Γιατί στην Αθήνα δεν έχουμε Γκαργκόιλς στις κορυφές των κτιρίων
Τα γκαργκόιλς συνδέθηκαν με τη γοτθική αρχιτεκτονική και τις ανάγκες των βόρειων πόλεων. Στην Αθήνα, το κλίμα, τα υλικά και η διαφορετική αρχιτεκτονική παράδοση δεν άφησαν χώρο για τέτοιες μορφές.
Αν κοιτάξεις παλιές πόλεις όπως το Παρίσι ή το Λονδίνο, θα δεις ψηλά στα κτίρια κάτι πέτρινες μορφές. Αυτά είναι τα γκαργκόιλς. Συνήθως μοιάζουν με τέρατα ή ζώα και τα βρίσκεις πιο πολύ σε μεγάλες εκκλησίες.
Δεν μπήκαν εκεί μόνο για ομορφιά. Από μέσα τους περνούσε το νερό της βροχής και έβγαινε από το στόμα τους, ώστε να πέφτει πιο πέρα από τους τοίχους. Έτσι η πέτρα δεν χάλαγε εύκολα και δεν τραβούσε υγρασία. Αυτό χρειαζόταν πολύ σε μεγάλα πέτρινα κτίρια της βόρειας Ευρώπης. Είχαν ψηλές στέγες και πολλές βροχές. Χωρίς τέτοιο τρόπο απορροής, το νερό θα έτρωγε σιγά σιγά τους τοίχους.
Τα γκαργκόιλς τα συνδέουμε με τη γοτθική αρχιτεκτονική, που εμφανίστηκε γύρω στον 12ο αιώνα. Εκείνα τα κτίρια ήταν ψηλά, φορτωμένα με λεπτομέρειες και συχνά είχαν τέτοιες μορφές στις άκρες τους.
Γιατί δεν υπάρχουν αντίστοιχα στην Αθήνα
Στην Αθήνα αυτό το ύφος δεν υπήρξε. Στην αρχαιότητα τα κτίρια είχαν πιο καθαρές γραμμές και όχι τέτοιες μορφές. Αργότερα, τον 19ο αιώνα, χτίστηκαν πολλά νεοκλασικά, που πάλι πήγαιναν προς την απλότητα και όχι σε παράξενα πλάσματα.
Ρόλο έπαιξε και ο καιρός. Στην Ελλάδα δεν βρέχει όπως στη βόρεια Ευρώπη. Το νερό φεύγει πιο εύκολα από στέγες με κεραμίδια και απλές υδρορροές, οπότε δεν υπήρχε λόγος για πέτρινα στόμια σαν τα γκαργκόιλς.
Έχει σημασία και τι υλικά χρησιμοποιούσαν. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις έχτιζαν με πέτρα που σκαλιζόταν εύκολα. Στην Αθήνα μπήκαν και άλλα υλικά, όπως μάρμαρο και αργότερα μπετόν, και η διακόσμηση έμενε πιο περιορισμένη. Σε εκείνες τις πόλεις ο κόσμος έδινε στα γκαργκόιλς και μια άλλη σημασία. Πίστευαν πως αυτά τα τρομακτικά πρόσωπα διώχνουν το κακό. Γι’ αυτό τα έβαζαν ψηλά, σαν προστασία για το κτίριο. Στην Ελλάδα υπήρχαν άλλα σύμβολα και άλλες συνήθειες. Δεν πέρασε η ιδέα να μπαίνουν τέτοια πλάσματα στις κορυφές των κτιρίων. Η διακόσμηση πήγε σε άλλο δρόμο και έμεινε πιο λιτή.
Αν περπατήσεις σήμερα στην Αθήνα, θα δεις ταράτσες, κεραμίδια, μπαλκόνια και ίσιες γραμμές. Δεν θα πετύχεις πέτρινα στόματα που βγάζουν νερό ή μορφές τεράτων στις κορυφές.
