Ο θάνατος σου, ο χαλκός μου

Ο χαλκός ζυγίζεται. Η ανθρώπινη ζωή όχι. Κι όμως, κάποιες φορές συμπεριφερόμαστε σαν να μπορούν να μπουν στην ίδια ζυγαριά.

Στην Πλάκα πέθαναν έξι άνθρωποι. Η έρευνα δείχνει πως η έκρηξη συνδέεται με μια απόπειρα κλοπής χαλκού από σωλήνα φυσικού αερίου. Οι τρεις συλληφθέντες θα κριθούν από τη Δικαιοσύνη. Η δική μας δουλειά δεν είναι να τους καταδικάσουμε πριν από εκείνη. Είναι να κοιτάξουμε κατάματα τι σημαίνει αυτή η ιστορία.

Σημαίνει ότι μια μέρα που έμοιαζε με όλες τις άλλες ήταν η τελευταία για έξι ζωές. Κάποιος είχε ξυπνήσει χωρίς να ξέρει. Κάποιος είχε αποκοιμηθεί με σχέδια για αύριο. Ίσως ένα φως να άναψε, όπως κάνουμε όλοι, χωρίς δεύτερη σκέψη. Αυτή είναι η πιο άγρια πλευρά του θανάτου: για εκείνον που τον συναντά, όλα μοιάζουν ακόμη συνηθισμένα.

Κάθε άνθρωπος είναι ένας μικρός κόσμος. Έχει συνήθειες, φόβους, ανθρώπους που περιμένουν τη φωνή του. Έχει λόγια που δεν πρόλαβε να πει και λόγια που θα ήθελε να πάρει πίσω. Όταν πεθαίνει, δεν χάνεται απλώς ένα σώμα. Κλείνει για πάντα μια πόρτα που άνοιγε μόνο από μέσα.

Και τι υπάρχει απέναντι; Λίγο μέταλλο. Μερικά χρήματα. Μια σκέψη που, αν όσα ερευνώνται επιβεβαιωθούν, δεν έκανε χώρο για το ενδεχόμενο ότι πίσω από εκείνον τον σωλήνα ζούσαν άλλοι άνθρωποι.

Ο ένας μετράει τι θα κερδίσει. Ο άλλος πληρώνει χωρίς να ξέρει ότι γίνεται μια συναλλαγή. Το τίμημα δεν είναι μόνο ο θάνατος. Είναι και όλα τα χρόνια που δεν θα υπάρξουν ποτέ.

Το μεγάλο κακό δεν χρειάζεται μίσος. Μπορεί να γεννηθεί από κάτι μικρότερο και πιο καθημερινό: να μην υπολογίζεις τον άλλον. Να πιστεύεις ότι ό,τι δεν βλέπεις δεν σε αφορά. Να φεύγεις και να νομίζεις πως μαζί σου τελειώνει και η πράξη σου.

Όμως η διαρροή, σύμφωνα με την έρευνα, έμεινε εκεί για ώρες. Μια πράξη συνεχίστηκε χωρίς εκείνους που φέρονται να την έκαναν. Έτσι λειτουργεί συχνά η ευθύνη: δεν σταματά εκεί που φτάνει το βλέμμα μας.

Σχεδόν όλη μας η ζωή στηρίζεται σε μια σιωπηλή συμφωνία. Ο άγνωστος που περνά δίπλα μας δεν θα μας βάλει σε κίνδυνο για να κερδίσει κάτι. Θα σκεφτεί, έστω για ένα δευτερόλεπτο, ότι υπάρχουμε. Χωρίς αυτή τη συμφωνία δεν υπάρχει πόλη. Υπάρχουν μόνο άνθρωποι κλειδωμένοι πίσω από πόρτες.

Ένα σχολικό πέρασε από το σημείο δευτερόλεπτα πριν από την έκρηξη. Δώδεκα παιδιά βρέθηκαν τόσο κοντά στον κίνδυνο, χωρίς να έχουν καμία σχέση μαζί του. Η απόσταση ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο μπορεί να είναι λίγα μέτρα, λίγα δευτερόλεπτα.

Κανείς όμως δεν θα έπρεπε να χρειάζεται τύχη για να γυρίσει σπίτι.

Ο θάνατος σου, ο χαλκός μου. Το πιο τρομακτικό μέρος αυτής της φράσης δεν είναι η λέξη «θάνατος». Είναι η λέξη «μου». Τη στιγμή που το δικό μου κέρδος αξίζει περισσότερο από το δικό σου αύριο, έχει ήδη χαθεί κάτι ανθρώπινο.

Ο χαλκός λιώνει και ξαναφτιάχνεται.

Οι έξι άνθρωποι όχι.