Κόκκινα δάνεια: Τι σημαίνει η απόσυρση του άρθρου 23

Η απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος έχει δύο διαφορετικές διαστάσεις: τη νομική, που αφορά τις εξουσίες των εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers), και την πολιτική, που αφορά την υποχώρηση της κυβέρνησης μετά τις αντιδράσεις.

Το σημαντικότερο για τους δανειολήπτες είναι ότι η απόσυρση μιας διάταξης δεν σημαίνει αυτομάτως αναστολή πλειστηριασμών, διαγραφή χρεών ή ακύρωση κατασχέσεων.

Για να εκτιμήσουμε όμως αν πρόκειται για ουσιαστική προστασία των δανειοληπτών ή απλώς για διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος, χρειάζεται να γνωρίζουμε ακριβώς τι προέβλεπε το άρθρο 23.

Τι ακριβώς προέβλεπε το άρθρο 23

Το κρίσιμο σημείο ήταν ότι μια ιδιωτική συμφωνία ρύθμισης χρέους θα μπορούσε να αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου.

Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον ο οφειλέτης δεν τηρούσε τη συμφωνία, ο πιστωτής θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ίδια τη σύμβαση για να κινήσει διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να εκδώσει διαταγή πληρωμής για τη συγκεκριμένη απαίτηση.

Επιπλέον, το άρθρο προέβλεπε δυνατότητα καταγγελίας της ρύθμισης όταν οι καθυστερημένες πληρωμές ξεπερνούσαν συνολικά τις τρεις δόσεις.

Ένα πρακτικό παράδειγμα

Ας υποθέσουμε ότι κάποιος έχει κόκκινο στεγαστικό δάνειο και συμφωνεί με τον servicer να καταβάλλει 400 ευρώ τον μήνα.

Με το προτεινόμενο άρθρο 23 η ιδιωτική σύμβαση θα μπορούσε να αποτελέσει η ίδια εκτελεστό τίτλο, επιταχύνοντας την αναγκαστική εκτέλεση μετά την αθέτηση της ρύθμισης.

Μετά την απόσυρση, ο servicer πρέπει να στηριχθεί σε εκτελεστό τίτλο που προβλέπει ήδη η ισχύουσα νομοθεσία. Η σύμβαση δεν αποκτά αυτή τη νέα ιδιότητα.

Η διαφορά είναι σημαντική, επειδή η διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής συνοδεύεται από συγκεκριμένες δυνατότητες δικαστικής αμφισβήτησης. Οι δικηγορικοί σύλλογοι υποστήριξαν ότι το άρθρο 23 θα περιόριζε αυτό το προηγούμενο στάδιο προστασίας και θα δημιουργούσε ζητήματα στον υπολογισμό του πραγματικού υπολοίπου της οφειλής.

Τι κερδίζουν και τι δεν κερδίζουν οι δανειολήπτες

• Δεν δημιουργείται ο νέος, ταχύτερος δρόμος αναγκαστικής εκτέλεσης μέσω της ιδιωτικής σύμβασης ρύθμισης.

• Δεν σταματούν οι πλειστηριασμοί. Οι servicers διατηρούν τις δυνατότητες που ήδη τους παρέχει η νομοθεσία.

• Δεν διαγράφονται χρέη και δεν μεταβάλλονται αυτομάτως οι υφιστάμενες ρυθμίσεις.

• Δεν αποκλείεται νέα νομοθετική πρόταση. Θα χρειαστεί να εξεταστεί το τελικό κείμενο που θα ψηφίσει η Βουλή.

Γιατί αποσύρθηκε και τι σημαίνει πολιτικά

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το συνολικό νομοσχέδιο επιδιώκει αυστηρότερη εποπτεία των servicers, καλύτερη ενημέρωση των οφειλετών και υψηλές κυρώσεις για παραβάσεις, οι οποίες μπορούν να φτάσουν τις 500.000 ευρώ.

Η αντιπολίτευση, από την άλλη, θεωρεί ότι το άρθρο 23 ενίσχυε δυσανάλογα τη θέση των πιστωτών. Η απόσυρσή του έγινε μετά τις αντιδράσεις τόσο των κομμάτων όσο και του νομικού κόσμου.

Η ουσιαστική διάσταση της υπόθεσης είναι πως αποτράπηκε η προσθήκη ενός νέου εργαλείου που θα μπορούσε να επιταχύνει κατασχέσεις και πλειστηριασμούς μετά την αθέτηση μιας ρύθμισης. Δεν θεσπίστηκε όμως κάποια νέα γενική ασπίδα προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Για κάποιον που έχει ήδη κόκκινο δάνειο, το πιο κρίσιμο πρακτικό ερώτημα παραμένει αν ο πιστωτής διαθέτει ήδη διαταγή πληρωμής ή άλλον εκτελεστό τίτλο. Σε αυτή την περίπτωση, η απόσυρση του άρθρου 23 από μόνη της δεν εμποδίζει την εξέλιξη των διαδικασιών.

Το επόμενο νομοθετικό βήμα είναι η συζήτηση του υπόλοιπου νομοσχεδίου στην Ολομέλεια, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου.