Πέθανε γιατί φοβόντουσαν να καλέσουν γιατρό χωρίς την άδειά του, αλλά εκείνος δεν μπορούσε να μιλήσει καν

Το απόλυτο σύμβολο εξουσίας στη Σοβιετική Ένωση, ο Ιωσήφ Στάλιν, έζησε βυθισμένος στον φόβο και στην παράνοια—και τελικά, από αυτά ηττήθηκε. Δεν πέθανε από κάποια ξαφνική ανατροπή της μοίρας, ούτε από προδοσία. Πέθανε γιατί κανείς δεν τολμούσε να σώσει τη ζωή του.

Ήταν η 1η Μαρτίου 1953. Ο απόλυτος κυρίαρχος της Σοβιετικής Ένωσης βρισκόταν στην εξοχική του κατοικία στο Κουντσέβο, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Μόσχα. Εκείνη την ημέρα δεν εμφανίστηκε όπως συνήθως. Οι φρουροί και οι βοηθοί του δεν τόλμησαν να μπουν στο δωμάτιό του, γιατί κανείς δεν είχε τέτοια άδεια. Ο Στάλιν είχε καθιερώσει έναν άγραφο νόμο: όποιος παρεμβαίνει χωρίς εντολή του, κινδυνεύει να εξαφανιστεί.

Μέχρι το απόγευμα, οι φρουροί είχαν αρχίσει να ανησυχούν. Ήταν παράξενο που ο ηγέτης τους δεν είχε δώσει κανένα σημάδι ζωής. Όταν τελικά τόλμησαν να κοιτάξουν μέσα στο δωμάτιο, βρήκαν τον Στάλιν ξαπλωμένο στο πάτωμα, ανήμπορο να κινηθεί ή να μιλήσει. Το βλέμμα του ήταν χαμένο, το σώμα του ημιπαράλυτο. Ήταν φανερό ότι κάτι σοβαρό είχε συμβεί.

Και τότε συνέβη το αδιανόητο: κανείς δεν ήξερε τι να κάνει.

Οι πιο κοντινοί του συνεργάτες—ο Λαβρέντι Μπέρια, ο Νικολάι Μπουλγκάνιν, ο Γκεόργκι Μαλένκοφ, ο Νικίτα Χρουστσόφ—ήταν όλοι εκεί. Και όμως, κανείς τους δεν τόλμησε να καλέσει γιατρό. Ήξεραν ότι αν ο Στάλιν συνήλθε και ανακάλυπτε ότι πήραν πρωτοβουλία χωρίς την άδειά του, θα τους εξόντωνε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Πέρασαν 12 ολόκληρες ώρες με τον Στάλιν παράλυτο στο πάτωμα, ενώ οι πιο ισχυροί άντρες της Σοβιετικής Ένωσης κοιτούσαν ο ένας τον άλλο περιμένοντας κάποιον να πάρει την ευθύνη. Όμως κανείς δεν τολμούσε.

Όταν τελικά αποφάσισαν να καλέσουν γιατρούς, προέκυψε το δεύτερο πρόβλημα: ο προσωπικός γιατρός του Στάλιν δεν ήταν διαθέσιμος—επειδή βασανιζόταν στη φυλακή! Ο Στάλιν είχε ήδη ξεκινήσει την περίφημη “Υπόθεση των Γιατρών”, μια σειρά από εκκαθαρίσεις εναντίον Σοβιετικών γιατρών που κατηγορήθηκαν ως «εχθροί του λαού». Είχε φυλακίσει και βασανίσει ακόμα και εκείνους που κάποτε ήταν υπεύθυνοι για την υγεία του.

Οι γιατροί που τελικά κλήθηκαν έφτασαν καθυστερημένοι, ανήμποροι να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια. Ο Στάλιν παρέμεινε αναίσθητος για μέρες, βυθισμένος σε παραλήρημα, με το αίμα να τρέχει από το στόμα του, μέχρι που στις 5 Μαρτίου 1953, ξεψύχησε.

Το πιο τραγικό στοιχείο αυτής της ιστορίας είναι πως, παρά την παντοδυναμία του, πέθανε εντελώς αβοήθητος, γιατί ο φόβος που είχε καλλιεργήσει γύρω του ήταν μεγαλύτερος από την ίδια του την εξουσία.