνοαμερικανοί

Ξεχωριστή κατηγορία είναι οι Ελληνοαμερικανοί που εργάστηκαν και ως προπονητές στην χώρα μας: Ο Θανάσης Χριστοφόρου, ο Ντέιβιντ Στεργάκος, ο Τζον Κόρφας, ο Στιβ Γιατζόγλου και ο Κρις Κέφαλος.