Ακίνητα: Φρένο στους φόρους για να κρατηθεί η αγορά ζωντανή

Η άνοδος στις τιμές των ακινήτωνέχει φέρει την κυβέρνηση μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις, καθώς μια βιαστική φορολογική προσαρμογή μπορεί να πιέσει ακόμη περισσότερο αγοραστές και ιδιοκτήτες. Γι’ αυτό στο τραπέζι μπαίνει ένα πακέτο κινήσεων που στόχο έχει να μην «παγώσει» η αγορά.

Το οικονομικό επιτελείο βλέπει πως οι εμπορικές αξίες έχουν φύγει πολύ ψηλά σε αρκετές περιοχές. Αν οι αντικειμενικές αξίες ακολουθήσουν άμεσα αυτή την πορεία, το αποτέλεσμα θα είναι νέες επιβαρύνσεις σε φόρους, μεταβιβάσεις και έξοδα που συνδέονται με την κατοχή ή την αγορά ενός ακινήτου.

Έτσι, η πρώτη μεγάλη κίνηση αφορά το πάγωμα των αντικειμενικών αξιών. Η κυβέρνηση δεν θέλει να ανοίξει τώρα έναν κύκλο αυξήσεων που θα περάσει κατευθείαν στην τσέπη των πολιτών. Η αγορά έχει ήδη ακριβύνει αρκετά και μια φορολογική πίεση πάνω σε αυτή την άνοδο θα έκανε ακόμη πιο δύσκολη την απόκτηση κατοικίας.

Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα. Το μέτρο θεωρείται σημαντικό για την οικοδομή, γιατί κρατά χαμηλότερο το τελικό κόστος για τον αγοραστή. Αν επιστρέψει ο ΦΠΑ, η αγορά νέων κατοικιών θα γίνει ακριβότερη και αυτό μπορεί να φρενάρει συμφωνίες που σήμερα γίνονται οριακά.

Υπάρχει, επίσης, το θέμα του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις. Η αναστολή του δίνει ανάσα στους ιδιοκτήτες που θέλουν να πουλήσουν, χωρίς να μπουν σε νέο φορολογικό βάρος πάνω στο κέρδος που προκύπτει από την πώληση. Σε μια αγορά με τόσο μεγάλη αύξηση τιμών, η ενεργοποίησή του θα μπορούσε να κρατήσει αρκετά ακίνητα εκτός συναλλαγών.

Η τέταρτη παρέμβαση αφορά το νέο τέλος τοπικής ανάπτυξης, που έρχεται από το 2027 και θα συνδεθεί με τα ακίνητα. Πρόκειται για μια αλλαγή που θα αντικαταστήσει υφιστάμενες επιβαρύνσεις και θα υπολογίζεται με βάση στοιχεία όπως η επιφάνεια, η τιμή ζώνης και η παλαιότητα. Το κρίσιμο είναι πώς θα εφαρμοστεί, ώστε να μη μετατραπεί σε ακόμη ένα βάρος χωρίς πραγματικό αντίκρισμα για τους πολίτες.

Παράλληλα, προχωρά η δημιουργία νέου συστήματος για τον υπολογισμό των αξιών των ακινήτων. Η λογική είναι να υπάρχει πιο καθαρή εικόνα της αγοράς, με στοιχεία από συναλλαγές, μισθώσεις και δεδομένα που δείχνουν πού κινούνται πραγματικά οι τιμές. Αν λειτουργήσει σωστά, μπορεί να μειώσει τις στρεβλώσεις που υπάρχουν σήμερα ανάμεσα στις εμπορικές και τις αντικειμενικές αξίες.

Η ουσία είναι πως η κυβέρνηση προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, χωρίς να αφήσει την αγορά να εκτροχιαστεί. Οι τιμές έχουν ήδη ανεβεί πολύ και το στεγαστικό πρόβλημα πιέζει όλο και περισσότερους. Αν οι παρεμβάσεις μείνουν μόνο στη λογική της αναβολής, δεν θα λύσουν το πρόβλημα. Αν όμως συνδυαστούν με πραγματική αύξηση προσφοράς κατοικιών, μπορούν να κρατήσουν την αγορά σε πιο λογική τροχιά.