Γιατί μας έχει κολλήσει ο Άρης; Με τόσους πλανήτες εκεί έξω, γιατί όλοι ονειρεύονται μόνο αυτόν;

Ανάμεσα στα δισεκατομμύρια άστρα και τους αμέτρητους πλανήτες του σύμπαντος, η ανθρωπότητα δείχνει να έχει εμμονή με έναν συγκεκριμένο προορισμό: τον Άρη. Αν υπήρχε ένας κατάλογος ονείρων για την κατάκτηση του διαστήματος, ο Άρης θα βρισκόταν πάντα στην κορυφή. Μα γιατί; Τι έχει αυτός ο σκονισμένος, ψυχρός, κόκκινος πλανήτης που έκανε τη Γη να στρέψει το βλέμμα της σ’ αυτόν και να μην το πάρει ποτέ πίσω;

Ο Άρης δεν είναι ο κοντινότερος πλανήτης μας – αυτή είναι η Αφροδίτη. Δεν είναι ούτε ο πιο φιλόξενος – έχει καταιγίδες σκόνης που καλύπτουν ολόκληρο τον πλανήτη για μήνες. Κι όμως, η σχέση μας μαζί του είναι πιο έντονη από οτιδήποτε άλλο στο ηλιακό σύστημα. Ίσως γιατί ο Άρης, σε κάποια βαθύτερη ανάγνωση, μοιάζει πολύ με το μέλλον ή το παρελθόν μας.

Με σχεδόν ίδια διάρκεια μέρας με τη Γη, εποχές που εναλλάσσονται, πολικές περιοχές με παγωμένο νερό και ίχνη αρχαίων ποταμών και θαλασσών, ο Άρης φαίνεται να λέει: «Ήμουν κάποτε όπως εσύ». Αυτή η ομοιότητα δεν είναι απλώς επιστημονική. Είναι συναισθηματική. Ο Άρης μοιάζει με μια χαμένη εκδοχή της Γης – μια Γη που απέτυχε να κρατήσει τη ζωή της, μια Γη φάντασμα.

Εκτός όμως από τις φυσικές ομοιότητες, υπάρχει και κάτι ακόμα: ο Άρης είναι προσβάσιμος. Όχι εύκολα, αλλά πιο ρεαλιστικά από άλλους κόσμους. Ταξίδι σε άλλους πλανήτες του ηλιακού συστήματος σημαίνει υπέρμετρες αποστάσεις, τεράστιες θερμοκρασίες και πιέσεις. Ο Άρης, σε σύγκριση, είναι σχεδόν διπλανός μας. Ένα ταξίδι έξι με εννιά μηνών και φτάνεις. Και κυρίως: φτάνεις σε έναν πλανήτη που ίσως, με την κατάλληλη τεχνολογία, μπορείς να κάνεις κατοικήσιμο.

Δεν είναι τυχαίο ότι από τον 19ο αιώνα κιόλας, με τις παρατηρήσεις των «καναλιών» στον Άρη, ο κόσμος πίστευε ότι υπήρχε ήδη ζωή εκεί. Τα έργα επιστημονικής φαντασίας δεν σταμάτησαν ποτέ να τον περιγράφουν είτε ως απειλή είτε ως ελπίδα. Ο «Πόλεμος των Κόσμων» του Χ. Τζ. Γουέλς, ο «Άνθρωπος στον Άρη» του Ρέι Μπράντμπερι, οι πρώτες ταινίες και κόμικς του 20ού αιώνα, όλα τροφοδότησαν ένα κοινό όνειρο: να φτάσουμε στον Άρη, όχι απλά για εξερεύνηση, αλλά για να ξαναβρούμε κάτι δικό μας.

Η κουλτούρα μας τον έκανε πλανήτη-φετίχ. Και σήμερα, η επιστήμη έρχεται να προσφέρει πραγματικά σχέδια για αποικίες, θερμοκήπια, βάση παραγωγής καυσίμων, αεροπορικά σκάφη που θα πετούν στον αρειανό ουρανό. Η SpaceX ονειρεύεται να χτίσει μια ολόκληρη πολιτεία. Η NASA σχεδιάζει μόνιμες βάσεις.

Όμως ίσως το αληθινό κολλημά μας με τον Άρη να είναι πιο βαθύ: δεν βλέπουμε τον Άρη μόνο σαν νέο σπίτι. Τον βλέπουμε σαν καθρέφτη. Μας δείχνει τι μπορεί να γίνει μια Γη αν δεν προσέξουμε. Μας θυμίζει πόσο εύθραυστη είναι η ζωή. Και ταυτόχρονα, μας προκαλεί να αποδείξουμε ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε τα όριά μας και να φτιάξουμε ζωή σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν είναι φιλόξενο.

Ο Άρης είναι ο εφιάλτης μας και η ελπίδα μας μαζί. Ένας νεκρός κόσμος, που περιμένει από εμάς να τον ζωντανέψουμε.