Γιατί οι Γερμανοί δεν κατέστρεψαν τον Πύργο του Άιφελ;
Το 1944 ο Χίτλερ διέταξε να καταστραφεί το Παρίσι και μαζί του ο Πύργος του Άιφελ. Ένας Γερμανός στρατηγός αψήφησε τη διαταγή. Και έσωσε το σύμβολο της πόλης.
Το καλοκαίρι του 1944, ο Χίτλερ ήταν έξαλλος. Η Γαλλία είχε αρχίσει να του ξεφεύγει. Τα γερμανικά στρατεύματα οπισθοχωρούσαν και το Παρίσι, το πολύτιμο τρόπαιο της κατοχής, ήταν στα πρόθυρα να πέσει. Τότε, έστειλε μια διαταγή που ακόμα και οι πιο αφοσιωμένοι στρατηγοί του δυσκολεύτηκαν να εκτελέσουν: Να καταστραφεί ολόκληρη η πόλη. Αν δεν είναι γερμανική, να μην υπάρχει.
Μαζί με τις γέφυρες, τα υπουργεία και τα δημόσια κτίρια, στη λίστα υπήρχε και το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της πόλης. Ο Πύργος του Άιφελ. Η διαταγή δεν είχε περιθώριο παρερμηνείας. Ο Πύργος έπρεπε να πέσει, όπως και όλη η πρωτεύουσα.
Ο στρατηγός Ντίτριχ φον Σολτίτς, ο στρατιωτικός διοικητής του Παρισιού, έλαβε το μήνυμα από την Ανώτατη Διοίκηση. Ήξερε τι σήμαινε. Η πόλη θα γινόταν στάχτη. Ήταν το τελευταίο θέαμα που ήθελε να δει η Γαλλία λίγο πριν την απελευθέρωσή της.
Αλλά ο φον Σολτίτς δεν υπέγραψε το χαρτί. Δεν έδωσε την εντολή. Παραβίασε τη διαταγή του Φύρερ.
Είχε πολλούς λόγους. Κάποιοι τον είπαν ήρωα. Άλλοι είπαν πως απλώς ήξερε ότι η ήττα ήταν πια αναπόφευκτη. Δεν ήθελε να γίνει αποδιοπομπαίος τράγος. Δεν ήθελε να μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που ανατίναξε το Παρίσι.
Στην πραγματικότητα, τα σχέδια είχαν αρχίσει. Οι γέφυρες του Σηκουάνα είχαν παγιδευτεί με εκρηκτικά. Κάποιες ανατινάχθηκαν. Αλλά ο Πύργος του Άιφελ έμεινε άθικτος. Όχι επειδή δεν μπορούσε να καταστραφεί. Αλλά επειδή κάποιος επέλεξε να τον αφήσει να σταθεί.
Ο φον Σολτίτς παραδόθηκε στις 25 Αυγούστου 1944. Ο ίδιος είπε αργότερα πως δεν άντεχε να γίνει ο χασάπης μιας πόλης που αγαπούσε ολόκληρος ο κόσμος. Το τι σκεφτόταν ακριβώς δεν θα το μάθουμε ποτέ. Ίσως λειτούργησε η λογική. Ίσως η ενοχή. Ίσως μια τελευταία σπίθα ανθρωπιάς.
Αν ο Πύργος του Άιφελ είχε γκρεμιστεί, η εικόνα της Ευρώπης μετά τον πόλεμο θα ήταν άλλη. Το Παρίσι δεν θα ήταν αυτό που είναι. Ο Πύργος θα γινόταν θρύλος μέσα από τα ερείπια. Αλλά ο φον Σολτίτς αποφάσισε αλλιώς. Και έτσι, ο πιο διάσημος σιδερένιος πύργος του κόσμου στέκει ακόμα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
