Οι βάσεις βγήκαν, τα σπίτια λιγοστεύουν και οι τιμές πιέζουν τις οικογένειες

Η ανακοίνωση των βάσεων έφερε χαμόγελα, συγκίνηση και ανακούφιση. Για χιλιάδες οικογένειες, όμως, άνοιξε αμέσως ένα δεύτερο και πολύ δύσκολο κεφάλαιο: την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας.

Το πρόβλημα δεν αρχίζει τον Σεπτέμβριο. Αρχίζει σήμερα.

Οι υποψήφιοι μπορούν πλέον να δουν επίσημα τη σχολή εισαγωγής τους στην πλατφόρμα αποτελεσμάτων του υπουργείου Παιδείας. Από αυτή τη στιγμή, οι γονείς και οι νέοι φοιτητές μπαίνουν σε μια αγορά με μικρή προσφορά, υψηλά ενοίκια και έντονο ανταγωνισμό.

Ορισμένες οικογένειες έχουν ήδη κινηθεί. Μαθητές με πολύ υψηλές βαθμολογίες και σχετικά ασφαλή εικόνα για τη σχολή επιτυχίας τους άρχισαν νωρίτερα την αναζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος των καλών, μικρών και οικονομικών διαμερισμάτων έχει ήδη φύγει.

Η ταχύτητα είναι σημαντική, αλλά όχι ο πανικός

Η αναζήτηση πρέπει να αρχίσει άμεσα, χωρίς όμως βιαστικές προκαταβολές και συμφωνίες μέσω τηλεφώνου. Το πρώτο βήμα είναι να καθοριστεί ένα πραγματικό μηνιαίο όριο. Σε αυτό δεν υπολογίζεται μόνο το ενοίκιο.

Πρέπει να προστεθούν:

κοινόχρηστα

ρεύμα και θέρμανση

νερό και ίντερνετ

μετακινήσεις προς τη σχολή

κόστος επίπλωσης

εγγύηση και πιθανή αμοιβή μεσίτη

Ένα φθηνότερο σπίτι μακριά από τη σχολή μπορεί τελικά να κοστίζει περισσότερο, αν απαιτεί δύο μέσα μεταφοράς κάθε ημέρα. Αντίθετα, μια περιοχή έξω από το γνωστό «φοιτητικό κέντρο», αλλά κοντά σε μετρό, λεωφορείο ή προαστιακό, μπορεί να αποδειχθεί καλύτερη επιλογή.

Οι τιμές έχουν απομακρυνθεί από τις δυνατότητες πολλών οικογενειών. Στα πιο δημοφιλή σημεία της Αθήνας, μικρά σπίτια και στούντιο εμφανίζονται συχνά σε επίπεδα 480 έως 650 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι ζητούμενες τιμές κινούνται περίπου από 400 έως 550 ευρώ. Υψηλές πιέσεις υπάρχουν επίσης στην Κρήτη, την Πάτρα και άλλες πόλεις με μεγάλο φοιτητικό πληθυσμό.

Πώς πρέπει να γίνει η αναζήτηση

Η οικογένεια δεν πρέπει να περιοριστεί σε μία ιστοσελίδα ή σε δύο γνωστές γειτονιές. Χρειάζεται καθημερινή παρακολούθηση αγγελιών, άμεση επικοινωνία και παράλληλη έρευνα σε πολλά κανάλια.

Χρήσιμες πηγές είναι τα μεγάλα δίκτυα αγγελιών, τα τοπικά μεσιτικά γραφεία, οι ομάδες φοιτητών της σχολής, οι πίνακες ανακοινώσεων του πανεπιστημίου και οι γνωστοί που ζουν ήδη στην πόλη.

Οι ειδοποιήσεις για νέες αγγελίες πρέπει να ενεργοποιηθούν. Ένα καλό και σχετικά οικονομικό σπίτι μπορεί να δεχθεί πολλές κλήσεις μέσα στην ίδια ημέρα.

Πριν από την επίσκεψη, χρειάζονται συγκεκριμένες ερωτήσεις:

Πόσο είναι ακριβώς το ενοίκιο;

Πόσα είναι συνήθως τα κοινόχρηστα;

Τι θέρμανση διαθέτει;

Υπάρχει υγρασία;

Είναι επιπλωμένο;

Ποια είναι η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης;

Υπάρχει ενεργειακό πιστοποιητικό;

Πότε μπορεί να παραδοθεί;

Στην επίσκεψη πρέπει να ελεγχθούν τα κουφώματα, η πίεση του νερού, ο ηλεκτρικός πίνακας, οι συσκευές, η μόνωση, ο θόρυβος και η ασφάλεια της εισόδου. Φωτογραφίες και βίντεο της αγγελίας δεν αρκούν.

Οι παγίδες που πρέπει να αποφεύγονται

Δεν καταβάλλεται προκαταβολή χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί η ταυτότητα του ιδιοκτήτη ή του νόμιμου εκπροσώπου του.

Δεν στέλνονται χρήματα επειδή κάποιος ισχυρίζεται ότι βρίσκεται στο εξωτερικό.

