Ήταν οι Αρχαίοι Έλληνες αιώνιοι φοιτητές; Πόσα χρόνια σπούδαζε ο Αριστοτέλης;
Οι Αρχαίοι Έλληνες σπούδαζαν για χρόνια, χωρίς πτυχία και deadlines
Σήμερα, όταν λέμε “αιώνιος φοιτητής”, εννοούμε εκείνον που μπαίνει στο πανεπιστήμιο και… ξεχνάει να βγει. Ξεκινάει με όνειρα και φιλοδοξίες, αλλά καταλήγει να δίνει το ίδιο μάθημα για δέκα χρόνια, να ξέρει τα ονόματα όλων των καθηγητών (και των παιδιών τους) και να πίνει καφέ στη λέσχη περισσότερο απ’ ό,τι διαβάζει. Αλλά μήπως κάτι τέτοιο συνέβαινε και στην Αρχαία Ελλάδα;
Ας πάρουμε για παράδειγμα τον Αριστοτέλη. Ο τύπος μπήκε μαθητής στην Ακαδημία του Πλάτωνα στα 17 του και… δεν έλεγε να φύγει! Έμεινε εκεί 20 χρόνια – σχεδόν μια ολόκληρη πανεπιστημιακή καριέρα σήμερα. Σπούδαζε, έγραφε, δίδασκε, μέχρι που κάποια στιγμή είπε «καιρός να ανοίξω δικό μου πανεπιστήμιο». Έτσι, ίδρυσε το περίφημο Λύκειο στην Αθήνα και εκεί πλέον δίδασκε μέχρι τα βαθιά του γεράματα.
Αν σκεφτείς και τον Πλάτωνα, δεν ήταν κι αυτός καλύτερος. Πέρασε χρόνια μαθητεύοντας κοντά στον Σωκράτη, μετά ταξίδεψε, ξαναγύρισε και ίδρυσε την περίφημη Ακαδημία του. Στην πραγματικότητα, στην αρχαία Ελλάδα, η μόρφωση δεν είχε ημερομηνία λήξης. Δεν υπήρχαν πτυχία, εξαμηνιαία μαθήματα ή τελικές εξετάσεις. Αν ήθελες να μείνεις σε μια σχολή για δέκα, δεκαπέντε, ακόμα και τριάντα χρόνια, κανείς δεν σου έλεγε τίποτα.
Βασικά, οι Αρχαίοι Έλληνες αντιμετώπιζαν τη μάθηση σαν τρόπο ζωής. Δεν υπήρχε το «παίρνω το πτυχίο και φεύγω». Η γνώση ήταν δια βίου. Και αν το σκεφτείς, οι σημερινοί «αιώνιοι φοιτητές» ίσως έχουν πάρει κάτι από αυτή τη φιλοσοφία. Γιατί να βιάζεσαι να τελειώσεις κάτι τόσο ωραίο, όπως τα φοιτητικά σου χρόνια; Ο Αριστοτέλης πάντως δεν βιαζόταν!
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
