Η γυναίκα που έζησε 30 χρόνια πίσω από έναν καθρέφτη για να ξεφύγει από την KGB

Η Μόσχα της δεκαετίας του ’60 δεν ήταν τόπος για να έχεις μυστικά. Ούτε για να πεις την αλήθεια. Η Veronika Tushnova, μεταφράστρια και πρώην συνεργάτης διπλωματικών κύκλων, το έμαθε με τον πιο σκληρό τρόπο. Κατέθεσε σε εσωτερική έρευνα για βασανισμούς από στέλεχος της KGB. Από τότε, έγινε σιωπηρά ανεπιθύμητη. Δεν τη συνέλαβαν. Δεν την κάλεσαν. Απλώς… την παρακολουθούσαν.

Στην αρχή ήταν απλά βλέμματα. Μετά εξαφανίστηκαν φίλοι της. Την πήγαν “τυχαία” για ανάκριση. Το τηλέφωνό της είχε παράσιτα. Η αίσθηση πως την παρακολουθούσαν δεν έσβηνε ποτέ. Κι έτσι έκανε κάτι που κανείς δεν περίμενε: εξαφανίστηκε μέσα στο ίδιο της το διαμέρισμα. Κυριολεκτικά.

Κατασκεύασε πίσω από μια μεγάλη ντουλάπα και έναν καθρέφτη ένα δεύτερο δωμάτιο. Με ράφια, φως, ραδιόφωνο και σημειωματάρια. Ήταν το κρησφύγετό της. Δεν έβγαινε ποτέ στο φως της ημέρας. Δεν απαντούσε στην πόρτα. Δεν έστελνε γράμματα. Μόνο άκουγε και έγραφε. Ζούσε σε απόλυτη σιωπή. Για σχεδόν τριάντα χρόνια.

Οι ελάχιστοι συγγενείς που την αναζητούσαν νόμιζαν πως είχε αυτοεξοριστεί σε μοναστήρι. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε μόλις το 1993, όταν ο νέος ιδιοκτήτης του διαμερίσματος έριξε τον τοίχο. Βρήκε ένα ξύλινο γραφείο, ένα μεταλλικό κρεβάτι, κούτες με τετράδια. Και στο πιο πάνω ράφι: ένα τελευταίο σημείωμα που έγραφε «Δεν με πήραν ακόμα».

Σύμφωνα με τα αρχεία της εποχής, η Veronika δεν είχε ποτέ καταδικαστεί ή επισήμως διωχθεί. Ήταν «απλώς» στη λίστα ενδιαφέροντος της KGB. Κάποιες φορές, δεν χρειάζονται σφαίρες ή μπουντρούμια για να σε σκοτώσουν. Αρκεί η σκιά του τρόμου και η σιωπή των άλλων. Και τότε, ο άνθρωπος γίνεται φάντασμα από μόνος του.

Η ιστορία της παραμένει από τις πιο εμβληματικές στον κύκλο των μετασοβιετικών αποκαλύψεων. Δεν είναι μυθιστόρημα. Δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Είναι καταγεγραμμένη στις μεταβατικές αναφορές του 1993. Και κυρίως: είναι μια κραυγή που δεν ακούστηκε ποτέ — γιατί ήταν εγκλωβισμένη πίσω από έναν καθρέφτη.