Άιρτον Σένα : έφυγε σαν σήμερα και άλλαξε για πάντα τη Formula 1

Άιρτον Σένα: Έφυγε σαν σήμερα και άλλαξε για πάντα τη Formula 1

Η 1η Μαΐου 1994 άρχισε στην Ίμολα σαν μια μέρα αγώνα και τελείωσε σαν μια μέρα που η Formula 1 δεν ξέχασε ποτέ. Ο Άιρτον Σένα οδηγούσε μπροστά, με τη Williams του να περνά από την Tamburello, μια γρήγορη στροφή που δεν συγχωρούσε τίποτα. Στον έβδομο γύρο το μονοθέσιο έφυγε ευθεία και χτύπησε στον τσιμεντένιο τοίχο. Για λίγα δευτερόλεπτα, η εικόνα έμοιαζε απλώς σαν ένα πολύ άσχημο ατύχημα. Μετά ήρθε η σιωπή. Ο Σένα ήταν 34 ετών, είχε τρία παγκόσμια πρωταθλήματα, 41 νίκες, 65 pole positions και μια θέση που δεν μετριέται μόνο με αριθμούς. Για τη Βραζιλία ήταν κάτι πολύ πιο μεγάλο από οδηγός. Ήταν ο άνθρωπος που κάθε Κυριακή έκανε μια χώρα να σηκώνει λίγο το κεφάλι.

Η καριέρα και η προσωπικότητα του Σένα

Γεννήθηκε στο Σάο Πάολο στις 21 Μαρτίου 1960, ως Άιρτον Σένα ντα Σίλβα. Στο σπίτι τον φώναζαν Μπέκο. Ο πατέρας του του έφτιαξε ένα μικρό καρτ όταν ήταν παιδί και από εκεί άρχισε η ιστορία. Δεν ήταν απλώς γρήγορος. Ήταν από μικρός κολλημένος με την τελειότητα. Στα καρτ έμαθε δύο πράγματα που τον ακολούθησαν σε όλη του τη ζωή: να διαβάζει τη γραμμή πριν τη δουν οι άλλοι και να μη φοβάται τη βροχή. Αργότερα, όταν οι άλλοι οδηγοί πάλευαν να κρατήσουν το τιμόνι σε βρεγμένη πίστα, ο Σένα έμοιαζε να βρίσκει περισσότερο χώρο. Το 1984 μπήκε στη Formula 1 με την Toleman. Δεν ήταν μεγάλη ομάδα. Δεν είχε το καλύτερο μονοθέσιο. Στο Μονακό όμως, μέσα σε δυνατή βροχή, ο άγνωστος τότε Βραζιλιάνος άρχισε να περνά τους πάντες. Έφτανε τον Αλέν Προστ γύρο με τον γύρο, μέχρι που ο αγώνας σταμάτησε. Δεν κέρδισε εκείνη τη μέρα, αλλά όλοι κατάλαβαν ότι κάτι είχε εμφανιστεί. Η πρώτη νίκη ήρθε το 1985 στην Πορτογαλία, με τη Lotus. Πάλι στη βροχή. Πάλι με έναν τρόπο που έκανε τον αγώνα να φαίνεται δικός του. Από εκεί και μετά, ο Σένα δεν ήταν πια ταλέντο. Ήταν απειλή. Το μεγάλο άλμα έγινε με τη McLaren. Το 1988 βρέθηκε δίπλα στον Προστ, σε μία από τις πιο δυνατές ομάδες που εμφανίστηκαν ποτέ στη Formula 1.

Η McLaren κέρδισε τους 15 από τους 16 αγώνες εκείνης της σεζόν. Ο Σένα πήρε τον πρώτο του τίτλο. Η σχέση του με τον Προστ δεν άργησε να γίνει πόλεμος. Δεν ήταν απλώς δύο οδηγοί που ήθελαν το ίδιο τρόπαιο. Ήταν δύο διαφορετικοί τρόποι σκέψης. Ο Προστ ήταν υπολογισμός. Ο Σένα ήταν πίστη, ένταση, ρίσκο και πείσμα. Η σύγκρουσή τους στη Σουζούκα το 1989 έδωσε τον τίτλο στον Προστ. Έναν χρόνο μετά, πάλι στη Σουζούκα, ο Σένα έπεσε πάνω του στην πρώτη στροφή και πήρε εκείνος το πρωτάθλημα. Η Formula 1 είχε πια το πιο σκληρό ζευγάρι αντιπάλων της εποχής. Το 1991 πήρε τον τρίτο του τίτλο. Μέχρι τότε είχε γίνει ο οδηγός που όλοι σέβονταν, ακόμα και αν πολλοί τον φοβούνταν. Ήταν σκληρός στις μάχες. Δεν άφηνε χώρο εύκολα. Πίστευε ότι αν υπήρχε κενό και δεν το έπαιρνες, δεν ήσουν πραγματικός οδηγός αγώνων. Αυτό τον έκανε μοναδικό. Τον έκανε όμως και δύσκολο. Ο Σένα δεν οδηγούσε ήρεμα. Οδηγούσε σαν να είχε πάντα κάτι να αποδείξει. Στο Μονακό πήρε έξι νίκες, περισσότερες από κάθε άλλον οδηγό για πολλά χρόνια. Στις κατατακτήριες μπορούσε να βγάλει έναν γύρο που οι μηχανικοί δεν ήξεραν πώς έγινε. Υπήρχε όμως και μια άλλη πλευρά. Ο Σένα ήταν βαθιά θρησκευόμενος. Μιλούσε συχνά για τον Θεό. Στη Βραζιλία έδινε χρήματα χωρίς να το διαφημίζει. Μετά τον θάνατό του, η οικογένειά του ίδρυσε το Instituto Ayrton Senna, που δουλεύει για παιδιά και νέους στη δημόσια εκπαίδευση της Βραζιλίας.

