Δεν το περίμενες, αλλά η μαφία θυμίζει τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Η ιταλική μαφία γεννήθηκε αιώνες μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κι όμως, όταν κάποιος μελετήσει τη δομή της, βλέπει κάτι οικείο. Μια αυστηρή ιεραρχία, απόλυτη πίστη στον αρχηγό, εσωτερικοί νόμοι που δεν αμφισβητούνται, τιμωρίες με παράδειγμα και τελετές με συμβολική βαρύτητα. Λες και οι σκιές της Αυτοκρατορίας ζουν ακόμα, αλλά στο σκοτάδι.

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κυβερνούσε με τάξη, εξουσία και τιμή. Η μαφία λειτουργεί με τους ίδιους άξονες, αλλά στο περιθώριο του κράτους. Στη θέση του αυτοκράτορα μπαίνει ο «capo dei capi». Στη θέση των διοικητών, οι «caporegime». Αντί για Ρωμαϊκές λεγεώνες, οικογένειες που ελέγχουν περιοχές με πειθαρχία, στρατηγική και τρομοκρατία.

Η ομερτά, ο άγραφος νόμος της σιωπής, θυμίζει τους άκαμπτους στρατιωτικούς κώδικες της Ρώμης. Κάθε προδοσία τιμωρείται με θάνατο, χωρίς δίκη. Η μαφία απαιτεί πίστη, όπως και η Ρώμη απαιτούσε από τους λεγεωνάριούς της. Ο στρατιώτης της Cosa Nostra ορκίζεται όπως ο στρατιώτης του Καίσαρα. Όχι στη σημαία, αλλά στο αίμα.

Παρόλο που η μαφία δεν προέρχεται ιστορικά από τη Ρώμη, μιμείται το ύφος της Αυτοκρατορίας. Επικοινωνεί με κώδικες τιμής, έχει τελετουργίες μύησης, και η εξουσία περνάει με τρόπο σχεδόν αυτοκρατορικό. Δεν πρόκειται για τυχαία ομοιότητα, αλλά για αντανακλάσεις μιας κουλτούρας εξουσίας που έζησε για αιώνες στην ιταλική γη.

Η Ρώμη είχε Συγκλητικό σώμα. Η μαφία έχει συμβούλια των αρχηγών. Η Ρώμη τιμωρούσε με παραδειγματισμό. Η μαφία κρεμάει προδότες για φόβητρο. Η Ρώμη είχε panem et circenses για να ησυχάζει τον λαό. Η μαφία μοιράζει χρήμα και προστασία για να αγοράζει σιωπή. Το κράτος και το παρακράτος είναι ξαδέρφια, αν τους κοιτάξεις προσεκτικά.

Κανένας ιστορικός δεν θα πει ότι η μαφία προήλθε από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αλλά η επιρροή είναι εκεί, αθέατη και αρχαία. Είναι η ίδια ιταλική ψυχοσύνθεση που γέννησε αυτοκράτορες και capo. Είναι το ίδιο DNA που αγαπά την τάξη, τον έλεγχο και την τιμή. Απλώς η μαφία διάλεξε τον υπόγειο δρόμο προς την εξουσία.