Τη λένε Διώρυγα των Marlboro γιατί για να περάσεις, πρέπει να δώσεις τσιγάρα. Πολλά.
Για να περάσεις από το Σουέζ, πρέπει να έχεις μαζί σου Marlboro. Όχι για κάπνισμα. Για επιβίωση. Δες γιατί η ναυτιλιακή πιάτσα τη λέει “Marlboro Canal”.
Στη ναυτιλιακή πιάτσα, δεν τη φωνάζουν Σουέζ. Τη φωνάζουν “Marlboro Canal”. Και δεν είναι αστείο. Είναι περιγραφή μιας πραγματικότητας που μετρά δεκαετίες. Αν θέλεις να περάσεις το πλοίο σου από τη Διώρυγα του Σουέζ, καλό είναι να έχεις φροντίσει να έχεις μαζί σου… πακέτα τσιγάρα. Πολλά.
Όχι γιατί το πλήρωμα καπνίζει πολύ. Αλλά γιατί το σύστημα λειτουργεί έτσι. Από τη δεκαετία του ’70 και μετά, έχει παγιωθεί μια άτυπη, σιωπηλή αλλά παγκοσμίως γνωστή πρακτική: οι πλοίαρχοι προσφέρουν τσιγάρα, αλκοόλ, ή ακόμα και μικροδώρα στους Αιγύπτιους πλοηγούς και τελωνειακούς που επιβιβάζονται για να τους βοηθήσουν στη διέλευση.
Τα Marlboro έγιναν η «νόμιμη γλώσσα» του περάσματος. Κουτιά ολόκληρα, συχνά σε μορφή «cartons» (10 πακέτα το καθένα), παραδίδονται σχεδόν αυτοματοποιημένα. Δεν είναι υποχρεωτικό. Αλλά χωρίς αυτά, ξαφνικά κάτι δεν πάει καλά. Καθυστέρηση. Χαρτιά. Απρόβλεπτα. Όχι εμπόδια ανοιχτά — αλλά “κολλήματα”.
Πλοίαρχοι, μηχανικοί και πράκτορες μιλούν χρόνια γι’ αυτό. Κάποιοι το βλέπουν σαν έθιμο. Άλλοι το λένε ξεκάθαρα: εκβιασμός. Οι πλοηγοί ζητούν τα Marlboro σχεδόν σαν “φιλοδώρημα προκαταβολικά”. Δεν είναι καν θέμα επιλογής. Είναι κανόνας. Το ίδιο ισχύει για ουίσκι, αναψυκτικά, ρολόγια ή ακόμα και… σοκολάτες.
Το φαινόμενο έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις που ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ειδικά budget “canal expenses” μόνο για «φιλοφρονήσεις» τύπου Marlboro. Οι αξιωματικοί ξέρουν τι πρέπει να έχουν έτοιμο. Δεν έχει να κάνει με τη διπλωματία. Έχει να κάνει με την ομαλή διέλευση.
Η Διώρυγα του Σουέζ είναι από τα πιο στρατηγικά σημεία στον πλανήτη. Ελέγχει το 12% του παγκόσμιου εμπορίου. Και όμως, μια τόσο κρίσιμη πύλη εξαρτάται —κατά μία έννοια— από το αν έχεις αρκετά τσιγάρα για να την περάσεις ή όχι.
Το φαινόμενο είναι τόσο διαδεδομένο που το nickname “Marlboro Canal” δεν υπάρχει μόνο σε φόρουμ ναυτικών. Το χρησιμοποιούν ναυλωτές, καπετάνιοι, brokers. Και κανείς δεν γελάει. Το αναφέρουν ως σοβαρή παράμετρο στην προετοιμασία του ταξιδιού.
Η πρακτική μπορεί να μην είναι επίσημη. Αλλά είναι παγκόσμια γνωστή. Και αν δεν τη σεβαστείς, μπορεί το φορτίο σου να κάνει μια μικρή στάση λίγων ημερών. Τι να κάνεις. Έτσι περνάς από τη Διώρυγα των Marlboro.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
