Πού μπορώ να σπουδάσω Φυσική Αγωγή και Αθλητισμό στην Ελλάδα;

Μέσα από το Γαλλικό Κολλέγιο Ελλάδος IdEF και τη συνεργασία του με το Université Sorbonne Paris Nord, μπορείς να σπουδάσεις στην Ελλάδα σε ένα δημόσιο γαλλικό Πανεπιστήμιο, παρακολουθώντας στα ελληνικά το πρόγραμμα Επιστήμες και Τεχνικές Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού.

Το πρόγραμμα, γνωστό διεθνώς ως STAPS (Sciences et Techniques des Activités Physiques et Sportives), απευθύνεται σε όσους θέλουν να ακολουθήσουν πανεπιστημιακές σπουδές στον χώρο της Φυσικής Αγωγής, της άσκησης και του αθλητισμού. Πρόκειται για έναν επιστημονικό κλάδο που εκτείνεται πολύ πέρα από την προπονητική, καθώς συνδέεται με τη φυσιολογία, την υγεία, την αθλητική απόδοση, την πρόληψη και την κοινωνική ένταξη.

Για το πρόγραμμα, τη φοίτηση και όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζει ένας υποψήφιος φοιτητής μιλά στο Sportime ο Κωνσταντίνος Καρτερολιώτης, Ομότιμος Καθηγητής και πρώην Κοσμήτορας της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΕΚΠΑ και εγκεκριμένος από το Université Sorbonne Paris Nord υπεύθυνος καθηγητής μεταπτυχιακών προγραμμάτων STAPS του IdEF.

Όπως εξηγεί στη συνέντευξή του, το προπτυχιακό πρόγραμμα διδάσκεται εξ ολοκλήρου στα ελληνικά και η βασική φοίτηση διαρκεί τρία χρόνια.

Ιδιαίτερη σημασία δίνει ο Κωνσταντίνος Καρτερολιώτης στο γεγονός ότι ο φοιτητής εγγράφεται στο Université Sorbonne Paris Nord και το πτυχίο απονέμεται από το γαλλικό δημόσιο πανεπιστήμιο.

Παράλληλα, αναλύει τις δυνατότητες επαγγελματικής αναγνώρισης στην Ελλάδα και παρουσιάζει τη συνέχεια των σπουδών μέσα από δύο διαφορετικές μεταπτυχιακές κατευθύνσεις.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Κωνσταντίνος Καρτερολιώτης απαντά στα βασικά ερωτήματα ενός νέου πριν επιλέξει τις σπουδές του, από το ποιος απονέμει το πτυχίο και πώς οργανώνεται η φοίτηση μέχρι τις ακαδημαϊκές και επαγγελματικές δυνατότητες μετά την αποφοίτηση.

Έχετε διανύσει μια μακρά και επιτυχημένη ακαδημαϊκή πορεία στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τι σας οδήγησε να συνεργαστείτε με το Γαλλικό Κολλέγιο IdEF;

Η συνταξιοδότηση, για μένα, δεν σημαίνει ότι σταματά η σχέση μου με την εκπαίδευση και το πανεπιστήμιο. Ύστερα από πολλά χρόνια ακαδημαϊκής πορείας, εξακολουθώ να αισθάνομαι την ανάγκη να βρίσκομαι κοντά στους νέους ανθρώπους, να μοιράζομαι μαζί τους τις γνώσεις και την εμπειρία μου και, όσο μπορώ, να συμβάλλω στην εξέλιξή τους. Όταν γνώρισα καλύτερα το Γαλλικό Κολλέγιο IdEF, αυτό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν ο ακαδημαϊκός του προσανατολισμός και η συνεργασία του με το Université Sorbonne Paris Nord, ένα δημόσιο γαλλικό πανεπιστήμιο με σημαντική παρουσία στον ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό χώρο. Για μένα αυτό ήταν καθοριστικό, γιατί πάντοτε πίστευα ότι η ποιότητα στην εκπαίδευση πρέπει να στηρίζεται σε ισχυρές ακαδημαϊκές βάσεις και σε αξιόπιστους θεσμούς. Παράλληλα, είδα μια ευκαιρία να συνεχίσω να κάνω αυτό που αγαπώ: να διδάσκω, να συνεργάζομαι με φοιτητές και συναδέλφους και να μεταφέρω την εμπειρία που απέκτησα όλα αυτά τα χρόνια στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι η συνεργασία μου με το IdEF ήταν μια συνειδητή επιλογή. Μου έδωσε τη δυνατότητα να συνεχίσω να είμαι ενεργός ακαδημαϊκά, μέσα σε ένα περιβάλλον με ευρωπαϊκό προσανατολισμό, ποιότητα και προοπτική.

