Δεκαπενταύγουστος: Και αν όλες οι λέξεις χάνονταν, η Παναγία θα σήμαινε και πάλι αγάπη
Ακόμα και αν όλες οι λέξεις του κόσμου έχαναν τη σημασία τους, ένα βλέμμα της Κυρίας Θεοτόκου από κάποιο μοσχολιβανισμένο εικόνισμα θα έφτανε για να ξαναβρείς την έννοια της αγάπης. Και από αυτήν την έννοια θα ξεπηδούσαν ξανά όλες οι άλλες σημασίες.
Όλοι όσοι ευλαβούνται την Παναγία έχουν να σου πουν άρρητα βιώματα εκείνων των αθέατων θαυμάτων που συμβαίνουν στις κρυφές κατεργασίες της ψυχής. Που δεν εκδηλώνονται πομπωδώς, ούτε προορίζονται να εντυπωσιάσουν τους πολλούς, αλλά κυλούν σαν ήρεμα υπόγεια ρυάκια και δροσίζουν τα τρίσβαθα της σπηλαιώδους φύσης μας.
Σε στιγμές που τα λόγια στερεύουν, που οι σκέψεις μπερδεύονται, που οι διέξοδοι χάνονται, και μόνο η επίκληση του ονόματος της Θεοτόκου δρα σαν άμεσο γιατρικό. Γλυκαίνει ο νους, ανασαίνει η καρδιά, διαλύονται τα πρώτα μαύρα σύννεφα. Ο λογισμός γίνεται πλατύτερος, πιο σπλαχνικός, πιο καρτερικός και πράος. Θαρρείς και η Παναγία σου κληρονομεί αμέσως δώρα από το ιερό βιός της.
Ποιος χριστιανός δεν έχει να μαρτυρήσει τέτοια μυστικά φιλοδωρήματα; Μήπως δεν είναι αυτά που ωθούν εκατομμύρια Έλληνες να γεμίζουν της εκκλησιές τον Δεκαπενταύγουστο; Μήπως δεν είναι αυτά που κάνουν ακόμα και άπιστους να φωνάζουν «Παναγία μου βόηθα» στη δύσκολη στιγμή; «Όλοι είναι άθεοι μέχρι να αρχίσει το αεροπλάνο να πέφτει», λέει ένα πολύ εύστοχο ρητό. Αλλά να το αντιστρέψω κιόλας. Όλοι όσοι λένε ότι είναι «καλοί χριστιανοί», είναι μέχρι να σταθούν έντιμα δίπλα στο μπόι της Παναγίας. Τότε κατανοούν ότι δεν είναι απολύτως τίποτα.
Θυμάμαι σαν χθες την πρώτη φορά που αντίκρυσα την Παναγία Πορταΐτισσα στη μονή Ιβήρων. Ήταν σαν να χάθηκαν τα πάντα γύρω μου και να καταλάμβανε τον χώρο μόνο η αρχοντική μορφή της. Το δέος σου λυγίζει τα γόνατα. Η επιβλητική της όψη σε κάνει να νιώθεις διάφανος και αναπολόγητα αδειανός. Ταυτόχρονα όμως σε πλημμυρίζει μια αλλόκοσμη ηδύτητα που σε χορταίνει ελπίδα. Η παρουσία της είναι ζωντανή. Στο πληροφορεί ολόκληρο το «είναι» σου. Δεν ξέρεις πώς να το εξηγήσεις – ξέρεις μόνο ότι το ζεις.
Όχι, η ελπίδα δεν γεννά συναισθηματικά την Παναγία – η Παναγία είναι εκείνη που γεννά φυσικά την ελπίδα. Την γέννησε μια φορά στη Βηθλεέμ και από τότε τη γεννά ξανά και ξανά στις ζωές μας. Πήγαινε στην πτέρυγα ενός νοσοκομείου και μέτρα σε πόσα προσκέφαλα και πόσα κομοδίνα ασθενών θα δεις χάρτινες εικόνες της. Σκέψου όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και δες πόσο μισούσαν τη μορφή της. Κανένα πρόσωπο της ιστορίας δεν συγκεντρώνει τόση αγάπη και συνάμα τόσο μίσος, όσο η Παναγία και ο Υιός της.
Αγαπούμε ισοβίως ό,τι είναι ζωντανό και υπάρχει. Και αν όχι, μισούμε ό,τι μας θυμίζει πώς δεν υπάρχουμε εμείς. Αλλά τα τεκμήρια είναι μπροστά στα μάτια μας. Ζούμε κολυμπώντας μέσα στη φοβερή προφητεία της Παναγίας: «Ιδού, από τώρα και στο εξής θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές». Ποτέ ξανά δεν είπε άνθρωπος τέτοιο λόγο για τον εαυτό του, παρά μόνο αν ήταν άρρωστος από μεγαλομανία. Τον είπε η ταπεινή Παναγία γιατί ήξερε ποιον φέρνει στον κόσμο.
Γενιές και γενιές νιώθουν το σκίρτημα αυτής της αλήθειας. Κάθε υπόκλιση στην Θεοτόκο και ένα χάδι, κάθε επίκληση και μια βοήθεια, κάθε παράκληση και ένα φτερούγισμα μακριά από το χάος. Αυτή είναι η Παναγία μας.
