Τι σημαίνει η λέξη λέξη
Μια απλή καθημερινή λέξη που κρύβει μέσα της όλη τη δύναμη της γλώσσας, της σκέψης και της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Η λέξη «λέξη» είναι από εκείνες τις λέξεις που τις χρησιμοποιούμε κάθε μέρα, χωρίς να σκεφτόμαστε ποτέ τι πραγματικά σημαίνουν. Κι όμως, έχει ενδιαφέρον ότι η ίδια η «λέξη» κουβαλά μέσα της όλη τη δύναμη της γλώσσας. Είναι το μικρότερο κομμάτι με το οποίο ο άνθρωπος δίνει μορφή στη σκέψη του.
Η «λέξη» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξις, που συνδέεται με το ρήμα λέγω. Σήμερα το «λέγω» το καταλαβαίνουμε κυρίως ως «μιλώ» ή «λέω κάτι». Στην παλιότερη όμως σημασία του είχε και την έννοια του «συλλέγω», «διαλέγω», «τακτοποιώ». Δεν είναι τυχαίο. Η γλώσσα δεν είναι απλώς ήχοι που βγαίνουν από το στόμα. Είναι επιλογή. Διαλέγεις λέξεις, τις βάζεις στη σειρά και έτσι φτιάχνεις νόημα.
Με απλά λόγια, λέξη είναι μια μικρή γλωσσική μονάδα που σημαίνει κάτι. Μπορεί να δείχνει ένα πρόσωπο, ένα πράγμα, μια πράξη, μια ιδέα, ένα συναίσθημα. Η λέξη «σπίτι» δεν είναι το ίδιο το σπίτι, αλλά μόλις την ακούσεις, το μυαλό σου φτιάχνει εικόνα. Η λέξη «πόνος» δεν είναι ο ίδιος ο πόνος, αλλά μπορεί να τον ξυπνήσει μέσα σου. Η λέξη «μάνα» δεν είναι απλώς τέσσερα γράμματα. Είναι ολόκληρος κόσμος.
Αυτό είναι το θαύμα της λέξης. Είναι μικρή, αλλά χωράει πολλά. Άλλες φορές πληροφορεί, άλλες παρηγορεί, άλλες πληγώνει, άλλες σηκώνει έναν άνθρωπο από κάτω. Με μία λέξη μπορείς να ανοίξεις πόρτα ή να την κλείσεις. Να δώσεις ελπίδα ή να σκορπίσεις φόβο. Να ζητήσεις συγγνώμη ή να ρίξεις λάδι στη φωτιά.
Γι’ αυτό και οι λέξεις δεν είναι αθώες. Έχουν βάρος. Δεν είναι όλες ίδιες, ούτε πέφτουν όλες το ίδιο πάνω στον άνθρωπο. Άλλη δύναμη έχει μια λέξη ειπωμένη με αγάπη και άλλη η ίδια λέξη ειπωμένη με ειρωνεία. Το νόημα δεν βρίσκεται μόνο στα γράμματα, αλλά και στον τρόπο, στη στιγμή, στο βλέμμα, στην πρόθεση.
Η λέξη, λοιπόν, σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από ένα κομμάτι λόγου. Είναι το εργαλείο με το οποίο ο άνθρωπος σκέφτεται, επικοινωνεί, θυμάται, πιστεύει, αγαπά, διαφωνεί, δημιουργεί. Χωρίς λέξεις, οι σκέψεις θα έμεναν θολές μέσα μας. Με τις λέξεις, παίρνουν σχήμα και μπορούν να ταξιδέψουν από τον έναν άνθρωπο στον άλλον.