Το IdEF παρουσιάζεται ως το μοναδικό κολλέγιο στην Ελλάδα με πτυχία από δημόσιο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Σημαίνει ότι ο φοιτητής δεν παίρνει ένα «πτυχίο συνεργασίας». Εγγράφεται απευθείας στο Université Sorbonne Paris Nord και το πτυχίο απονέμεται από εκείνο. Το πανεπιστήμιο αυτό ανήκει στο γαλλικό δημόσιο σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης, με τους κανόνες αξιολόγησης και τα ακαδημαϊκά πρότυπα που αυτό συνεπάγεται. Το IdEF δεν υποκαθιστά το πανεπιστήμιο. Είναι ο φορέας που φέρνει αυτή τη δυνατότητα στην Ελλάδα, με 30 χρόνια σταθερής και συνεπούς παρουσίας στην ανώτατη εκπαίδευση. Αυτή η συνέπεια εγγυάται την ποιότητα των σπουδών.

Ας πάμε στο προπτυχιακό. Πώς είναι δομημένο το πρόγραμμα STAPS;

Το πρόγραμμα «Επιστήμες και Τεχνικές Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού», γνωστό διεθνώς ως STAPS, διδάσκεται εξ ολοκλήρου στα ελληνικά. Πολλοί νέοι διστάζουν μπροστά σε ένα γαλλικό πανεπιστήμιο επειδή φοβούνται τη γλώσσα, και εδώ ο φόβος αυτός δεν έχει θέση. Η βασική φοίτηση διαρκεί τρία έτη και οδηγεί σε πτυχίο Licence STAPS με 180 ECTS. Όσοι θέλουν να εμβαθύνουν μπορούν να επιλέξουν προαιρετικό 4ο έτος και να συμπληρώσουν 240 ECTS. Εκείνο που θεωρώ σημαντικό είναι ότι ο φοιτητής δεν αποκτά μόνο πρακτικές γνώσεις γύρω από την άσκηση και τον αθλητισμό. Αποκτά ένα ευρύτερο επιστημονικό υπόβαθρο, ώστε να μπορεί να κατανοεί τον άνθρωπο, την άσκηση, την υγεία και την αθλητική απόδοση με έναν πιο ολοκληρωμένο τρόπο.

Τι γίνεται με την επαγγελματική αναγνώριση στην Ελλάδα;

Προβλέπεται δυνατότητα αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας μέσω ΑΤΕΕΝ, κάτι που ενδιαφέρει όσους σκοπεύουν να εργαστούν στην ελληνική αγορά στη συνέχεια με την αναγνώριση αυτή μπορούν να εγγραφούν στην Γενική Γραμματεία Αθλητισμού ως προπονητές Α’ κατηγορίας στην ειδικότητα που έχουν επιλέξει. Επιπλέον, οι απόφοιτοι αποκτούν το δικαίωμα συμμετοχής σε προκηρύξεις ΑΣΕΠ. Ο φοιτητής έχει έτσι ένα ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό υπόβαθρο και ανοιχτές επαγγελματικές διεξόδους στη χώρα του.

Θα θέλαμε να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δύο μεταπτυχιακά προγράμματα τα οποία προσφέρετε. Ποιο είναι το πρώτο;

Το πρώτο είναι το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών με ειδίκευση στην Προπόνηση και Βελτιστοποίηση των Αθλητικών Επιδόσεων – Φυσιολογία, Επιδόσεις και Προπόνηση, του UFR Υγείας, Ιατρικής και Ανθρώπινης Βιολογίας.

