Πώς οι Έλληνες επιστήμονες μελετάνε τα κουνούπια σε εργαστήριο και γιατί ανησυχούν (video)
Τα κουνούπια μελετώνται πλέον όλο τον χρόνο στην Ελλάδα, καθώς είδη όπως το κοινό κουνούπι και το κουνούπι τίγρης συνδέονται με ιούς που ανησυχούν τους επιστήμονες.
Τα κουνούπια δεν είναι πια μόνο ένα καλοκαιρινό βάσανο. Στην Ελλάδα οι επιστήμονες τα παρακολουθούν όλο τον χρόνο, γιατί κάποια είδη μένουν ενεργά ακόμη και τον χειμώνα και μπορούν να μεταφέρουν ιούς που αφορούν άμεσα τη δημόσια υγεία. Σε βίντεο της Καθημερινής, με ρεπορτάζ της Σοφίας Χρήστου και βίντεο του Φίλιππου Φερεντίνου, η κάμερα μπαίνει σε εργαστήριο όπου τα κουνούπια μελετώνται από το αυγό μέχρι την ενηλικίωση. Εκεί υπάρχει ένα μικρό εκκολαπτήριο. Πάνω σε χαρτί βρίσκονται αυγά από το κουνούπι τίγρης. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, σε ένα τέτοιο δείγμα μπορεί να υπάρχουν περίπου 30.000 αυγά. Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε πειράματος, κόβουν ένα κομμάτι από το χαρτί, παίρνουν αυγά και ξεκινούν νέα γενιά κουνουπιών. Αυτή η δουλειά δεν γίνεται για περιέργεια. Γίνεται για να υπάρχουν στοιχεία. Οι επιστήμονες παρακολουθούν πόσα κουνούπια υπάρχουν, πού εμφανίζονται, πότε είναι ενεργά και ποιοι ιοί μπορεί να κυκλοφορούν μαζί τους.
Εντομολογικό δίκτυο και αλλαγές στην Ελλάδα
Τα τελευταία χρόνια, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, έχει δημιουργηθεί μεγάλο εντομολογικό δίκτυο παρακολούθησης. Μέσα από αυτό φάνηκαν αλλαγές που πλέον δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητες. Το πιο απλό παράδειγμα είναι το κοινό κουνούπι, το βραδινό κουνούπι που μπαίνει στα σπίτια και ακούγεται στα αυτιά. Πλέον η δραστηριότητά του δεν σταματά μέσα στη χρονιά. Αυτό ανησυχεί γιατί το κοινό κουνούπι είναι βασικός διαβιβαστής του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα μας. Μάλιστα, στο εργαστήριο έχουν βρεθεί κουνούπια τον χειμώνα που ήταν θετικά στον συγκεκριμένο ιό. Παρόμοια εικόνα υπάρχει και με το κουνούπι τίγρης, που κανονικά δεν θα έπρεπε να έχει τόσο έντονη παρουσία σε πιο κρύες περιόδους, αλλά πλέον εμφανίζεται και σε εποχές που παλιότερα δεν θα το περίμεναν οι ειδικοί. Το κουνούπι τίγρης μπορεί να μεταφέρει ιούς όπως ο δάγκειος, ο τσικουνγκούνια και ο Ζίκα. Για αυτό οι επιστήμονες θέλουν να ξέρουν εγκαίρως πού βρίσκεται και πώς κινείται ο πληθυσμός του.
Νέες απειλές και μέτρα πρόληψης
Οι νότιες περιοχές της Αττικής έχουν συχνά πιο έντονη δραστηριότητα λόγω του μικροκλίματος. Όμως το πρόβλημα δεν μένει μόνο εκεί. Κουνούπια εμφανίζονται όλο τον χρόνο σε περιοχές όπως η Ραφήνα και η Γλυφάδα, ενώ η ανησυχία φτάνει ακόμη και σε περιοχές όπως η Κηφισιά. Ένα μεγάλο θέμα είναι το νερό που μένει στάσιμο. Αν οι πόλεις δεν προσαρμοστούν και αν οι υποδομές κρατούν νερά σε σημεία που δεν πρέπει, τα κουνούπια βρίσκουν πιο εύκολα χώρους για να γεννηθούν και να πολλαπλασιαστούν. Το νέο είδος που έχει σημάνει συναγερμό στην περιοχή είναι το Aedes aegypti. Έχει καταγραφεί στην Κύπρο και θεωρείται πολύ καλός διαβιβαστής του δάγκειου πυρετού. Είναι συγγενικό είδος με το κουνούπι τίγρης, αλλά για τους επιστήμονες είναι ακόμη πιο ανησυχητικό. Για αυτό στην Ελλάδα έχει βγει κοινή υπουργική απόφαση: αεροπορικά μέσα που έρχονται από χώρες όπου το συγκεκριμένο είδος είναι εγκατεστημένο πρέπει να δέχονται εφαρμογές με βιοκτόνο, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα να μπει και να εγκατασταθεί στη χώρα μας.
Νέες τεχνολογίες και παρακολούθηση
Στο ίδιο εργαστήριο δοκιμάζονται και πιο νέες λύσεις. Οι ερευνητές συμμετέχουν σε μεγάλο Horizon Project, που έχει στόχο να φτιαχτούν παγίδες με τεχνητή νοημοσύνη, δηλαδή παγίδες που δεν θα πιάνουν απλώς κουνούπια, αλλά θα μπορούν να βοηθούν στην αναγνώρισή τους. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη σε αυτό το πεδίο είναι ακόμη σαν νεογέννητο πλάσμα. Πρέπει να μάθει και ο ρόλος του εργαστηρίου είναι να την εκπαιδεύσει ώστε να αναγνωρίζει σωστά τα κουνούπια. Το σημαντικό σε όλο αυτό είναι ότι τα κουνούπια δεν αντιμετωπίζονται πλέον μόνο με ψεκασμούς της τελευταίας στιγμής. Η παρακολούθηση ξεκινά από το αυγό, συνεχίζεται στο εργαστήριο και φτάνει μέχρι τα δεδομένα που μπορούν να δείξουν πού υπάρχει κίνδυνος.
Δείτε το video της Καθημερινής
