Αθήνα – Ντουμπάι: Γιατί εκεί αντέχουν τους 50 βαθμούς και εδώ λιώνουμε στους 40

Σήμερα η Αθήνα ξυπνά ξανά σαν ένα τεράστιο καμίνι.

Ο ήλιος χτυπάει ανελέητα την άσφαλτο, τα πεζοδρόμια καίνε, οι πολυκατοικίες κρατούν τη θερμότητα μέχρι αργά τη νύχτα και πολλές γειτονιές μοιάζουν να μην έχουν πουθενά ένα σημείο για να προστατευτείς.

Κι όμως, υπάρχουν πόλεις στον κόσμο που ζουν με ακόμα πιο ακραίες θερμοκρασίες και έχουν μάθει να λειτουργούν διαφορετικά.

Το Ντουμπάι, για παράδειγμα, δεν νίκησε τη ζέστη επειδή έχει περισσότερα κλιματιστικά. Τη διαχειρίζεται επειδή σχεδιάζει την πόλη του γύρω από αυτή.

Οι μεγάλοι δρόμοι και οι δημόσιοι χώροι σχεδιάζονται με υλικά που αντανακλούν μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας. Οι λεγόμενες «ψυχρές επιφάνειες» μειώνουν τη θερμοκρασία σε δρόμους και στέγες, καθώς δεν απορροφούν τόσο πολύ θερμότητα όπως το παραδοσιακό τσιμέντο και η άσφαλτος.

Παράλληλα, επενδύουν σε σκίαση. Στάσεις, πεζόδρομοι και χώροι αναμονής σχεδιάζονται ώστε ο πολίτης να μην βρίσκεται εκτεθειμένος στον ήλιο. Μεγάλα κτίρια συνδέονται μεταξύ τους, δημιουργώντας διαδρομές όπου ο κόσμος μπορεί να κινείται χωρίς να βρίσκεται συνεχώς σε ακραίες συνθήκες.

Σε πόλεις όπως η Σιγκαπούρη, η αντιμετώπιση της ζέστης έχει γίνει σχεδόν επιστήμη

Εκεί έχουν δημιουργήσει το μοντέλο της «πόλης μέσα σε κήπο». Περισσότερα δέντρα, κάθετοι κήποι πάνω σε ουρανοξύστες, πράσινες στέγες και πάρκα ανάμεσα στα κτίρια βοηθούν στη μείωση της θερμοκρασίας.

Δεν κοιτούν μόνο πόσα δέντρα υπάρχουν. Κοιτούν πού βρίσκονται και αν πραγματικά δημιουργούν σκιά εκεί που περπατούν οι άνθρωποι.

Το Παρίσι, η Βαρκελώνη και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν προχωρήσει σε αντίστοιχες λύσεις. Μετατρέπουν χώρους στάθμευσης σε μικρά πάρκα, ανοίγουν αυλές σχολείων ώστε να λειτουργούν σαν «δροσερά καταφύγια» το καλοκαίρι, αλλάζουν υλικά σε πλατείες και δημιουργούν περισσότερους χώρους για πεζούς.

Ακόμα και το νερό χρησιμοποιείται ως εργαλείο

Πόλεις ψεκάζουν ή δημιουργούν συστήματα υδάτινων επιφανειών σε συγκεκριμένα σημεία ώστε να μειώνεται το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, δηλαδή το φαινόμενο όπου οι πόλεις γίνονται πολύ πιο ζεστές από την ύπαιθρο γύρω τους.

Η Αθήνα έχει το μεγάλο μειονέκτημα ότι για δεκαετίες χτίστηκε χωρίς πρόβλεψη για τέτοιες θερμοκρασίες.

Το μπετόν κυριάρχησε, το πράσινο περιορίστηκε και πολλές γειτονιές δεν έχουν πλέον χώρο για φυσική σκιά.

Όμως υπάρχουν λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν.

Περισσότερα δέντρα στους δρόμους, πράσινες ταράτσες, αλλαγή υλικών σε πεζοδρόμια και πλατείες, σκίαστρα σε στάσεις και δημόσιους χώρους, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων.

Δεν χρειάζεται η Αθήνα να γίνει Ντουμπάι.

Χρειάζεται να μάθει από πόλεις που κατάλαβαν κάτι απλό: η ζέστη δεν αντιμετωπίζεται όταν έρθει ο καύσωνας.

Αντιμετωπίζεται όταν σχεδιάζεις την πόλη που θα τον υποδεχτεί.

Γιατί η πραγματική πρόκληση των επόμενων χρόνων δεν θα είναι μόνο πόσο ψηλά ανεβαίνει η θερμοκρασία.

Θα είναι αν οι πόλεις μας μπορούν να παραμείνουν ανθρώπινες.