Χάλκινο μετάλλιο στην ακρίβεια: Η Αθήνα ανέβηκε στο βάθρο που κανείς δεν θέλει
Η Αθήνα μπορεί να φιγουράρει στις πιο ακριβές πρωτεύουσες, όμως πίσω από την κατάταξη υπάρχει μια καθημερινότητα που μικραίνει τη ζωή των κατοίκων της.
Η Αθήνα μπορεί να μην έχει λύσει το κυκλοφοριακό, τη στέγη, τις μετακινήσεις, τους μισθούς ή την καθημερινή ποιότητα ζωής, αλλά τουλάχιστον βρήκε πού να διακριθεί: στην ακρίβεια. Αν πράγματι φιγουράρει στις πρώτες θέσεις των πιο ακριβών ευρωπαϊκών πρωτευουσών, τότε μιλάμε για ένα κανονικό χάλκινο μετάλλιο στο στρίμωγμα του πολίτη.
Και το πρόβλημα δεν είναι η κατάταξη. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξαφνιάζει σχεδόν κανέναν. Ο Αθηναίος δεν χρειαζόταν διεθνή λίστα για να μάθει ότι η πόλη του ακριβαίνει με ρυθμό που δεν ακολουθεί το εισόδημά του. Το ξέρει κάθε φορά που πληρώνει ενοίκιο. Κάθε φορά που γεμίζει καλάθι στο σούπερ μάρκετ και βγαίνει με μισή τσάντα. Κάθε φορά που κοιτάζει τον λογαριασμό του ρεύματος και αναρωτιέται αν ζει σε σπίτι ή σε μικρή βιομηχανική μονάδα. Η Αθήνα έγινε ακριβή χωρίς να γίνει αντίστοιχα λειτουργική. Αυτό είναι το πιο σκληρό. Δεν πληρώνεις περισσότερα επειδή παίρνεις καλύτερες υπηρεσίες. Πληρώνεις περισσότερα επειδή έτσι. Επειδή η αγορά «κινείται». Επειδή η ζήτηση «πιέζει». Επειδή το real estate «ανεβαίνει». Επειδή ο τουρισμός «φέρνει ανάπτυξη». Ωραίες λέξεις όλες. Μόνο που καμία δεν πληρώνει το νοίκι.
Πόλη ευρωπαϊκών τιμών, μισθοί ελληνικής υπομονής
Η Αθήνα ζητά από τον κάτοικό της να πληρώνει σαν Ευρωπαίος, αλλά να αντέχει σαν Έλληνας. Να δίνει μισό μισθό για ένα σπίτι που πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν απλώς αξιοπρεπές. Να πληρώνει καύσιμα σαν να οδηγεί σε χώρα υψηλών αποδοχών. Να ψωνίζει βασικά προϊόντα με τιμές που ανεβαίνουν πιο γρήγορα από κάθε εξήγηση. Η καθημερινότητα έχει γίνει μια άσκηση περικοπών. Κόψε από την έξοδο. Κόψε από τις διακοπές. Κόψε από το σούπερ μάρκετ. Κόψε από τη θέρμανση. Κόψε από τον εαυτό σου. Μόνο οι τιμές δεν κόβουν τίποτα. Αυτές συνεχίζουν κανονικά, με συνέπεια που θα ζήλευε και ο πιο πειθαρχημένος δημόσιος οργανισμός. Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει πάντα η αγαπημένη ελληνική παρηγοριά: «παντού ακριβά είναι». Ναι, μόνο που αλλού οι μισθοί δεν παίζουν κρυφτό με το κόστος ζωής. Αλλού το ενοίκιο πονάει, αλλά δεν σε διώχνει από την ίδια σου την πόλη. Αλλού η ακρίβεια είναι πρόβλημα. Εδώ έχει γίνει καθεστώς.
Ακούμε συνεχώς για ανάπτυξη, επενδύσεις, ρεκόρ αφίξεων, αναβαθμίσεις και δυναμική οικονομίας. Αν τα βάλεις όλα αυτά σε δελτίο τύπου, μοιάζουν υπέροχα. Αν τα βάλεις δίπλα σε έναν μισθό, αρχίζουν τα γέλια. Ή τα νεύρα. Γιατί ο πολίτης δεν ζει μέσα σε δείκτες. Ζει μέσα σε τετραγωνικά. Πληρώνει λογαριασμούς. Μετράει αποδείξεις. Κοιτάζει το ημερολόγιο και βλέπει πόσες μέρες απομένουν μέχρι την επόμενη πληρωμή. Η ανάπτυξη, αν δεν φτάνει στο σπίτι, στο ψυγείο και στον τραπεζικό λογαριασμό, είναι απλώς ωραίο φόντο για συνεντεύξεις.
Η Αθήνα έχει γεμίσει αντιφάσεις. Γειτονιές που έγιναν «επενδυτικές ευκαιρίες» για όσους δεν ζουν εκεί. Σπίτια που μετατράπηκαν σε αριθμούς. Νέοι που δουλεύουν αλλά δεν μπορούν να μείνουν μόνοι τους. Οικογένειες που κάνουν προϋπολογισμό με ακρίβεια χειρουργείου. Συνταξιούχοι που ξέρουν απ’ έξω τις τιμές στα ράφια, γιατί κάθε λεπτό μετράει.
Το βάθρο το πληρώνουν οι πολλοί
Το χάλκινο μετάλλιο της ακρίβειας δεν ήρθε μόνο του. Κάποιοι το κέρδισαν για λογαριασμό μας. Το κέρδισαν η αδράνεια, η έλλειψη ελέγχων, η στεγαστική πίεση, η φορολογική επιβάρυνση, οι τιμές που ανεβαίνουν εύκολα και πέφτουν δύσκολα, η διαρκής ανοχή στο «δεν γίνεται αλλιώς». Μόνο που γίνεται αλλιώς. Απλώς το «αλλιώς» απαιτεί σύγκρουση με συμφέροντα, σοβαρή στεγαστική πολιτική, ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά, προστασία του εισοδήματος και όχι άλλη μία καμπάνια για το πόσο καλά τα πάμε. Διότι, αν τα πηγαίναμε τόσο καλά, δεν θα ένιωθε ο μισός πληθυσμός ότι ζει με δανεικό χρόνο μέχρι τον επόμενο λογαριασμό.
Η ακριβή Αθήνα δεν είναι πρόοδος. Είναι προειδοποίηση. Μια πόλη που γίνεται απρόσιτη για τους ανθρώπους της δεν γίνεται πιο ευρωπαϊκή. Γίνεται πιο άδικη. Και μια πρωτεύουσα που διώχνει σιωπηλά τους κατοίκους της από το κέντρο, από τις γειτονιές, από την αξιοπρεπή καθημερινότητα, δεν ανεβαίνει επίπεδο. Χάνει τον εαυτό της.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, το μετάλλιο. Χάλκινο στην ακρίβεια, χρυσό στην υπομονή, ασημένιο στην κοροϊδία. Μόνο που ο πολίτης δεν ανέβηκε στο βάθρο. Έμεινε από κάτω, με την απόδειξη στο χέρι, να χειροκροτεί μια επιτυχία που πληρώνει ο ίδιος.
