Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει μετά την απόφαση του ΣτΕ

Οι συντάξεις χηρείας μπαίνουν ξανά στο τραπέζι, καθώς η απόφαση του ΣτΕανοίγει ζήτημα για την εθνική σύνταξη σε χήρες και χήρους. Το θέμα περνά πλέον καθαρά στην κυβέρνηση, που καλείται να κλείσει νομοθετικά ένα πρόβλημα με άμεσο οικονομικό βάρος για χιλιάδες δικαιούχους.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την απόφαση 699/2026, ερμηνεύει τον νόμο Κατρούγκαλου με τρόπο που οδηγεί στη χορήγηση μίας εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων. Δηλαδή όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει και δική του σύνταξη και σύνταξη λόγω θανάτου, μπαίνει ζήτημα για το αν πρέπει να συνεχίσει να καταβάλλεται δεύτερη εθνική σύνταξη.

Το πολιτικό βάρος όμως είναι άλλο

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί μέσω του υπουργείου Εργασίας πως δεν θα υπάρξει περικοπή στις συντάξεις χηρείας. Για να προχωρήσει η τελική ρύθμιση, αναμένεται η καθαρογραμμένη απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, ώστε να διαμορφωθεί η διάταξη με τρόπο που να κλείνει το θέμα χωρίς νέες ανατροπές.

Το ζήτημα αφορά τουλάχιστον 150.000 δικαιούχους. Η εθνικήσύνταξη καταβάλλεται με βάση τη θεμελίωση δικαιώματος, είτε πρόκειται για σύνταξη από ίδιο δικαίωμα είτε για σύνταξη λόγω ανικανότητας ή μεταβίβασης. Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει πως σε περίπτωση περισσότερων κύριων συντάξεων δεν μπορεί να χορηγείται απεριόριστα δεύτερη εθνική σύνταξη.

Στο υπουργείο Εργασίας, η κατεύθυνση που εξετάζεται είναι να παραμείνουν ακέραιες οι δύο εθνικέςσυντάξεις για όσους παίρνουν δική τους σύνταξη γήρατος και σύνταξη χηρείας. Οι περικοπές, με βάση το σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι, θα περιοριστούν σε ειδικές περιπτώσεις όπου υπάρχει συνδυασμός δύο συντάξεων από ίδιο δικαίωμα και επιπλέον σύνταξης χηρείας.

Παράλληλα, εξετάζεται η επαναφορά των συντάξεων χηρείας στο 70%της σύνταξης του θανόντος, αντί του 35% που ισχύει σήμερα για τους επιζώντες συζύγους μετά την πρώτη τριετία. Πρόκειται για σημείο με μεγάλη κοινωνική σημασία, γιατί αφορά εισοδήματα που σε πολλές περιπτώσεις κρατούν όρθια ολόκληρα νοικοκυριά.

Αναδρομικές επιστροφές στον ιδιωτικό τομέα δεν φαίνεται να μπαίνουν στο σχέδιο. Το βάρος πέφτει περισσότερο στην κατάργηση αναδρομικών περικοπών που θα μπορούσαν να αναζητηθούν επειδή η σχετική διάταξη δεν εφαρμόστηκε μετά το 2019.