ΔΕΘ: Τα μέτρα που μπαίνουν στο τραπέζι και όσα κόβονται από τώρα

Το πακέτο της ΔΕΘπαίρνει σχήμα, με μειώσεις φόρων, μισθούς, συντάξεις και στέγη στο επίκεντρο, αλλά και ξεκάθαρα όχι.

Στην κυβέρνηση μετρούν κάθε ευρώ πριν κλειδώσει το πακέτο που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ. Η οικονομία θα είναι το βασικό πεδίο πάνω στο οποίο θα χτιστεί το πολιτικό αφήγημα της επόμενης περιόδου. Δεν είναι μια απλή εξαγγελία Σεπτεμβρίου, αλλά ένα πακέτο με προεκλογικό βάρος, αφού η επόμενη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης θεωρείται κρίσιμος σταθμός πριν από τις κάλπες.

Στο Μαξίμου ξέρουν καλά πως η μεσαία τάξη είναι το μεγάλο στοίχημα. Είναι το κοινό που στήριξε σε σημαντικό βαθμό τη Νέα Δημοκρατία το 2023 και τώρα πιέζεται από την ακρίβεια, τα ενοίκια, τις υποχρεώσεις και την καθημερινή φθορά του εισοδήματος. Γι’ αυτό το κυβερνητικό επιτελείο θέλει ένα πακέτο που να δείχνει στήριξη, χωρίς να ανοίγει τρύπα στα δημόσια οικονομικά.

Το οικονομικό επιτελείο δουλεύει πάνω στον δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να υπάρξει για νέα μέτρα. Η γραμμή είναι συγκεκριμένη. Παρεμβάσεις θα γίνουν, όμως δεν πρέπει να αμφισβητηθεί η εικόνα σταθερότητας που θέλει να εκπέμψει η κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, οι εξαγγελίες θα πρέπει να είναι αρκετά δυνατές για να ακουστούν στην κοινωνία, αλλά όχι τόσο βαριές ώστε να σηκώσουν θέμα δημοσιονομικής ισορροπίας.

Στο καλάθι της ΔΕΘ αναμένεται να μπουν μειώσεις φόρων, αυξήσεις μισθών και ενίσχυση των συντάξεων. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη αφήσει να φανεί πως εξετάζονται παρεμβάσεις και για τις επιχειρήσεις, με την προκαταβολή φόρου να βρίσκεται ανάμεσα στα θέματα που έχουν πέσει στο τραπέζι. Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία των επόμενων εβδομάδων και από το πόσος χώρος θα αποδειχθεί διαθέσιμος.

Στο κομμάτι των μισθών, η περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού παραμένει κεντρική επιλογή. Ο στόχος για 950 ευρώ το 2027 θεωρείται πλέον χαμηλό ταβάνι, αφού ο κατώτατος έχει ήδη φτάσει στα 920 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως η κυβέρνηση θέλει να εμφανίσει τη μισθολογική πολιτική ως απόδειξη ότι η ανάπτυξη περνά, έστω σταδιακά, στην τσέπη των εργαζομένων.

Μεγάλο βάρος πέφτει και στους συνταξιούχους

Η ενίσχυση του Νοεμβρίου έχει ήδη ανακοινωθεί στα 300 ευρώ για περίπου 1,87 εκατομμύρια δικαιούχους, κυρίως συνταξιούχους. Αν υπάρξει επιπλέον δημοσιονομικός χώρος, δεν αποκλείεται το ποσό να ανέβει ακόμη και στα 400 ευρώ. Παράλληλα, στο κυβερνητικό πλάνο υπάρχει η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς το 2027, μέτρο που αφορά περίπου 400.000 συνταξιούχους, καθώς και ρύθμιση για να αποφευχθούν μειώσεις στις συντάξεις χηρείας.

Από την άλλη, δύο μεγάλα αιτήματα μένουν εκτός. Η επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο δεν φαίνεται να συζητείται σοβαρά από την κυβέρνηση. Η απάντηση που δίνεται είναι πως μέρος αυτής της απώλειας έχει ήδη καλυφθεί μέσα από αυξήσεις που έχουν δρομολογηθεί, με ειδικές κινήσεις για γιατρούς, ένστολους και άλλες κατηγορίες εργαζομένων.

Εκτός μένει και η μείωση του ΦΠΑ σε τρόφιμα, καύσιμα και βασικά αγαθά. Η κυβερνητική θέση είναι πως ένα τέτοιο μέτρο θα είχε πολύ μεγάλο δημοσιονομικό κόστος, πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ, χωρίς εγγύηση ότι η μείωση θα περάσει πραγματικά στον καταναλωτή. Το επιχείρημα που χρησιμοποιείται είναι ότι η έκπτωση μπορεί να χαθεί στην αλυσίδα της αγοράς, αντί να φτάσει καθαρά στο ράφι.

Η ακρίβεια, πάντως, παραμένει το μεγάλο αγκάθι

Στο Μαξίμου αναγνωρίζουν πως οι αυξήσεις στους μισθούς δεν φτάνουν πάντα στον πολίτη όπως θα ήθελε η κυβέρνηση, αφού ο πληθωρισμός ροκανίζει μεγάλο μέρος του οφέλους. Γι’ αυτό ετοιμάζεται και η αναβάθμιση του e-Καταναλωτής σε πλατφόρμα σύγκρισης τιμών, ώστε ο πολίτης να μπορεί να βλέπει πιο εύκολα πού υπάρχουν αποκλίσεις στην αγορά.

Στο τραπέζι βρίσκεται και μια νέα συμφωνία με βιομηχανία, παραγωγούς και σούπερ μάρκετ. Η κυβέρνηση θέλει μειώσεις τιμών και δείχνει διατεθειμένη να συζητήσει την απόσυρση κάποιων αυστηρών παρεμβάσεων, αν υπάρξει πραγματικό αποτέλεσμα για τον καταναλωτή. Το δύσκολο είναι να φανεί στην πράξη πως μια τέτοια συμφωνία δεν θα μείνει απλώς σε επίπεδο δηλώσεων.

Σημαντικό κομμάτι του πακέτου θα αφορά και τη στέγη. Το υψηλό κόστος ενοικίων έχει γίνει πλέον κεντρικό κοινωνικό πρόβλημα, ειδικά για τους νέους. Γι’ αυτό εξετάζεται νέο πρόγραμμα Σπίτι Μου 3, ενώ προχωρά και η κοινωνική αντιπαροχή, με στόχο να αυξηθούν οι διαθέσιμες λύσεις για πιο προσιτή κατοικία.

Η ΔΕΘ, λοιπόν, δεν θα είναι απλώς μια λίστα μέτρων. Θα είναι το πρώτο μεγάλο τεστ της κυβέρνησης για το αν μπορεί να ξαναπιάσει το νήμα με κοινωνικές ομάδες που πιέζονται. Το πακέτο θα κριθεί από το αν θα δώσει πραγματική ανάσα σε μισθωτούς, συνταξιούχους, οικογένειες και επιχειρήσεις, χωρίς να μοιάζει με ακόμη μία άσκηση ισορροπίας πάνω σε πίνακες και αριθμούς.