Ψηφιακό ευρώ: Τι αλλάζει στις πληρωμές και τι θα γίνει με τα μετρητά

Το ψηφιακό ευρώ μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία των αποφάσεων στην Ευρώπη, με στόχο να γίνει το νέο δημόσιο μέσο πληρωμών στη ζώνη του ευρώ. Το κρίσιμο για τους πολίτες είναι πως δεν έρχεται για να καταργήσει τα μετρητά, αλλά για να λειτουργήσει δίπλα τους.

Η συζήτηση περνά από την Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου εξετάζεται η νομοθεσία για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα χρηματοοικονομικά πρότζεκτ της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά τη δημιουργία του κοινού νομίσματος.

Η κυκλοφορία του σχεδιάζεται για το 2029, ενώ πριν από αυτό προβλέπεται πιλοτική εφαρμογή ενός έτους, από τον Σεπτέμβριο του 2027 έως τον Σεπτέμβριο του 2028. Το βασικό του χαρακτηριστικό θα είναι οι offline πληρωμές, δηλαδή συναλλαγές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο και χωρίς ψηφιακό αποτύπωμα που θα μπορεί να παρακολουθείται με τον τρόπο που συμβαίνει σήμερα σε άλλες ηλεκτρονικές πληρωμές.

Αυτό είναι και το σημείο που το φέρνει πιο κοντά στη λογική των μετρητών. Οι συναλλαγές εκτός σύνδεσης θα δίνουν μεγαλύτερη ιδιωτικότητα, καθώς τα προσωπικά στοιχεία της πληρωμής θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και στον δικαιούχο. Το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί τους πολίτες μέσα από τις πληρωμές τους.

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι ουσιαστικά μια ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας. Θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε καταστήματα, σε ηλεκτρονικές αγορές και σε πληρωμές από πρόσωπο σε πρόσωπο, με στόχο να γίνει αποδεκτό σε όλη τη ζώνη του ευρώ. Για τους καταναλωτές, η χρήση του θα είναι δωρεάν.

Η Ευρώπη θέλει με αυτόν τον τρόπο να μειώσει την εξάρτησή της από μη ευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών. Σήμερα οι ψηφιακές συναλλαγές παραμένουν κατακερματισμένες ανά χώρα, ενώ σε αρκετές αγορές δεν υπάρχουν ισχυρές εθνικές λύσεις για πληρωμές σε καταστήματα. Το ψηφιακό ευρώ έρχεται να καλύψει αυτό το κενό με μια κοινή ευρωπαϊκή υποδομή.

Το πιο βασικό όμως για τους πολίτες είναι το εξής. Τα μετρητά δεν καταργούνται. Θα συνεχίσουν να αποτελούν νόμιμο χρήμα και θα συνυπάρχουν με το ψηφιακό ευρώ και τα υπόλοιπα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Η λογική δεν είναι να φύγει το χαρτονόμισμα από την καθημερινότητα, αλλά να υπάρχει μια δημόσια ψηφιακή επιλογή για όσους θέλουν ή χρειάζονται να πληρώνουν διαφορετικά.

Το ψηφιακό ευρώ, αν προχωρήσει όπως σχεδιάζεται, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι καθημερινές συναλλαγές. Όχι με μια απότομη αντικατάσταση των μετρητών, αλλά με μια νέα επιλογή που θα πρέπει να είναι ασφαλής, απλή, καθολικά αποδεκτή και πραγματικά προσβάσιμη σε όλους.