Η τραγωδία στην Ίμολα και οι επιπτώσεις στη Formula 1

Το 1994 πήγε στη Williams. Στα χαρτιά ήταν η τέλεια κίνηση. Η Williams είχε κυριαρχήσει τα προηγούμενα χρόνια. Στην πράξη, η χρονιά άρχισε άσχημα. Οι κανονισμοί είχαν αλλάξει, τα ηλεκτρονικά βοηθήματα είχαν κοπεί και το μονοθέσιο δεν ήταν αυτό που περίμενε. Στους δύο πρώτους αγώνες δεν πήρε βαθμό. Παρ’ όλα αυτά, στην Ίμολα πήγε ως ο άνθρωπος που μπορούσε να γυρίσει την κατάσταση. Το τριήμερο όμως άρχισε να στραβώνει από την Παρασκευή. Ο Ρούμπενς Μπαρικέλο είχε μεγάλο ατύχημα στα δοκιμαστικά και γλίτωσε. Το Σάββατο, ο Ρόλαντ Ράτζενμπεργκερ σκοτώθηκε στις κατατακτήριες. Η Formula 1 είχε να ζήσει θάνατο οδηγού σε αγωνιστικό τριήμερο από το 1982. Ξαφνικά, όλοι θυμήθηκαν πόσο κοντά ήταν ο κίνδυνος. Ο Σένα συγκλονίστηκε. Στο μονοθέσιό του βρέθηκε αργότερα μια αυστριακή σημαία. Η σκέψη ήταν ότι ήθελε να την σηκώσει αν κέρδιζε, για να τιμήσει τον Ράτζενμπεργκερ. Δεν πρόλαβε. Την Κυριακή, 1η Μαΐου, ο αγώνας ξεκίνησε μέσα σε βαριά ατμόσφαιρα. Ο Σένα ήταν στην πρώτη θέση.

Μετά το αυτοκίνητο ασφαλείας, η Williams του πέρασε ξανά από την Tamburello. Στις 14.17, η πορεία άλλαξε για πάντα. Ο γιατρός της Formula 1, Σιντ Γουότκινς, ήταν από τους πρώτους που έφτασαν κοντά του. Ο Σένα μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο νοσοκομείο της Μπολόνια. Αργότερα ανακοινώθηκε ο θάνατός του. Η Βραζιλία πάγωσε. Η σορός του γύρισε στο Σάο Πάολο και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους. Δεν αποχαιρετούσαν απλώς έναν αθλητή. Αποχαιρετούσαν έναν άνθρωπο που τους είχε χαρίσει περηφάνια σε δύσκολα χρόνια.

Η κληρονομιά και η μνήμη του Σένα

Η Formula 1 μετά την Ίμολα δεν μπορούσε να συνεχίσει σαν να μην είχε γίνει τίποτα. Οι πίστες άλλαξαν. Οι καμπές έγιναν πιο ασφαλείς. Τα μονοθέσια εξελίχθηκαν με άλλο μάτι. Η προστασία του κεφαλιού και του σώματος έγινε κεντρικό θέμα. Η Ένωση Οδηγών ξαναζωντάνεψε. Ο θάνατος του Σένα δεν ήταν ο μόνος λόγος που άλλαξε το σπορ. Ήταν όμως το σοκ που κανείς δεν μπορούσε να αγνοήσει. Όταν χάνεται ένας άγνωστος οδηγός, το άθλημα μπορεί να κρυφτεί πίσω από τη συνήθεια του κινδύνου. Όταν χάνεται ο Σένα, δεν υπάρχει κρυψώνα.

Σήμερα, 32 χρόνια μετά, το όνομά του μένει ζωντανό γιατί δεν χωρά μόνο σε στατιστικά. Υπάρχουν οδηγοί με περισσότερες νίκες. Υπάρχουν οδηγοί με περισσότερους τίτλους. Λίγοι όμως έχουν αφήσει τέτοια αίσθηση ότι οδηγούσαν όχι απλώς για να κερδίσουν, αλλά για να φτάσουν κάπου που οι άλλοι δεν έβλεπαν. Ο Σένα είχε λάθη. Είχε σκληρές στιγμές. Είχε συγκρούσεις που ακόμα συζητιούνται. Αυτό όμως τον κάνει πιο αληθινό, όχι μικρότερο. Δεν ήταν άγιος της πίστας. Ήταν ένας άνθρωπος με τρομερό ταλέντο, μεγάλη πίστη, τεράστια ένταση και μια σχεδόν άρρωστη ανάγκη να είναι πρώτος. Στην Ίμολα υπάρχει ακόμα κόσμος που αφήνει λουλούδια. Στο Σάο Πάολο, το όνομά του ακούγεται σαν οικογενειακή μνήμη. Στη Formula 1, κάθε φορά που ένας οδηγός περνά τέλεια μια βρεγμένη στροφή, κάποιος θυμάται το κίτρινο κράνος. Ο Άιρτον Σένα έφυγε σαν σήμερα, στην πιο γρήγορη και πιο σκληρή σκηνή του κόσμου του. Το μονοθέσιο σταμάτησε στην Tamburello, αλλά η εικόνα του δεν σταμάτησε εκεί. Έμεινε να κοιτάζει από τα παλιά πλάνα, με εκείνο το ήρεμο και σκοτεινό βλέμμα πριν από την εκκίνηση.