Σαχάρα: Το γαλλικό σχέδιο για μια νέα θάλασσα

Η δημιουργία μιας τεχνητής θάλασσας στην καρδιά της Σαχάρας δεν είναι προϊόν επιστημονικής φαντασίας. Πρόκειται για πραγματικό γαλλικό σχέδιο του 19ου αιώνα, το οποίο φιλοδοξούσε να μεταφέρει νερό από τη Μεσόγειο στις ερημικές εκτάσεις της σημερινής Αλγερίας και Τυνησίας.

Το 1874 ο Γάλλος αξιωματικός και γεωγράφος Φρανσουά Ελί Ρουντέρ μελέτησε τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εσωτερικής θάλασσας, αξιοποιώντας τις φυσικές κοιλότητες της βόρειας Σαχάρας.

Η ιδέα προέβλεπε τη διάνοιξη διώρυγας από τον Κόλπο της Γκαμπές στην Τυνησία, ώστε τα νερά της Μεσογείου να κατακλύσουν εκτάσεις που βρίσκονται χαμηλότερα από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το σχέδιο που θα άλλαζε την Αφρική

Στις αρχικές εκτιμήσεις γινόταν λόγος για μια τεχνητή θάλασσα έως 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι μεταγενέστερες τοπογραφικές μετρήσεις περιόρισαν σημαντικά την έκταση που θεωρούνταν δυνατό να πλημμυρίσει.

Οι υποστηρικτές του σχεδίου πίστευαν ότι η εξάτμιση θα αύξανε την υγρασία και τις βροχοπτώσεις, δημιουργώντας νέες γεωργικές και εμπορικές δυνατότητες. Το εγχείρημα είχε επίσης αποικιακή και στρατηγική διάσταση, καθώς θα διευκόλυνε τη γαλλική πρόσβαση στο εσωτερικό της Βόρειας Αφρικής.

Ο Φερδινάνδος ντε Λεσέψ, γνωστός για τη Διώρυγα του Σουέζ, υποστήριξε την ιδέα.

Γιατί δεν κατασκευάστηκε ποτέ

Οι γεωλογικές έρευνες αποκάλυψαν ότι ορισμένες περιοχές βρίσκονταν ψηλότερα από τη Μεσόγειο, ενώ η έντονη εξάτμιση, το κόστος εκσκαφών και ο κίνδυνος καταστροφής οάσεων δημιουργούσαν σοβαρά εμπόδια.

Το 1882 γαλλική κυβερνητική επιτροπή αρνήθηκε να υποστηρίξει το έργο και τελικά εγκαταλείφθηκε χωρίς να κατασκευαστεί.

Σήμερα, οι τεχνολογίες εκσκαφής θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ορισμένες τεχνικές δυσκολίες. Ωστόσο, η δημιουργία μιας αλμυρής θάλασσας δεν εγγυάται περισσότερες βροχοπτώσεις ή μετατροπή της ερήμου σε καλλιεργήσιμη γη. Η περιβαλλοντική βιωσιμότητα παραμένει βασικό ερώτημα.