Γιατί ο Οκτώβριος είναι ο 10ος μήνας του χρόνου και όχι ο 8ος; Το ίδιο και για τον Δεκέμβριο, δεν είναι ο 10ος αλλά ο 12ος

Ο Οκτώβριος, όπως υποδηλώνει το όνομά του που προέρχεται από τη λατινική λέξη “octo” (οκτώ), θα έπρεπε λογικά να είναι ο 8ος μήνας του έτους. Ωστόσο, είναι ο 10ος, και αυτό οφείλεται στις αλλαγές που υπέστη το ρωμαϊκό ημερολόγιο με την πάροδο των αιώνων.

Το αρχικό ρωμαϊκό ημερολόγιο, που αποδίδεται στον Ρωμύλο, ιδρυτή της Ρώμης, περιλάμβανε μόνο 10 μήνες και ξεκινούσε τον Μάρτιο. Οι μήνες αυτοί κάλυπταν συνολικά 304 ημέρες, αφήνοντας περίπου δύο μήνες χειμερινών ημερών χωρίς επίσημη ονομασία. Σε αυτό το ημερολόγιο, ο Οκτώβριος ήταν πράγματι ο 8ος μήνας, όπως και ο Δεκέμβριος ήταν ο 10ος.

Η αναμόρφωση του ημερολογίου έγινε γύρω στο 700 π.Χ., όταν ο βασιλιάς Νουμάς Πομπίλιος πρόσθεσε δύο νέους μήνες, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, για να γεμίσει το κενό του χειμώνα και να ευθυγραμμίσει το έτος με τον σεληνιακό κύκλο. Αυτό επέκτεινε το ημερολόγιο σε 12 μήνες, αλλά οι νέοι μήνες τοποθετήθηκαν στο τέλος του έτους.

Η επόμενη μεγάλη αλλαγή ήρθε το 153 π.Χ., όταν το έτος αποφασίστηκε να ξεκινά επίσημα από τον Ιανουάριο, καθιστώντας τον Οκτώβριο τον 10ο μήνα. Παρότι η διάταξη των μηνών άλλαξε, τα ονόματα παρέμειναν τα ίδια, αντανακλώντας την αρχική αριθμητική τους θέση στο παλαιό ημερολόγιο. Αυτός είναι ο λόγος που τα ονόματα Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος και Δεκέμβριος διατηρούν αναφορές στους αριθμούς επτά, οκτώ, εννέα και δέκα, αντίστοιχα, παρά την τρέχουσα θέση τους.

Η ιστορία του ημερολογίου δείχνει πώς οι πολιτιστικές παραδόσεις και οι πρακτικές αλλαγές συνυπάρχουν. Ο Οκτώβριος δεν είναι μόνο ένας μήνας· είναι ένα παράδειγμα του πώς η εξέλιξη των συστημάτων μπορεί να αφήσει πίσω της ίχνη που διατηρούνται για αιώνες.