Εξαθλίωση όσο εκείνοι μιλούν για… ευημερία: 7 στους 10 αστέγους στην Αθήνα είναι Έλληνες
Χιλιάδες άνθρωποι στερούνται το αυτονόητο δικαίωμα στη στέγη, αποκαλύπτοντας το πραγματικό πρόσωπο μιας πολιτείας που αδιαφορεί για τους ευάλωτους
Η εξαθλίωση των ασθενέστερων πολιτών, είναι ένας πολύ αντιπροσωπευτικός δείκτης για το κατά πόσο ένα κράτος επιτελεί τον συνταγματικό ρόλο του. Στην Ελλάδα, η ανεπαρκέστατη μέριμνα για τους ανθρώπους που βρίσκονται στον δρόμο, αποτελεί ένα κοινωνικό έγκλημα διαρκείας. Το οποίο ουσιαστικά είναι η συνέχεια ενός προηγούμενου εγκλήματος: εκείνο της λεηλασίας της λαϊκής στέγης με τις «πλάτες» της κυβέρνησης.
Σχετικά στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή, καταγράφουν εκατοντάδες ανθρώπους που έχουν στερηθεί το (σε συνθήκες κανονικού κράτους) αυτονόητο δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή στέγη. Το φαινόμενο της αστεγίας πλέον έχει αλλάξει «φύση» και δεν αφορά τόσο παραβατικούς ανθρώπους του περιθωρίου, όσο έντιμους βιοπαλαιστές που οδηγήθηκαν στον δρόμο εξαιτίας της οικονομικής ασφυξίας και της έλλειψης ουσιαστικής στήριξης.
Σύμφωνα με την έρευνα του Δήμου Αθηναίων σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το 69,9% των καταγεγραμμένων αστέγων έχει ελληνική υπηκοότητα. Ένα στοιχείο που δείχνει ότι η αστεγία μετατρέπεται σε εθνική μάστιγα. Σε μια χώρα που πριν κάμποσα χρόνια κατέγραφε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στην Ευρώπη, πλέον οι Έλληνες έχουν γίνει τα κυρίως θύματα της αναδιανομής πλούτου προς τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα.
Η καταγραφή της υπηρεσίας του Δήμου Αθηναίων πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και περιέλαβε 681 ανθρώπους, από τους οποίους οι 384 εντοπίστηκαν να ζουν στον δρόμο και οι υπόλοιποι μέσω κοινωνικών δομών. Το 71% είναι άνδρες, το 62% άνω των 50 ετών, ενώ μόλις το 8% είναι κάτω των 30. Παράλληλα, το 65,8% δεν διαθέτει τη στήριξη συντρόφου ή οικογένειας, αντιμετωπίζοντας μόνο του την καθημερινότητα.
Τα αίτια είναι αποκαλυπτικά: το 72,2% επικαλείται οικονομικές δυσκολίες ως βασική αιτία απώλειας της στέγης του, το 37,9% προβλήματα υγείας ή εξαρτήσεις και το 30,2% οικογενειακά προβλήματα. Οι αιτίες δεν είναι απαραίτητα μονοδιάστατες, καθώς συχνά συνυπάρχουν. Το γεγονός ότι οι 7 στους 10 αστέγους βρέθηκαν στον δρόμο λόγω πτώχευσης δείχνει την τραγική κατάληξη ενός μαζικού φαινομένου στην Ελλάδα, εκείνο που σύμφωνα με τη Eurostat, δύο εκατομμύρια Έλληνες βρίσκονται κάτω απ’ το όριο της φτώχειας.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 31,6% βρίσκεται χωρίς αυτόνομη κατοικία για περισσότερα από πέντε χρόνια, ενώ το 24,9% για διάστημα δύο έως πέντε ετών. Περισσότεροι από τους μισούς, δηλαδή, βιώνουν την αστεγία επί τουλάχιστον δύο χρόνια, ενώ οι 3 στους 10 οδεύουν προς τη μόνιμη αστεγία.
Τα στοιχεία αυτά εκθέτουν την ανεπάρκεια της κοινωνικής πολιτικής τόσο της κυβέρνησης όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δεν αρκούν οι εξαγγελίες, τα επιδόματα και οι περιστασιακές παρεμβάσεις, όταν άνθρωποι καταλήγουν να κοιμούνται στον δρόμο και παραμένουν εκεί για χρόνια.
Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει σε ουσιαστικές πολιτικές προσιτής στέγασης, αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων δημόσιων ακινήτων και οικονομικής προστασίας των ευάλωτων πολιτών. Αντίστοιχα, οι δήμοι πρέπει να ενισχύσουν τις κοινωνικές τους υπηρεσίες, να δημιουργήσουν περισσότερες δομές φιλοξενίας και να προσφέρουν πραγματικές δυνατότητες επανένταξης.
Όταν σχεδόν επτά στους δέκα καταγεγραμμένους αστέγους είναι Έλληνες και η οικονομική δυσπραγία αποτελεί την κυριότερη αιτία απώλειας κατοικίας, οι πολιτικές ευθύνες είναι προφανείς. Μια πολιτεία που αδυνατεί να εξασφαλίσει στους πολίτες της ακόμη και μια στοιχειώδη στέγη δεν μπορεί να μιλά για κοινωνική ευημερία.
