Γιατί χασμουριόμαστε όταν βλέπουμε κάποιον άλλο να χασμουριέται;
Το χασμουρητό δεν είναι πάντα απλή βαρεμάρα. Όταν το «κολλάμε» από κάποιον άλλο, ο εγκέφαλος και το σώμα μας αντιδρούν σε ένα κοινωνικό σήμα.
Υπάρχουν λίγα πράγματα τόσο παράξενα και τόσο καθημερινά όσο το χασμουρητό. Βλέπεις κάποιον απέναντί σου να χασμουριέται και, πριν καλά καλά το σκεφτείς, ανοίγει και το δικό σου στόμα. Δεν νυστάζεις απαραίτητα. Δεν βαριέσαι πάντα. Κι όμως, το σώμα σου ακολουθεί.
Το φαινόμενο λέγεται μεταδοτικό χασμουρητό και δείχνει κάτι πολύ ενδιαφέρον: ο εγκέφαλός μας δεν μένει αδιάφορος στις κινήσεις των άλλων. Τις παρατηρεί, τις επεξεργάζεται και μερικές φορές τις αντιγράφει σχεδόν αυτόματα.
Δεν φταίει μόνο η νύστα
Για πολλά χρόνια το χασμουρητό είχε συνδεθεί κυρίως με την κούραση. Και πράγματι, χασμουριόμαστε συχνά όταν είμαστε άυπνοι, όταν βαριόμαστε ή όταν ο οργανισμός περνά από μία κατάσταση εγρήγορσης σε μία πιο χαλαρή.
Όμως το χασμουρητό που «κολλάει» είναι διαφορετική ιστορία. Μπορεί να συμβεί ακόμη κι αν δεν είμαστε κουρασμένοι. Αρκεί να δούμε κάποιον να χασμουριέται, να τον ακούσουμε ή, καμιά φορά, απλώς να διαβάσουμε για χασμουρητό. Ναι, είναι πολύ πιθανό να σου συνέβη ήδη.
Ο εγκέφαλος μιμείται πριν το καταλάβουμε
Μία από τις πιο απλές εξηγήσεις είναι η ασυνείδητη μίμηση. Ο άνθρωπος μιμείται κινήσεις, εκφράσεις και στάσεις σώματος χωρίς να το αποφασίζει. Χαμογελάμε όταν μας χαμογελούν. Χαμηλώνουμε τη φωνή όταν ο άλλος μιλά πιο ήρεμα. Συχνά συγχρονιζόμαστε χωρίς να το προσέχουμε.
Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και με το χασμουρητό. Ο εγκέφαλος βλέπει μια γνώριμη κίνηση και ενεργοποιεί το δικό του «αντίγραφο». Δεν είναι σκέψη. Είναι αντανακλαστική αντίδραση.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι το χασμουρητό φαίνεται να κολλάει πιο εύκολα όταν υπάρχει οικειότητα ή προσοχή. Ένας φίλος, ένας σύντροφος, ένας άνθρωπος που κοιτάμε πραγματικά, μπορεί να μας επηρεάσει περισσότερο από έναν άγνωστο που περνά αδιάφορα δίπλα μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος δεν χασμουριέται δεν έχει ενσυναίσθηση ή δεν συνδέεται με τους άλλους. Οι άνθρωποι διαφέρουν. Άλλοι επηρεάζονται εύκολα, άλλοι σχεδόν καθόλου. Παίζουν ρόλο η ηλικία, η προσοχή, η διάθεση, ίσως και στοιχεία που η επιστήμη ακόμη προσπαθεί να ξεκαθαρίσει.
