Τους έσφαξαν επειδή χειροκρότησαν έναν αρματοδρόμο. Η πιο μαύρη μέρα στην ιστορία της Θεσσαλονίκης

Ήταν άνοιξη του 390 μ.Χ. όταν ο Ιππόδρομος της Θεσσαλονίκης, γεμάτος με χιλιάδες θεατές, μετατράπηκε σε τόπο σφαγής. Η πόλη, περήφανη, θρησκευόμενη και ζωντανή, είδε το αίμα να ποτίζει τα σκαλοπάτια των καθισμάτων της, όχι από ξένο εισβολέα, αλλά από την ίδια την Αυτοκρατορία που την κυβερνούσε.

Η σπίθα άναψε από έναν νεαρό αρματοδρόμο. Γοητευτικός, αγαπητός στον λαό, ήταν κάτι παραπάνω από διασκεδαστής· ήταν το ίνδαλμα μιας πληγωμένης πόλης. Ο γοτθικής καταγωγής στρατηγός Βουτέριχος, αξιωματούχος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου, τον συνέλαβε και τον φυλάκισε, πιθανόν επειδή αρνήθηκε τις προσωπικές του ορέξεις. Ο λαός εξοργίστηκε. Οι Θεσσαλονικείς ζήτησαν την απελευθέρωσή του και όταν αυτή απορρίφθηκε, ξέσπασε ταραχή. Στον χαμό, ο Βουτέριχος σκοτώθηκε.

Η απάντηση από τον Θεοδόσιο ήταν σαρωτική. Διέταξε σιωπηλά αντίποινα, μα όχι με στρατιώτες στα σοκάκια ή με συλλήψεις μέσα στη νύχτα. Προσκάλεσε τους πολίτες σε θεάματα στον Ιππόδρομο. Όταν οι πόρτες έκλεισαν πίσω τους, οι φρουρές όρμησαν. Η σφαγή ήταν ολοκληρωτική. Μέσα σε λίγες ώρες, 7.000 άνθρωποι –άνδρες, γυναίκες, παιδιά– έπεσαν νεκροί πάνω στα λιθόστρωτα καθίσματα. Καμία δίκη. Καμία προειδοποίηση.

Η φρίκη διαπέρασε τα τείχη της πόλης και έφτασε ως το Μιλάνο. Ο Άγιος Αμβρόσιος, επίσκοπος της πόλης, αρνήθηκε να δεχτεί τον αυτοκράτορα στον ναό αν δεν ζητούσε συγχώρεση. Ο Θεοδόσιος λύγισε. Έπεσε γονατιστός στα σκαλοπάτια της εκκλησίας και μετανοημένος, έμεινε εκεί για ώρες. Η εικόνα του αυτοκράτορα που δεν μπορούσε να μπει στον οίκο του Θεού έγινε σύμβολο και διήρκεσε στους αιώνες.

Σήμερα λίγοι θυμούνται πως η πρώτη μαζική σφαγή αμάχων από χριστιανό αυτοκράτορα έγινε στη «Συμβασιλεύουσα». Κι όμως, η σκιά αυτής της πράξης πλανάται ακόμη πάνω από τα ερείπια του Ιπποδρόμου, εκεί όπου κάποτε το πλήθος επευφημούσε τον αρματοδρόμο του.