Έκαψε σπίτια, έσωσε ζωές, ξεκίνησε επαναστάσεις. Ποια άλλη εφεύρεση έχει τέτοια ιστορία;
Μια εφεύρεση που έκρυβε μέσα της φωτιά και ζωή. Από τον Ναπολέοντα μέχρι τα Tesla και τις εκρήξεις σε κινητά, η ιστορία της μπαταρίας δεν είναι αυτό που νομίζεις.
Δεν είναι ένα απλό κουτάκι με ρεύμα. Είναι ένα ταξίδι αιώνων που ξεκίνησε με γυάλες γεμάτες οξύ και κατέληξε να κινεί αυτοκίνητα, τηλέφωνα, διαστημόπλοια. Η μπαταρία, αυτή η φαινομενικά απλή συσκευή, είναι ο αθόρυβος ήρωας του σύγχρονου κόσμου. Και πίσω της κρύβεται μια ιστορία γεμάτη επιστήμονες, στρατούς, λάθη και εκρήξεις.
Όλα ξεκίνησαν το 1800 όταν ο Αλεσάντρο Βόλτα παρουσίασε στον Ναπολέοντα μια εφεύρεση που έμοιαζε με σωρό από νομίσματα. Η «βολταϊκή στήλη» παρήγαγε ρεύμα σταθερά, κάτι πρωτόγνωρο. Ο ίδιος πίστευε ότι ανακάλυψε μια ανεξάντλητη πηγή ενέργειας. Δεν είχε καταλάβει ακόμα τη χημεία της. Αλλά πυροδότησε την πρώτη επανάσταση.
Οι πρώτες μπαταρίες δεν ήταν πρακτικές. Έσταζαν οξέα, σπάζανε εύκολα, και έπιαναν φωτιά. Παρ’ όλα αυτά, τροφοδότησαν τα πρώτα τηλέγραφα. Μετά ήρθαν οι ξηρές μπαταρίες, χωρίς υγρά, που μπήκαν στα σπίτια. Τώρα τα παιδιά έπαιζαν με φακούς, οι γιατροί με στηθοσκόπια και οι κατάσκοποι με ασυρμάτους.
Στα εργοστάσια όμως, τα πράγματα ήταν αλλιώς. Οι βιομηχανίες άρχισαν να αποθηκεύουν ρεύμα. Οι πρώτες αποθήκες ενέργειας ήταν δωμάτια γεμάτα με τεράστιες μπαταρίες, έτοιμες να στηρίξουν εργοστάσια ή δίκτυα επικοινωνίας. Ένα βραχυκύκλωμα μπορούσε να κάψει ένα ολόκληρο κτίριο.
Τον 20ό αιώνα η μπαταρία έγινε μέρος της καθημερινότητας. Από τον στρατό, που εξόπλιζε κάθε στρατιώτη με μπαταρίες για φακούς και ραδιοφωνίες, μέχρι τον πολίτη που δεν άναβε καν φακό χωρίς δύο AA. Οι πρώτες εμπορικές επαναφορτιζόμενες άλλαξαν το παιχνίδι.
Σήμερα, η μπαταρία δεν είναι απλά αποθήκη ρεύματος. Είναι πολιτικό όπλο. Η ζήτηση για λίθιο και κοβάλτιο αναζωπυρώνει συγκρούσεις, μετατοπίζει γεωπολιτικές ισορροπίες. Χώρες επενδύουν σε έρευνα για μπαταρίες χωρίς σπάνια μέταλλα. Άλλες κρατούν σταθερά τα ορυχεία.
Αλλά και η τεχνολογία καλπάζει. Από την ηλιακή ενέργεια στα σπίτια μέχρι αυτοκίνητα που φορτίζουν σε 5 λεπτά, η μπαταρία οδηγεί την επόμενη ενεργειακή επανάσταση. Είναι το αόρατο μέσο που καθορίζει τι θα λειτουργήσει και τι όχι όταν πέσει το δίκτυο.
Και, ενίοτε, είναι και ο θύτης. Οι πρώτες μεγάλες φωτιές σε τηλέφωνα και φορητούς υπολογιστές έδειξαν πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει μια λανθασμένη φόρτιση. Αεροπορικές εταιρείες απαγορεύουν πτήσεις με συγκεκριμένα μοντέλα. Μερικές φορές, η σπίθα μέσα της είναι κυριολεκτική.
Κανείς δεν δίνει σημασία στην μπαταρία. Εκτός κι αν λείπει. Εκεί καταλαβαίνεις πως χωρίς αυτήν, δεν λειτουργεί τίποτα. Ούτε η εποχή μας.