Ήδη από τον τίτλο φαίνεται ότι ο αθλητισμός προσεγγίζεται επιστημονικά, μέσα από τη φυσιολογία  και τη βιολογία του ανθρώπου. Αυτό που μου αρέσει ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι ότι αντιμετωπίζει την προπόνηση ως επιστήμη. Η σύγχρονη προπονητική δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο στην εμπειρία ή στο ένστικτο του προπονητή. Η εμπειρία ασφαλώς παραμένει πολύτιμη, αλλά πρέπει να συνδυάζεται με επιστημονική γνώση και τεκμηρίωση. Ο προπονητής σήμερα χρειάζεται να γνωρίζει πώς ανταποκρίνεται και προσαρμόζεται ο ανθρώπινος οργανισμός στην άσκηση, πώς αξιολογείται η απόδοση και πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε την προπόνηση με τρόπο αποτελεσματικό και ασφαλή. Αυτή ακριβώς τη σύνδεση ανάμεσα στην επιστήμη και την προπονητική πράξη προσπαθεί να υπηρετήσει το πρόγραμμα.

Σε ποιους απευθύνεται;

Απευθύνεται κυρίως σε προπονητές, γυμναστές και γενικότερα σε επαγγελματίες του αθλητισμού που θέλουν να προχωρήσουν ένα βήμα περισσότερο και να στηρίζουν τη δουλειά τους σε επιστημονικά δεδομένα.

Ο μεταπτυχιακός φοιτητής μαθαίνει να αξιολογεί την αθλητική απόδοση, να σχεδιάζει και να οργανώνει προπονητικά προγράμματα, να αξιοποιεί σύγχρονα δεδομένα και εργαλεία ανάλυσης και να εφαρμόζει γνώσεις από τη φυσιολογία της άσκηση και την αθλητική  βιομηχανική στην καθημερινή προπονητική πράξη. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον αθλητισμό υψηλού επιπέδου. Η επιστημονικά τεκμηριωμένη προπόνηση είναι εξίσου σημαντική όταν δουλεύουμε με ερασιτέχνες αθλητές ή γενικότερα με ανθρώπους που θέλουν να βελτιώσουν με ασφάλεια τη φυσική τους κατάσταση και την απόδοσή τους.

Και το δεύτερο μεταπτυχιακό;

Το δεύτερο μεταπτυχιακό κινείται σε έναν διαφορετικό, αλλά εξίσου σημαντικό χώρο: την Προσαρμοσμένη Φυσική Αγωγή και Υγεία, με έμφαση στη φυσική δραστηριότητα, την υγεία και την ένταξη. Πρόκειται για ένα πεδίο που προσωπικά θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί μας θυμίζει ότι η άσκηση δεν αφορά μόνο την επίδοση. Αφορά την υγεία, την ποιότητα ζωής, την αυτονομία και τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνία.

Το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές να αποκτήσουν γνώσεις για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης για διαφορετικές και ειδικές ομάδες πληθυσμού, καθώς και για παρεμβάσεις που συνδέονται με την πρόληψη, την υγεία και την κοινωνική ένταξη.

Θα ήθελα επίσης να τονίσω ένα πρακτικό στοιχείο. Και τα δύο μεταπτυχιακά έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που να μπορούν να τα παρακολουθήσουν και άνθρωποι που ήδη εργάζονται. Η δυνατότητα σύγχρονης και ασύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης κάνει τη φοίτηση πολύ πιο προσιτή για έναν επαγγελματία που θέλει να συνεχίσει την εκπαίδευσή του χωρίς να εγκαταλείψει τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις.

Γιατί θεωρείτε τόσο σημαντικό αυτό το πεδίο;

Γιατί η κοινωνία αλλάζει και μαζί της αλλάζει και ο ρόλος του επιστήμονα της Φυσικής Αγωγής και του Αθλητισμού. Σήμερα μιλάμε όλο και περισσότερο για πρόληψη, δημόσια υγεία, ποιότητα ζωής, ψυχική υγεία και συμπερίληψη. Η άσκηση μπορεί να έχει έναν πολύ ευρύτερο ρόλο στη ζωή του ανθρώπου. Δεν αφορά μόνο το γήπεδο ή την αθλητική επίδοση. Μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για τη σωματική και ψυχική υγεία, την αυτονομία και την κοινωνική συμμετοχή. Γι' αυτό θεωρώ ότι ο σύγχρονος επιστήμονας του αθλητισμού χρειάζεται πλέον ένα πολύ πιο διευρυμένο επιστημονικό υπόβαθρο και τη δυνατότητα να συνεργάζεται με επαγγελματίες και επιστήμονες από διαφορετικούς χώρους.

Τι αξία έχει για έναν φοιτητή να μπορεί να συνεχίσει σε μεταπτυχιακό μέσα από το ίδιο πανεπιστήμιο;

Η συνέχεια στις σπουδές έχει μεγάλη σημασία. Ένας φοιτητής που έχει ήδη γνωρίσει ένα ακαδημαϊκό σύστημα, τον τρόπο διδασκαλίας και τις απαιτήσεις του, μπορεί να συνεχίσει στο επόμενο επίπεδο έχοντας ήδη μια σταθερή βάση. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι πρέπει υποχρεωτικά να συνεχίσει στο ίδιο πανεπιστήμιο. Οι νέοι πρέπει πάντα να εξετάζουν τις επιλογές τους. Είναι όμως σημαντικό να γνωρίζουν ότι υπάρχει μια ακαδημαϊκή συνέχεια, από το προπτυχιακό επίπεδο μέχρι την εξειδίκευση σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Έτσι, ο φοιτητής μπορεί σταδιακά να διαμορφώσει τη δική του επιστημονική ταυτότητα και να επιλέξει τον χώρο στον οποίο πραγματικά θέλει να εξελιχθεί.

Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο που σκέφτεται να σπουδάσει Φυσική Αγωγή και Αθλητισμό;

Να ελέγχει πάντα ποιος απονέμει το πτυχίο, πώς αξιολογείται ο φοιτητής και ποιες είναι οι προοπτικές μετά την αποφοίτηση. Να μη διαλέγει μόνο με βάση την ευκολία ή το κόστος, αλλά με βάση το αν οι σπουδές θα τον οδηγήσουν σε πραγματική επαγγελματική και ακαδημαϊκή εξέλιξη.

Στο IdEF βλέπω ένα σύνολο που απαντά σε αυτά τα ερωτήματα: δημόσιο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο, ελληνική διδασκαλία, επαγγελματική αναγνώριση και μεταπτυχιακά υψηλού επιπέδου.

Με την εμπειρία τόσων ετών, θα ήθελα να στείλετε ένα μήνυμα στα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν Φυσική Αγωγή και Αθλητισμό.

Θα τους έλεγα να επιλέξουν αυτόν τον δρόμο αν πραγματικά αγαπούν τον άνθρωπο, την άσκηση και τον αθλητισμό. Γιατί ο αθλητισμός δεν είναι μόνο αγώνες, επιδόσεις και μετάλλια. Είναι επιστήμη, εκπαίδευση, υγεία, παιδεία και πολιτισμός. Και όσο περισσότερο εξελίσσεται η επιστήμη, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευθύνη εκείνων που εργάζονται σε αυτόν τον χώρο. Δεν αρκεί πλέον να αγαπά κάποιος τον αθλητισμό. Χρειάζεται γνώση, διαρκής εκπαίδευση, υπευθυνότητα και σεβασμός στον άνθρωπο.

Στους νέους ανθρώπους θα έλεγα, λοιπόν, να επιλέξουν τις σπουδές τους με γνώση αλλά και με όραμα. Να μη βλέπουν μόνο το πρώτο επαγγελματικό βήμα, αλλά να σκέφτονται πού θέλουν να βρίσκονται σε δέκα ή είκοσι χρόνια. Και πάνω απ' όλα, να αγαπήσουν αυτό που θα επιλέξουν να κάνουν. Γιατί μόνο τότε η γνώση μπορεί πραγματικά να μετατραπεί σε δημιουργία και προσφορά.