Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Τρεις αραβικές χώρες κατά Τουρκίας

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο προκαλεί νέα διπλωματική σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να συντάσσονται με την Ελλάδα απέναντι στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης.

Η κοινή παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στον ΟΗΕ, όπου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε τη θέση της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τριών αραβικών κρατών.

Η διπλωματική πρωτοβουλία ακολούθησε την έγκριση του μνημονίου του 2019 από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, εξέλιξη που προκάλεσε την αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Η παρέμβαση στον ΟΗΕ

Οι συμμετέχουσες πλευρές εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για τις συνέπειες της συμφωνίας στην περιφερειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον κίνδυνο δημιουργίας προηγουμένου, μέσω διμερών συμφωνιών που παρακάμπτουν καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.

Η συμμετοχή τριών αραβικών χωρών αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς η διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες αποκτά ευρύτερη περιφερειακή διάσταση.

Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέρριψε τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων κρατών, υποστηρίζοντας ότι στερούνται νόμιμης βάσης.

Η Κρήτη και οι ενεργειακές έρευνες

Η αντιπαράθεση συνδέεται άμεσα με τις ενεργειακές προοπτικές της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Ελλάδα έχει παραχωρήσει άδεια έρευνας υδρογονανθράκων σε κοινοπραξία υπό τη Chevron σε θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης, επιδιώκοντας παράλληλα συμφωνία οριοθέτησης με τη Λιβύη.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε τη διαθεσιμότητα της Αθήνας για διάλογο με την Τρίπολη, ζητώντας σχέσεις καλής γειτονίας και σεβασμό στους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας.

Η πρόσφατη στάση της ανατολικής Λιβύης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ είχε αρνηθεί επί χρόνια να εγκρίνει τη συμφωνία που είχε υπογράψει η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης.

Η αλλαγή αυτή καταγράφεται σε μια περίοδο ενίσχυσης των σχέσεων Άγκυρας και Βεγγάζης, με αυξημένη τουρκική οικονομική παρουσία και συχνές επισκέψεις αξιωματούχων.