Δεν υπογράφεται μίσθωση χωρίς να διαβαστούν όλοι οι όροι.

Δεν γίνεται δεκτή συμφωνία χωρίς ηλεκτρονικό μισθωτήριο.

Πρέπει επίσης να διευκρινίζεται αν το σπίτι θα παραμείνει διαθέσιμο όλο τον χρόνο. Σε τουριστικές περιοχές εμφανίζονται περιπτώσεις ιδιοκτητών που ζητούν από φοιτητές να αποχωρούν την άνοιξη ή το καλοκαίρι, ώστε το ακίνητο να επιστρέψει στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Το Airbnb δεν είναι η μοναδική αιτία της στεγαστικής κρίσης, αλλά έχει αφαιρέσει κατοικίες από τη μακροχρόνια αγορά, ιδιαίτερα σε κεντρικές και τουριστικές ζώνες. Οι περιορισμοί στις νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν επεκταθεί το 2026 σε κορεσμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ακριβώς λόγω της πίεσης στο διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα.

Τι μπορεί να κάνει όποιος δεν βρίσκει σπίτι

Η πρώτη λύση είναι η διεύρυνση της ακτίνας. Η αναζήτηση μόνο δίπλα στη σχολή περιορίζει σημαντικά τις επιλογές. Πρέπει να εξεταστούν περιοχές με απευθείας συγκοινωνιακή σύνδεση, ακόμη κι αν βρίσκονται αρκετά χιλιόμετρα μακριά.

Η δεύτερη λύση είναι η συγκατοίκηση. Δύο φοιτητές μπορούν να μοιραστούν ένα μεγαλύτερο σπίτι, μειώνοντας το ενοίκιο, τα κοινόχρηστα και τους λογαριασμούς. Η επιλογή χρειάζεται καθαρή συμφωνία για τα έξοδα, την καθαριότητα, τους επισκέπτες και τη διάρκεια παραμονής.

Η συγκατοίκηση μπορεί να αυξήσει και το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Το βασικό ποσό είναι 1.500 ευρώ. Για σπουδές εκτός Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης φτάνει τα 2.000 ευρώ, ενώ για συγκατοίκηση εκτός αυτών των περιοχών μπορεί να ανέλθει στα 2.500 ευρώ για κάθε δικαιούχο φοιτητή.

Η τρίτη λύση είναι η προσωρινή διαμονή. Ένα οικονομικό δωμάτιο, μια φοιτητική εστία, συγγενείς ή μια βραχυχρόνια μίσθωση για λίγες εβδομάδες μπορούν να δώσουν χρόνο μέχρι να εμφανιστούν νέες αγγελίες. Αρκετά σπίτια επιστρέφουν στην αγορά στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν ολοκληρώνονται παλιές μισθώσεις.

Η τέταρτη λύση είναι η αίτηση για εστία. Οι θέσεις είναι περιορισμένες και οι διαδικασίες διαφέρουν ανά πανεπιστήμιο. Η επικοινωνία με τη φοιτητική μέριμνα πρέπει να γίνει άμεσα, όχι μετά την εγγραφή.

Υπάρχουν επίσης ιδιωτικές φοιτητικές κατοικίες και οργανωμένες μονάδες με επιπλωμένα δωμάτια και κοινές υπηρεσίες. Συνήθως είναι ακριβότερες, αλλά περιλαμβάνουν λογαριασμούς, ίντερνετ, καθαριότητα ή ασφάλεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις προσφέρουν καλύτερο έλεγχο του συνολικού κόστους.

Το επίδομα και η επιστροφή ενοικίου

Οι οικογένειες πρέπει να εξετάσουν από νωρίς αν πληρούν τα κριτήρια για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Η μίσθωση πρέπει να δηλωθεί σωστά και να βρίσκεται σε ισχύ για τουλάχιστον έξι μήνες. Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά και ο δικαιούχος είναι συνήθως ο γονέας που δηλώνει τον φοιτητή ως εξαρτώμενο μέλος.

Υπάρχει επίσης το μέτρο επιστροφής ενοικίου, το οποίο καλύπτει και τη φοιτητική κατοικία, με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Η σωστή δήλωση του μισθωτηρίου και των καταβολών αποκτά επομένως ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η επιτυχία στις Πανελλαδικές δεν θα έπρεπε να μετατρέπεται σε αγώνα επιβίωσης στην αγορά κατοικίας. Κι όμως, για πολλές οικογένειες, η πόλη φοίτησης μπορεί πλέον να επηρεάσει ακόμη και την απόφαση αν το παιδί θα σπουδάσει στη σχολή όπου πέρασε.

Η σωστή αντίδραση σήμερα είναι γρήγορη αλλά οργανωμένη. Καθορισμός προϋπολογισμού, άνοιγμα της αναζήτησης σε περισσότερες περιοχές, έλεγχος κάθε συμφωνίας και σοβαρή εξέταση της συγκατοίκησης.

Το πρώτο διαθέσιμο σπίτι δεν είναι πάντα το σωστό. Το σωστό σπίτι, όμως, μπορεί να μη μείνει διαθέσιμο για πολλές ώρες.