Δεν άφησε τίποτα για τον εαυτό του. Τα έδωσε όλα στα ορφανά και πέθανε σαν φτωχός εργάτης

Ένας καπνοπώλης από τη Σμύρνη που έζησε λιτά, χωρίς ποτέ να φανερώσει τον πλούτο του. Ο Ιωάννης Χατζηκυριακός δεν έγινε ποτέ πρωτοσέλιδο, ούτε πέρασε την πόρτα κάποιου παλατιού. Αντί γι’ αυτό, περνούσε τη μέρα του ως επιστάτης σ’ ένα ορφανοτροφείο. Όχι επειδή έπρεπε. Επειδή το είχε χτίσει ο ίδιος. Και το είχε αφήσει να φέρει το όνομά του μόνο για να θυμούνται τα κοριτσάκια που μεγάλωναν εκεί ποιος ήταν αυτός που τους έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Γεννημένος το 1818 στη Σμύρνη από φτωχούς γονείς, ο Χατζηκυριακός αποδήμησε στην εφηβεία του και ξεκίνησε από το μηδέν. Στη Σύρο δούλεψε με τον καπνό, και όταν έφτασε στην Αθήνα άνοιξε καπνοπωλείο στην οδό Αιόλου. Με τα χρόνια απέκτησε μεγάλη περιουσία, όμως αρνήθηκε να τη χαρεί όπως θα έκαναν πολλοί. Δεν πήρε μέγαρα, δεν άλλαξε ζωή. Ζούσε απλά, έτρωγε φτωχικά και δούλευε σαν να μην είχε τίποτα.

Με τη γυναίκα του, τη Μαριγώ, πήραν μια απόφαση που άλλαξε τον Πειραιά. Δώρισαν όλη τους την περιουσία για να ιδρυθεί ένα Ορφανοτροφείο Θηλέων. Δεν έδωσαν τα χρήματα και έφυγαν· έμειναν εκεί, μέσα στο ίδρυμα, σαν απλοί υπάλληλοι. Έγιναν επιστάτες, φρόντιζαν τα πάντα, και ζούσαν ανάμεσα στα παιδιά που μεγάλωναν χάρη σ’ αυτούς. Δεν απέκτησαν δικά τους παιδιά, αλλά κάθε ορφανή που έφευγε από εκεί είχε στις αποσκευές της και 2.000 δραχμές, δώρο δικό τους, για να ξεκινήσει μια νέα ζωή.

Ο Ιωάννης Χατζηκυριακός πέθανε στις 5 Αυγούστου 1898, πάμφτωχος. Όχι γιατί απέτυχε στη ζωή. Αλλά γιατί έδωσε ό,τι είχε. Κυριολεκτικά. Δεν κράτησε τίποτα. Άφησε όμως κάτι που δεν αγοράζεται: ένα ίδρυμα που ακόμα λειτουργεί, και μια σιωπηλή ιστορία αυταπάρνησης που έγραψε χωρίς καν να το επιδιώξει.